محمدرضا کوهی در شروع وبینار آموزشی کاربردی «مقابله با کنه واروآ» نخست به شناخت کنه و سپس فرآیند زندگی آن، جغرافیا و گستردگی آلودگی واروآ در جهان و روشهای انتقال و شیوه تأثیر این آفت بر زنبورعسل از دوران لاروی تا تکامل را به روش تجربی- کاربردی از نگاه یک زنبوردار تشریح کرد.
برای مشاهده وبینار مقابله با کنه واروآ اینجا کلیک کنید
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری ایران، استاد محمدرضا کوهی در وبینار آموزشی کاربردی «مقابله با کنه واروآ» که در 24 شهریور 1400 در پلتفرم آموزشی عسلنا برگزار شد، با تشریح زندگی کنه واروا و اثرات مخرب آن بر کلنی و پرورش و رشد زنبورعسل، با نمایش تصویر کنه واروا، تصریح کرد: بحث امشب ما را با دید علمی نگاه نکنید، بلکه بر اساس مشاهدات، ایمیلها، تجارب و گفتگوهای بنده با اساتید و کارشناسان داخل و خارج کشور شکلگرفته و خروجی سالها زنبورداری و بهطور خلاصه مقابله تجربی و کاربردی با مایت واروآ از دیدگاه یک زنبوردار است، نه از دید یک زیستشناس یا دامپزشک.
برای آشنایی بیشتر با محمدرضا کوهی و مطالعه اخبار و مصاحبه های ایشان کلیک کنید
رشد کیفی نیاز امروز صنعت زنبورداری است
استاد محمدرضا کوهی در این وبینار، با تأکید بر موضوع کاربردی، تجربی و تشریح مشاهدات خود، اذعان کرد: در صنعت زنبورداری با توجه به کاهش منابع شهدی و مرتعی و نهادن بار اضافی بر صحراها، باید در رشد کیفی، افزایش تولید از هر کلنی و بالا بردن کیفیت تولیدات فعالیت کرد نه افزایش کلنی و تعداد کندوهای من به 70 کندو، نمیرسد و روی کیفی کردن بیشتر همین تعداد کار میکنم.
پراکندگی آلودگی واروآ/ کنه همه جای جهان را فراگرفته است
به گزارش عسلنا، این مدرس ارشد، با نمایش نقشه آلودگی و گستردگی زندگی مایت واروا، در جهان گفت: این نقشه مربوط به 2014 است و طبق راهنمای نقشه؛ در قطب شمال و جنوب و اقیانوسها کنه واروا نیست، از غرب آفریقا اطلاعی در دسترس نیست و رنگ آبی عدم حضور مایت واروا است مثلاً در استرالیا، کنه طبق نقشه 2014 نیست، ولی در 2018، کنه به خاک این کشور صاحب سبک در زنبورداری نیز نفوذ کرد و این کشور بهشدت مبارزه کردند و در کنترل کنه هم موفق عمل کردند.
کوهی، افزود: در کشور عمان هم طبق این نقشه کنه تراکم ندارد، رنگ آبی روشن مشکوک به نبودن کنه هست و برخی نقاط هم طبق این نقشه مشکوک به آلودگی هستند، ولی آنچه در این نقشه غالب است رنگ قرمز و نشان وجود کنه در اکثریت نقاط دنیا است و تقریباً همه خشکیها و جزیرهها را هم فراگرفته، کمربند کویری زمین هم از صحرای آفریقا تا عربستان و کویرهای ایران و چین را هم تا حدی فراگرفته است.
تنها موظف کنترل کنه در جهان زنبورداران هستند
وی، اضافه کرد: بسیاری از جاها زنبور نیست ولی کنه هست و تنها وظیفه ما زنبورداران است که کنترل کنیم و هیچ نهاد دیگری موظف بر این کار نیست، حرف از حذف آن نیست ما فقط میتوانیم کنترل کنیم و زنبورهای خود را نجات دهیم.
بنیانگذار صنعت ژله رویال ایران، بر اساس تداخل زندگی کنه با زنبورعسل، دوره زندگی کنه را به دو دورهی لاروی و تولد زنبور تقسیم کرد، کنه از بدو لاروی میتواند وارد سلول بسته لارو شود و میتواند همواره از زمان لاروی همراه زنبور باشد و در همه مراحل زندگی زنبور مداخله وجود دارد و نیاز رطوبت و تغذیه خود را از لارو زنبور شروع میکند.
کنه بیرحم است/ زنبور کارگر و ملکه نمیشناسد
کوهی، با نمایش تصاویری از دوران لاروی و ورود کنهها به سلول لارو، بهطور ملموس زندگی این آفت را در همه مراحل لاروی و شفیرگی تا تولد زنبور نمایش داد.
وی در ادامه این وبینار که فیلم و اطلاعات آن در بخش وبینارهای سایت عسلنا، موجود است، با تصاویر ملموس، رشد کنه بر بدن زنبور را در شرایط مختلف، نمایش داد و گفت: کنهها رحمی ندارند و حتی ملکه را هم به دلیل بزرگتر بودن درگیر میکند و بیشترین کنه را در کندو، ملکه دریافت میکند و بیشترین فشار در کندو به ملکه توسط مایت واروا، وارد میشود.
