بره موم یکی از تولیدات طبیعی کلنی زنبور عسل است که منشأ صمغ و رزین های گیاهی داشته و در داخل کندو به عنوان بخشی از سیستم دفاعی کلنی در برابر آفات و بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.رزین و موم دو ترکیب عمده بره موم را تشکیل می دهد و در داخل کندو کاربردهای متنوعی از جمله پر کردن شکاف ها و درزها،تنظیم سوراخ تهویه و دریچه پرواز کندو،جلا دادن و ضد عفونی سطح داخلی پرورش نوزادان، محکم کردن محل اتصال قاب ها،و بره مومیایی کردن اجساد ،لاشه حیوانات و حشرات مهاجم کندو دارد.
ترکیبات شیمیایی بره موم از نظر کمی و کیفی بسته نسبت به گیاهان مولد صمغ و رزین در هر منطقه متغیر است.ترشح صمغ و رزین توسط گیاه،به منظور مصونیت گیاه از هجوم آفات و بیماری ها انجام می شود و تا زمان کریستاله شدن رزین،جریان ترشحی آن ادامه می یابد.
در بین عوامل مختلف موثر در تولید برهموم از جمله شرایط جغرافیایی و آب و هوایی، نژاد و جمعیت کلنی زنبورعسل و میزان ذخیره غذایی کندو؛ گیاهان مولد صمغ و رزین در منطقه بیشترین اهمیت را در کمیت و کیفیت برهموم تولیدی زنبورعسل دارد. از آنجایی که خواص فیزیکی و شیمیایی برهموم اعم از رنگ، طعم و بو، مواد مؤثره و خواص دارویی آن متأثر از نوع صمغ و رزین و منشأگیاهی میباشد، شناخت دقیق گیاهان مولد صمغ و رزین هر منطقه ضروری است.
به دلیل فلور غنی گونههای گیاهی و اقلیم های متعدد در کشور، تنوع بالایی به لحاظ منابع گیاهی صمغ و رزین در کشور وجود دارد. تنوع اقلیم و گونه های گیاهی در ایران باعث شده تا تنوع زیادی از گیاهان مولد صمغ و رزین در مراتع ایران رویش داشته باشدکه به عنوان منشأ اولیه بره موم مورد استفاده زنبور عسل قرار می گیرد.از انجایی که ویژگی های حسی، مواد مؤثره و خواص بره موم تحت تأثیر منشأ گیاهی آن است شناخت و بررسی دقیق این گیاهان در جهت تولید بره موم به عنوان یکی از مهم ترین محصولات دارویی زنبور عسل بسیار حائز اهمیت است.
هدف از مقاله حاضر که در سال 1400 در مجله علوم و فنون صنعت زنبورداری به چاپ رسیده است، معرفی گونههای گیاهی مولد صمغ و رزین ارزشمند در زنبورداری ایران میباشد. گیاهان تیره سرو، کاج، بید، توس و چتریان مهمترین منابع صمغ و رزین در ایران می باشند که در تهیه برهموم زنبورعسل حائزاهمیت هستند.
برای مشاهده کامل مقاله اینجا کلیک کنید.
