بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) به عنوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن کبد در سراسر جهان شناخته می‌شود، با شیوع 25 درصدی در جمعیت عمومی، این بیماری با تجمع بیش از حد چربی در سلول‌های کبدی، بدون مصرف الکل یا سایر علل شناخته شده بیماری‌های کبدی، مشخص می‌شود. NAFLD می‌تواند طیف وسیعی از علائم، از کبد چرب ساده تا التهاب و فیبروز کبدی را در بر گیرد و در صورت عدم درمان، می‌تواند منجر به سیروز و سرطان کبد شود.
تا به امروز، هیچ داروی خاصی برای درمان NAFLD به تایید نرسیده است و درمان‌های اصلی شامل تغییر سبک زندگی، مانند کاهش وزن، رژیم غذایی سالم و ورزش است. با این حال، این روش‌ها برای بسیاری از بیماران دشوار است و پیروی از آنها چالش‌برانگیز است. بنابراین، یافتن درمان‌های موثر و قابل دسترس برای NAFLD اهمیت زیادی دارد.
در این میان، بره موم، به عنوان یک عامل ضد التهابی جدید، امیدهایی را برای درمان این بیماری به ارمغان آورده است.
مطالعات نشان داده‌اند که بره موم می‌تواند بیان ژن‌های دخیل در متابولیسم لیپیدها و التهاب را در بدن تعدیل کند . همچنین، بره موم با کاهش استرس اکسیداتیو، لیپوژنز de novo، واسطه‌های التهابی و لیپوتوکسیسیتی در توسعه و پیشرفت NAFLD موثر است .
شواهد علمی چه می‌گویند؟
در یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده بر روی ۵۴ بیمار مبتلا به NAFLD، تاثیر بره موم بر کبد چرب و فیبروز مورد بررسی قرار گرفت . به مدت ۴ ماه، به شرکت‌کنندگان قرص بره موم با دوز ۲۵۰ میلی‌گرم دو بار در روز یا دارونما داده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که مصرف بره موم بهبود قابل توجهی در کبد چرب و فیبروز در مقایسه با دارونما ایجاد می‌کند. همچنین، مصرف بره موم باعث کاهش سطح پروتئین واکنشی C با حساسیت بالا (hs-CRP) در خون شد که نشان‌دهنده کاهش التهاب است.
آیا بره موم می‌تواند جایگزین داروهای شیمیایی شود؟
با توجه به نتایج این مطالعه و مطالعات مشابه، به نظر می‌رسد بره موم می‌تواند به عنوان یک درمان کمکی یا حتی جایگزین داروهای شیمیایی در درمان NAFLD و بهبود سلامت کبد مورد استفاده قرار گیرد. البته برای تایید قطعی این موضوع، به مطالعات بیشتر با تعداد شرکت‌کنندگان بیشتر و بررسی اثرات طولانی‌مدت مصرف بره موم نیاز است.
مکانیسم اثر بره موم بر کبد چرب چیست؟
بره موم از طریق چندین مکانیسم می‌تواند در درمان کبد چرب موثر باشد:
• کاهش التهاب
• کاهش استرس اکسیداتیو
• بهبود متابولیسم چربی
• محافظت از سلول‌های کبد
نکات مهم:
• مصرف بره موم در کنار رژیم غذایی سالم و ورزش می‌تواند اثربخشی بیشتری در درمان بیماری‌های کبدی داشته باشد.
• قبل از مصرف بره موم، با پزشک خود مشورت کنید، خصوصاً اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید یا به محصولات زنبور عسل حساسیت دارید.
• بره موم را از منابع معتبر تهیه کنید تا از کیفیت و خلوص آن مطمئن باشید.
نتیجه‌گیری:
بره موم به عنوان یک ماده طبیعی با خواص درمانی گوناگون، پتانسیل بالایی برای درمان بیماری کبد چرب غیر الکلی دارد. با توجه به شواهد علمی موجود، به نظر می‌رسد بره موم می‌تواند به عنوان یک درمان کمکی یا حتی جایگزین داروهای شیمیایی در آینده در نظر گرفته شود. اما برای رسیدن به این هدف، به انجام مطالعات بیشتر و گسترده‌تر در این زمینه نیاز است.
منبع:
Soleimani D, Rezaie M, Rajabzadeh F, et al. Protective effects of propolis on hepatic steatosis and fibrosis among patients with nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) evaluated by real-time two-dimensional shear wave elastography: A randomized clinical trial. Phytotherapy Research. 2021;35:1669-1679.
https://doi.org/10.1002/ptr.6937
