انـگل نوزمـا عامـل بیمـاری نوزموزیـس یکـی از بیماری هـای مهلـک زنبورعسـل بـوده و هـر سـاله باعـث بـروز تلفـات در تعـداد بسـیار زیـادی از کلنـی هـای زنبورعسـل ایـران و سایرکشـورها شـده و خسـارت زیـادی بـه صنعـت زنبـورداری وارد مـی آورد در حـال حاضـر تنهـا داروی مؤثـر بر تـک یاخته نوزمـا داروی فوماژیلین Fumagillin اسـت که علاوه بـر هزینـه هـای زیـاد بـرای زنبـورداران، امـکان بـروز مقاومت در برابـر آن زیـاد بـوده و احتمـالا در آینـده بـر ایـن تـک یاختـه مؤثر نباشـد لـذا محققیـن در پـی یافتـن روشـ های جدیـد مبـارزه و کنتـرل بیمـاری نوزموزیـس در زنبورسـتان ها می باشـند.
یکـی از مهمترین عوامل ضـد میکروبی در پزشـکی و دامپزشـکی گیاهـان دارویـی اسـت کـه در سـالیان اخیـر مـورد توجـه محققیـن واقـع شـده و در بررسـی های مختلف نتایـج قابـل توجهـی بدسـت آمـده اسـت ، یکـی از گیاهـان دارویـی کـه در بررسـی های مختلـف تأثیـر چشـمگیری روی عوامل بیماریزای انسـانی و دامی داشـته است و در مـواردی بـه عنـوان دارو مـورد اسـتفاده قـرار مـی گیـرد گیاه آویشـن اسـت. درایـن گیـاه باتوجه بـه ترکیبـات دارویی موجود در آن دارای خـواص ضـد باکتریایی، ضـد ویروسـی، ضـد قارچـی و ضـد انگلـی مـی باشـد. در مـورد خـواص ضـد انـگل ای آن بررسـی های متعـددی انجـام گرفتـه اسـت کـه نتایج قابـل توجهی حاصـل شـده اسـت.
در این تحقیق ، اثـر عصـاره الکلـی آویشـن روی انـگل نوزمـا در زنبـور عسـل مـورد بررسـی قـرار گرفـت. از گیـاه آویشـن عصـاره الکلـی اسـتخراج گردیـد. زنبـوران هـم سـن عـاری از نوزمـا را در گـروه هـای 30 تایـی در قفسـه ای چوبـی و در دمـای 26 درجـه سـانتی گـراد و رطوبت نسـبی 60 الـی 70 درصد نگهداری شـدند.8 گروه تیمـار و شـاهد بـا 3 تکـرار انتخـاب شـدند. بـه هـر زنبـور 20000 عـدد اسـپور نوزمـا بهمـراه شـربت شـکر خورانـده شـد و 0/5 ،0/75 ،1 ،1/5 و 2 میلـی گـرم عصـاره الکلـی آویشـن و 1 میلـی گـرم داروی فوماژیلیـن در میلـی لیتر را به همراه شـربت شـکر دراختیـار گـروه هـا (بـه غیـر از گـروه کنتـرل مثبت)قـرار داده شـد. روزانـه میـزان تلفـات تمـام گـروه هـا و تعـداد اسـپورهای نوزمـا موجـود در دسـتگاه گـوارش آنهـا شـمارش گردیـد، نتایـج نشـان داد کـه عصـاره الکلی آویشـن بـر تکثیر اسـپور نوزما تأثیر داشـته و در تعـداد اسـپورهای گـروه هـای مختلـف بـا گروه کنتـرل مثبت تفـاوت معنـی داری وجـود دارد
در ایـن پزوهش که در سال 1397 در مجله علوم و فنون صنعت زنبورداری به چاپ رسیده است، تأثیـر عصـاره الکلـی گیـاه آویشـن بـر انـگل نوزمـا عامـل بیماری نوزموزیس زنبورعسـل در مقایسـه با داروی فوماژیلیـن مـورد ارزیابـی قـرار گرفتـه اسـت. عصـاره الکلـی گیاه آویشـن در تمـام رقتهـای در نظـر گرفته شـده در مقایسـه با گروه کنتـرل مثبـت اثـر چشـمگیری روی انـگل نوزمـا داشـته اسـت و شـمارش صـورت گرفتـه در روزهـای پایانـی بررسـی نشـان مـی دهـد کـه میـزان اسـپور در مقایسـه بـا گـروه شـاهد کاهش بسـیار زیـادی دارد. از سـوی دیگـر حتـی حـدود 13 درصـد از زنبـوران دریافـت کننـده 2 میلـی گـرم عصـاره آویشـن تـا اواسـط هفتـه ششـم هـم زنـده مانـده و تعـداد اسـپور موجـود در لولـه گوارشـی آنهـا کمتـر از 100 هـزار اسـپور بوده اسـت در حالی زنبـوران گروه کنتـرل مثبـت در اوایـل هفتـه پنجـم از بیـن رفته و لوله گوارشـی آنهـا مملـو از اسـپورهای نوزمـا بـود بطوریکـه در تعـدادی از آنهـا بیـش از 50 میلیـون اسـپور شـمارش گردیـد.
