به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری ایران، مبحث آموزش از زیربناییترین ملزومات توسعه هر صنعتی است. دانش فنی، تجربیات میدانی، اصول و فناوری روز و دانشافزایی، قطعاً سبب بالندگی حرفهای و به دنبال آن توسعه کمی و کیفی کسبوکارها خواهد شد.
ضعف و کمکاری برخی موظفین آموزش در صنعت زنبورداری
در زمینه آموزش صنفی و حرفهای، قاعدتاً علاوه بر سازمانهای متولی کشوری نظیر دانشگاههای علمی و کاربردی و سازمان فنی و حرفهای که به حق نقش سازنده در مهارتآموزی در سالهای اخیر داشتهاند، هر صنعتی از طریق انجمنهای علمی، بنیادها و تشکلها نیز باید به امر مهم آموزش بپردازد. همچنین متولیان دولتی هر صنعتی، مثلاً در صنعت زنبورداری؛ وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تعاون روستایی و سازمان دامپزشکی و حتی سازمان غذا و دارو مکلف هستند، هرکدام در حیطه وظایف و راهبرد سازمانی خود، آموزشهای لازم و ضروری را به زنبورداران منتقل کنند.
در بخش خصوصی نیز سازمانها، رسانهها یا مراکزی که به نیت خیر و رعایت اصل کمک به توسعه و پیشرفت صنعت در امر آموزش فعالیت دارند باید توسط متولیان دولتی و تشکلی حمایت شوند.
بیشتر تشکلها و اتحادیههای زنبورداری، متأسفانه در امر آموزش بسیار ضعیف عمل کردند و علیرغم درج این مبحث مهم در اساسنامه این تشکلها، فعالیت مفید و سازماندهیشدهای دراینخصوص انجام نشده است، کمااینکه سازمانهای متولی دولتی نیز در بحث ترویج و فرهنگسازی بسیار ضعیف عمل کردند و حتی این صنعت در سیاستگذاریهای کلان کشاورزی هم جایگاه شایسته خود را پیدا نکرده و این سازمانها در کنار رسانه ملی، متأسفانه نقش خود در معرفی محصولات زنبورعسل و ترویج و فرهنگسازی مصرف برای این محصولات سلامتمحور را ایفا نکردند.
فقدان متولی برای ساماندهی و نظارت بر آموزش زنبورداری
آسیب مهم دیگری که وجود دارد، متأسفانه هیچ متولی واحد و فعالی برای مبحث آموزش در صنعت زنبورداری وجود ندارد تا بتواند با تدوین اصول و قواعد مشخص، تدوین جدول فصلی آموزشها، نیازسنجی، رتبهبندی کارشناسان و مدرسین و نیز رتبهبندی سطح علمی زنبورداران به ایفای نقشی تخصصی و حرفهای در این زمینه بپردازد.
همچنین بسیاری از اساتید و بزرگان علمی این صنعت بهعناوینمختلف و به سبب عدم حمایتها و فقدان نظام ارزشگذاری، گوشهنشین، دلزده و بیانگیزه شدهاند.
به گزارش عسلنا، در سایه این مشکلات متأسفانه عرصه جولان برای فرصتطلبانی باز شده که به بهانه آموزش، بدون داشتن تجربه، مدرک علمی، مجوز و حسن شهرت با تبلیغات فریبنده و اخذ شهریههای نامتعارف از این تقاضای اجابت نشده در جامعه زنبورداری و تشنگی علمی عاشقان پیشرفت، سوءاستفاده کرده و عرصه علم و آموزش را به بازار مکارهای برای بیزینسهای غیرقانونی و نامتعارف تبدیل کنند.
فریب و قاچاقفروشی به اسم آموزش و مشاوره
مدرسین خودخواندهای که یکشبه به پیشکسوت صنعت زنبورداری یا مدرس فلان سازمان دولتی (بهدروغ) تبدیل شدند و با بهرهگیری از عدم نظارت، اقدام به تبلیغات وسیع و جذب مشتریان بالقوه و ناآگاه از بین بهرهبرداران تازهکار صنعت میکنند.
در این میان متأسفانه برخی از مراکز صنفی نظیر؛ اتاقهای بازرگانی، تشکلهای خاص و سازمانهایی مثل نظاممهندسیها نیز احتمالاً برای بهبود گزارش کار یا درآمدزایی و ادعای فعالیت آموزشی بدون صرف هزینه، با این افراد همکاری کرده و حتی گواهینامههایی صادر میکنند که به روند فعالیت مخرب این افراد یا مؤسسات و شرکتها اعتبار داده و مشروعیت میبخشد.