واروآ بهسرعت منتشر میشود/ یورش کنه حدوحصری ندارد
ایشان با اشاره به اینکه، هیچ جای کندو از دست کنه راحت نیست، اظهار کرد: کنه از لارو به زنبور و از زنبوری به زنبور دیگر و از قابی به قاب دیگر و از کلنی به کلنی دیگر و از زنبورستان و صحرایی به زنبورستان و مرتع دیگر تا ناکجاآباد ادامه مییابد.
مدرس وبینار مقابله با کنه واروآ، اضافه کرد: مناطق زنبورداری در دنیا به مناطق آلوده و کمتر آلوده و مناطق بحرانی تقسیم میشوند و نمیتوان منطقهای را عاری از کنه دانست ولی درجاهایی که مقابله جدی و اصولی صورت گرفته میزان کنه کمتر است.
نقاط آلوده پرخطر و بحرانی کنه واروآ
کوهی، ادامه داد: مناطق بهشدت آلوده و بحرانی، مناطقی است که چندین زنبورستان آلوده در مجاورت هم وجود دارند و اگر زنبوردار به فکر نباشد، فاجعهبار است، مزارع کلزا و مراتع کوهستانی و مزرعههای کُنار مناطق بسیار آلوده هستند، چون مراقبت از کنه در فصل برداشت و حین کوچ کمتر انجام میشود یا برخی که تنها روش دارویی دارند از بابت آلودگی دارویی عسلشان نگران هستند و کمتر به واروآ توجه دارند.
این محقق زنبورعسل، با اشاره به اینکه یک زنبوردار بیتدبیر که مراقب کنهها نباشد، میتواند در فصل کوچ گرمسیری دهها زنبورستان را درگیر و حتی نابود میکند، پیشنهاد داد: بهترین کار در مناطق آلوده و بحرانی، بلند شدن، کوچ مجدد و خروج از این مناطق آلوده است و به بهانه شهد خوب یا برداشت چند کیلو عسل دیگر نباید خروج و فاصله گرفتن از منطقه بحرانی را به تعویق انداخت چراکه اگر در محل استقرار جدید شهد هم کمتر باشد، بازهم برد با زنبوردار است، چون زنبور ما تلف نمیشود.
تشریح عوامل انتقال و افزایش کنه
کوهی در ادامه، با تشریح عوامل مشترکی که موجب تسریع در انتقال و افزایش کنه میشود، پنج عامل عمده را مورد تحلیل قرارداد:
- مزرعه، صحرا و زنبورستان و عدم رعایت فاصله فیزیکی مجاز از زنبورستان دیگر: زنبورها در گلهای مشترک مینشینند و شهد میگیرند و زنبورهای دیگر از زنبورستان دیگر هم با کنههای باقی در گلها و شکوفهها درگیر میشوند و کنه رواج مییابد، مزرعه مشترک عامل انتقال کنه است
- چشمه و منبع آب مشترک: زنبورها در کنار آبشخور مشترک از زنبورستانهای مختلف مینشینند تا آب برداشت کنند، به هم تنه میزنند و کنهها را به هم منتقل میکند.
- انتقال از طریق زنبورهای نر: این زنبورهای نر که در کندوهای مختلف تحرک دارند و بین زنبورستانها جابجا میشوند و با ملکههای مختلف تحریک میشوند، عامل مهم و مؤثری در افزایش و شیوع واروآ هستند.
- انتقال از ملکهها: ملکهها هم عامل انتقال و گسترش کنه هستند، براثر جفتگیری ملکه و پرواز تعداد زیاد ملکه و دزدیده شدن ملکهها از جانب کندوهای بی ملکه کنه منتقل میشود، در مراکز تولید ملکه هم این آلودگی اگر کنترل نشود، میتواند با ارسال ملکهها به اقصی نقاط همه کشور و حتی کشورهای همسایه را درگیر کند، خریدوفروش ملکه هم باعث آلوده شدن زنبورستانهای جدید میشود و کنه آلوده بر بدن ملکه از شمال کشور به جنوب و از شرق به غرب منتقل و تکثیر میرود.
- کوچ هم عامل بزرگی برای انتقال کنه است، حین تولید ملکه باید کنه آن کنترل شود و قبل از کوچ هم میزان آلودگی کم شود، ولی محل و صحرای جدید و محیط آن مستعد شیوع و درگیر شدن کلنیهای ماست.
هشدار به فروشندگان و واردکنندگان ملکه
این مدرس زنبورداری، بیان کرد: چند سال پیش مقداری گرده از آمریکا به استرالیا صادر شد که حاوی چند تخم سوسک تاولزا بود که این آفت را وارد استرالیا کرد و به همین سادگی کشور میزبان را درگیر خسارات زیادی کرد.
کوهی با هشدار و انتقاد از واردکنندگان و فروشندگان ملکهای که به شیوع کنه توجه ندارند و جدی نمیگیرند، گفت: وقتی کنه از شرق کره زمین به غرب منتقل میشود، بزرگوارانی که از چین ملکه وارد میکنند چطور میتوانند دقت نکنند و بگویند کنه وجود ندارد./
پایان بخش اول گزارش- ادامه دارد...