در بررسـی حاضـر میـزان تلفـات زنبورهـای گـروه کنتـرل منفـی و گـروه هـای آویشـن تفـاوت زیـادی بـا هـم ندارنـد و بـه نظـر نمـی رسـد که عصـاره آویشـن باعـث مـرگ زنبورهـای تحت درمـان شـده باشـد بطوری که تعـدادی از زنبـوران دریافـت کننده 2 میلـی گـرم در میلـی لیتـر آویشـن حتـی تا اواسـط هفته ششـم هـم زنـده ماندنـد در حالیکـه زنبـوران کنتـرل منفـی و دریافـت کننـده فوماژیلیـن در پایـان هفتـه پنجـم تلـف شـدند. ایـن امـر نشـان مـی دهـد که احتمـالا عصـاره آویشـن باعـث افزایـش طـول عمـر زنبـوران گـردد
در این بررسـی عصاره آویشن در مقایسـه با داروی فوماژیلین از میـزان تأثیـر کمتری برخوردار بوده اسـت ولی بـا توجه به عدم تأثیـر منفـی روی زنبورعسـل و امـکان عـدم باقـی مانـده مضر آن در فـراورده هـای زنبور عسـل می تواند طی بررسـی های بیشـتر به عنـوان جایگزین برای داروهای شـیمیایی اسـتفاده گردد.
هم چنین در بررسـی هایی که توسـط سـایر محققیـن صورت گرفته اسـت عصـاره هـای گیاه آویشـن روی عوامل بیماریزای انسـان از جمله انـگل هـا، باکتریهـای مختلـف و قارچهـا و ویروسـها مؤثـر بـوده اسـت و عصاره گیاه آویشـن در بسـیاری از داروهای انسـانی بکار مـی رود. در زمینـه بیماریهای زنبورعسـل از عصاره گیاه آویشـن در کنتـرل آفات آن از جمله مایت واروآ اسـتفاده وسـیعی صورت گرفتـه و در حـال حاضـر داروهـای مختلفـی از جمله هایـو کلین، تیمـول، واروسـید حـاوی ترکیبـات حاصل از آویشـن می باشـند و نقـش زیـادی در کنتـرل واروآ دارنـد.
بـا توجـه بـه نتایـج بررسـی های دیگـران و ایـن بررسـی بـه نظر مـی رسـد کـه عصـاره گیـاه آویشـن مـی توانـد بـه عنـوان یکـی از روشـهای مبـارزه بـا بیمـاری نوزموزیس در زنبورعسـل بـکار رود و در صـورت اثبـات سـالم بـودن آن بـرای رده های مختلف سـنی زنبورعسـل و عـدم تأثیـر منفـی روی مصـرف کننـدگان فـراورده هـای آن، در داروهـای ضـد نوزمـا بـکار رود.البتـه برای رسـیدن بـه ایـن هـدف بررسـی های زیـر بایـد انجـام پذیرد:
1 .سـمیت غلظتهـای مختلـف عصـاره آویشـن در رده هـای سـنی زنبورعسـل مـورد بررسـی بیشـتری قـرار گیـرد.
2 .اثـرات ضـد نوزمایی اسـانس روغنـی آویشـن بـا عصـاره الکلـی و آبـی آن مقایسـه گـردد و میـزان سـالم بـودن هر کـدام از آنهـا بـرای زنبورعسـل سـنجیده شـود.
3 .مشـابه ایـن بررسـی در کلنـی هـای زنبورعسـل در شـرایط آب و هوایی مختلـف انجـام پذیـرد.
4 .بررسـی بیشـتری روی اثـرات عصـاره آویشـن روی سـایر عوامـل بیماریـزای زنبورعسـل صـورت پذیـرد.
برای مشاهده کامل مقاله اینجا کلیک کنید