انتقاد از عملکرد غیرحرفهای برخی مؤسسات در صدور گواهینامه
سؤال اساسی از این مراکز صادرکننده گواهینامه برای موسسات و افراد مجعول و فاقد صلاحیت این است که مثلاً در یک کارگاه یکساعته چه میزان دانشافزایی کاربردی صورت میگیرد که شایسته صدور و تأیید یک گواهینامه بدون هیچ آزمون و سنجشی باشد؟ مشاهده شده حتی بدون راستیآزمایی دهها و صدها برگ از این گواهینامهها حتی در مواردی بدون اسم به آن مدرس فاقد صلاحیت در ازای قراردادی داده میشود و علاوه بر بیاعتبار کردن آموزشها، اسباب افزایش مدرک داران غیرمتخصص و رزومهسازیهای بیپشتوانه شده است.
سؤال دیگر اینکه این مراکز صادرکننده گواهینامه چگونه صلاحیت اساتید و مدرسین را احصاء میکنند و چه پشتوانهای بر وجاهت این مدارک آموزش چندساعته وجود دارد؟
مدرس نمایان همهفنحریف!
شوربختانه مشاهده میکنیم، این فرصتطلبان تنها در ماههای خاصی از سال لباس مدرسی میپوشند؛ مثلاً از آبان تا اوایل بهار، مدرس تولید ملکه میشوند، تا بتوانند ملکههای قاچاق خود را که مسبب افزایش بیماریها و دیگر مشکلات هستند را به بهانه کلاس و مشاوره با قیمتهای گزاف میلیونی به زنبورداران قالب کنند یا داروهای قاچاق خود را بفروشند و تنها راه نجات زنبورستان بهرهبرداری که به هزار امید آمده تا آموزش ببیند و مشاوره بگیرد را تنها در خرید این ملکهها یا داروها بدانند!!
و طنز ماجرا اینجاست که این مدرسین خودخوانده، رزومههای کلی و دهان پرکن و غیر قابل تحقیق و راستیآزمایی هم دارند! مثلاً: مشاور مراکز پرورش ملکه در اروپا! و هم زمان مبتکر تولید ژل رویال صنعتی تجاری با روش جدید!
جالبتر اینکه این افراد در ماههای خاصی از سال از مدرس پرورش ملکه به مدرس تولید ژل رویال و در ماه بعد به مشاور طب سنتی و سال دیگر به محقق داروهای زنبورداری، رنگ عوض میکنند، بدون تجربه و مدرکی در هیچکدام از این تخصصها و موضوعات و تازه مدعی دادن گواهینامه به شرکتکنندگان نیز هستند!
البته این افراد در باور بزرگان صنعت زنبورداری شناخته شده و معلومالحال هستند و وقتی شبهنگام از بازار مکاره دارو و ملکه فروشی بازمیگردند چیزی که در آینه میبینند تنها یک قاچاقچی است که برای منافع شخصی، ساحت مقدس علم و دانش را بازیچه فریبکاریهای خودکرده است.
به گزارش عسلنا، این سطور تلخ، اما هشداردهنده، نوشتاری دلسوزانه به تشنگان علمآموزی یا آن دسته از زنبورداران است که از سر ناچاری و بدون تحقیق با دستپاچگی برای نجات زنبورستان خود متوسل به این قبیل کلاسها و مشاورههای فریبندهای میشوند که با شانتاژهایی از قبیل؛ «نابودی آفتهای زنبورستان در 48 ساعت» یا «با خرید چند ملکه درآمد خود را 20 برابر کنید» سعی در اغوای مخاطبین در فضای مجازی دارند.
به عموم زنبورداران زحمتکش توصیه میشود، ضمن تحقیق از پیشکسوتان، مراکز متولی دولتی و تشکلی و راستیآزمایی تبلیغات، تنها از مجاری معتبر و قانونی به ثبتنام دورههای آموزشی یا خرید ملکه و دارو اقدام کنند.
مراقب نسخههای غیرعلمی در فضای مجازی باشید
شایانذکر است، متأسفانه مشاهده میشود، همین قبیل افراد سودجو در گروههای زنبورداری در تلگرام و واتساپ و... نیز نفوذ کرده و بدون تجربه و تخصص و گاهی با جعل عنوان به پیچیدن نسخههای مرگبار برای زنبورستانها مشغول هستند.
حتی گاهی افرادی غیرمتخصص از سر غرور یا حق پنداری توصیههایی در فضای عمومی به زنبورداران دارند که هیچ پشتوانه علمی نداشته و تنها نتیجه شایعات، نادرستی در فهم یا بیتجربگی و اصرار بر توصیههای غیرعلمی آباواجدادی است. مثلاً؛ عسل را در آفتاب بگذارید تا خوشرنگ شود!یا پدربزرگ من فلان سموم را مخلوط میکرد و برای کنهکشی به کار میبرد و نسخههایی ازایندست.
امیدواریم زنبورداران عزیز بااهمیت دادن به آموزش درست و فرصت گذاشتن برای دانشافزایی ضمن تحقیق، با بصیرت و هوشیاری نکات آموزشی را از افراد معتبر، تأیید شده و امتحان پس داده دریافت کنند و قبل از شرکت در هر آموزشی تحقیقات لازم درباره برگزارکننده، اهداف، سطح علمی و تجربی اساتید را راستیآزمایی کنند.
یادداشتی از: مهدی رفائی
