به گزارش عسلنا، پاییز، فصل آمادهسازی برای زمستان است. اما در همین فصل که بسیاری از زنبورداران با آرامش مشغول تغذیه و تقویت کلنیها هستند، دشمنی خاموش در دل کندوها فعال میشود: نوزما. بیماریای که اغلب دیر تشخیص داده میشود، اما خسارت آن میتواند نابودی کامل کلنی را رقم بزند. نوزما، همان قارچی است که در روده زنبوران کارگر رشد میکند و با تضعیف سیستم ایمنی، کل جمعیت را از درون متلاشی میسازد.
وقتی زنبوردار نمیفهمد، نوزما شروع کرده است
نوزما معمولاً در شرایط سرد، مرطوب و با تغذیه ضعیف شدت میگیرد. در نگاه اول، زنبوردار فقط میبیند که کلنی بیحال شده، پروازها کم شده و تخمگذاری ملکه کاهش یافته است. اما در واقع، بیماری از هفتهها قبل در روده زنبورها شکل گرفته و در سکوت پیش میرود.
یکی از خطاهای رایج این است که بسیاری از زنبورداران تصور میکنند نوزما فقط بیماری زمستان است، در حالی که پاییز زمان آغاز آن است. اگر در مهر و آبان اقدام پیشگیرانه انجام نشود، در دیماه دیگر کاری از دست کسی برنمیآید.
راهکارهای پیشگیری و کنترل نوزما در پاییز
✅ تغذیه منظم با شربت شکر و افزودن سرکه سیب طبیعی (۱ تا ۲٪) برای تنظیم PH روده.
✅ ضدعفونی کندوها و وسایل زنبورداری با محلول آبجوش و سرکه یا شعله مستقیم.
✅ تعویض شانهای آلوده و مومهای قدیمی قبل از زمستانگذاری.
✅ جلوگیری از رطوبت در داخل کندو با تهویه مناسب و شیبدار کردن سقف.
✅ افزودن عصارههای گیاهی ضد قارچ مانند آویشن، دارچین و میخک به تغذیه کلنیها.
صدای زنبورداران، هشداری واقعی
در گفتوگوهای میدانی اخیر عسلنا، چند زنبوردار از مناطق سردسیر همدان و لرستان گزارش دادهاند که در پاییز سال گذشته، تنها با افزودن سرکه سیب و ضدعفونی کندوها توانستهاند تلفات را تا ۷۰ درصد کاهش دهند. این تجربهها نشان میدهد که آگاهی و اقدام بهموقع، نجاتبخش است.
نتیجه گیری
نوزما، مانند دشمنی است که آرام میآید و بیصدا میکُشد. وظیفه ما در عسلنا، آگاهسازی و هشدار به موقع است. هر زنبوردار آگاه، نگهبان سلامت کل زنبورستان ایران است. مراقبت از کلنیها در پاییز، یعنی تضمین عسل تابستان آینده.
بیایید امسال، نوزما را پیش از آنکه دیر شود، متوقف کنیم.
