ایران با مناظر مختلف آن از مناطق مهم برای تولید عسل طبیعی و منشا تک گلی است. با این حال، به دلیل تعداد کم محققان پژوهشگر در زمینه کیفیت عسل ایران و عدم وجود یک سیستم پایش داخلی، این محصول با ارزش، مجاز به صدور به کشورهای اروپایی نمی‌باشد. بنابراین تحقیقات در منشاء گل و ترکیبات شیمیایی عسل ایران به شدت مورد تقاضا می‌باشد زیرا آنها نه تنها به کیفیت بهتر محصول منجر می‌شود بلکه صادرات آن نیز امکان پذیر است.
در این تحقیق از عسل حاصل از کندوهای مستقر در مناطق مختلف آب و هوایی نظیر استان اصفهان، شیراز، کرج و کازرون نمونه گیری شد. روش مطالعه شامل گرده شناسی و تحلیل شیمیایی NMR برای ارزیابی کیفیت آن و شناسایی مناطقی است که عسل با منشاء تک گلی می‌توان تولید نمود. بطور خلاصه ترکیب شیمیایی قندهای اصلی با شاخص نسبت فروکتوز به گلوکز در هشت نمونه مورد مطاله بین مقادیر حداقل و حداکثر 14/1 و 65/1 و بنابراین بیشتر از 1 و مناسب می‌باشد.
از نظر مجموع درصد قند فروکتوز و گلوکز در تمامی نمونه‌ها به غیر از نمونه اول با کد 4423 بیشتر از 60 درصد و مناسب است. شاخص ساکارز نیز بین 1/0 تا 7/11 متغیر است و بنابراین به جزء سه مورد، بقیه نمونه‌ها دارای مقدار ساکارز کمتر از 5 درصد و مناسب می‌باشند و در دامنه مقادیر استاندارد جامعه اقتصادی اروپا قرار دارند. نمونه‌های عسل مورد مطالعه از نظر هدایت الکتریکی نیز که از بهترین فاکتورهای تعیین کیفیت عسل می‌باشد و مرتبط با درجه خلوص عسل و کیفیت خوب آن می‌باشد حاکی از محدود بودن مقدار آب و کیفیت خوب نمونه‌های عسل می‌باشد.
نتایج این مطالعه کاربرد اساسی در مدیریت و حفاظت منابع طبیعی بوسیله نهادهای داخلی همچون جهاد کشاورزی، تولید کنندگان و کشاورزان خواهد شد. همچنین تحقیقات مشابه می‌تواند به عنوان بانک اطلاعاتی در دراز مدت برای بررسی و یافتن تغییر شرایط آب و هوایی و پوشش گیاهی در ایران باشد.
طیبه اکبری ازیرانی
