دیابت که سـابقه شـناخت آن بسـیار طولانی است، شـیوع بالایی در سرتاسـر دنیـا دارد و افـراد مبتلا بـه آن در اثـر عارضه افزایش قنـد خـون بـه عـوارض درازمـدت و حتـی جبران ناپذیـری مبتلا می شـوند.بـا افزایـش قنـد خـون در بیمـار دیابتـی، تمامـی بافت هایـی کـه تحـت تاثیر انسـولین قـرار ندارنـد، قند بیشـتری نسـبت بـه حالـت عـادی از خـون جـذب می کننـد و میـزان قنـد در درون ایـن سـلول ها بیشـتر از حالـت طبیعـی خواهد بـود یـن شـرایط باعـث می شـود کـه پروتئین هـای داخل خـون مثل آلبومیـن و همچنیـن پروتئین هـای داخل سـلول های غیروابسـته بـه انسـولین مثـل هموگلوبیـن در تمـاس مسـتقیم بـا غلظـت بالایـی از قنـد قـرار بگیرند که منجر به گلایکه شـدن و تشـکیل پروتئین هـای غیرطبیعـی می شـود .
پروتئین هـای داخـل و خـارج سـلولی در بیمـاران دیابتـی بـه واسـطه گلایکه شـدن سـاختمان و عملکـرد طبیعـی خـود را از دسـت می دهنـد.گلایکه شـدن واکنـش غیر آنزیمـی اضافه شـدن قند هـا بـه پروتئین هاسـت کـه بـا تشـکیل بـاز شـیف ( Schiff base)یـن قنـد در حالـت خطـی و گـروه آمیـن پروتئیـن آغـاز می شـود و بـا مجموعـه ای از واکنش هـای پیچیـده در جهـت تشـکیل گونه هـای رنگـی، فلورسـانس و دارای اتصـالات متقاطـع بـه نـام "محصولات نهایـی گلایکه شـدن" (AGE )پیـش مـی رود.
گلوکـز به عنوان قنـد اصلـی خون، نقش اساسـی در فرآینـد گلایکه شـدن پروتئین ها طـی هایپرگلایسـمیا بـازی می کنـد. قنـد دیگـری کـه در دیابـت می توانـد در گلایکه کـردن پروتئین هـا نقـش داشـته باشـد، فروکتوز اسـت. هنگامـی کـه فرآینـد گلایکه شـدن توسـط فروکتـوز رخ میدهـد، بـه آن فروکته شـدن می گویند. ایـن مونوسـاکارید می تواند از طریـق مـواد غذایی وارد بدن شـده یا از مسـیر (پلـی ال)در بـدن تولیـد شـود. فروکتوز 8 الـی 10 برابر بیشـتر از گلوکز تمایل بـه ایجـاد AGEهـا دارد کـه بـه دلیـل بالاتربـودن تعـادل آنومری بـرای تولیـد فـرم خطـی در فروکتـوز نسـبت بـه گلوکز اسـت.
آسـپیرین (اسـتیل سالسیلیک اسـید) داروی ضد التهاب غیر اسـتروئیدی و پرمصرف تریـن دارو در دنیـا اسـت.ایـن دارو آنزیـم سیکلواکسـیژناز-1 را به صـورت برگشـت ناپذیر مهـار می کنـد. مهـار از طریـق استیلاسـیون ِسـرین 529 آن صـورت می گیـرد و از تبدیـل شـدن آراشیدونیک اسـید بـه ترومبوکسـان-A2 جلوگیـری می کنـد.اثرات ضدگلایکه کنندگی این دارو در شیشـه و در طبیعت نشـان داده شـده و آسـپیرین احتمـالا از طریق استیلاسـیون گـروه آمین آزاد پروتئین هـا و محدودکـردن میـزان تولیـد محصـولات آمـادوری و AGEهـا، اثـر ضدگلایکه کنندگـی خـود را اعمـال می کنـد.
زهـر زنبـور عسـل دارای 18 جـزء فعـال اسـت و از گذشـته های دور در طب سـنتی بـرای درمان بیماری هـای مختلفی مانند آرتریـت روماتوئید، مولتیپـل اسـکلروزیس، نقـرس، عفونـت، سـوختگی ها، ترمیـم زخم ها و تسـکین درد مورد اسـتفاده بوده اسـت. ملیتین و آنزیم فسـفولیپاز-A2 ، دو جـزء اصلـی زهـر زنبور عسـل هسـتند.ملیتین کـه 50 تا 60 % مـاده خشـک زهـر زنبور عسـل را تشـکیل می دهد، پروتئیـن کوچکی با وزن 2850 دالتون اسـت که از 26 اسـیدآمینه تشـکیل شـده و دارای قابلیـت القای آپوپتـوز و اثرات ضدتوموری اسـت.
آشـکارترین راه بـرای جلوگیـری از گلایکه شـدن بیـش از حـد پروتئین هـا در دیابـت، کنتـرل قنـد خـون اسـت. عواملـی کـه قنـد خـون را کاهـش می دهنـد، باعـث پایین آمـدن میـزان AGE و کاهـش عـوارض دیابـت می شـوند عوامـل مختلفـی بـرای جلوگیـری از گلایکه شـدن وجـود دارنـد کـه هر کـدام بـه نوعی از گلایکه شـدن جلوگیـری می کننـد. برخـی، ماننـد اسـید آمینه لایزین، با گـروه آمیـن پروتئین هـا در اتصـال به قند رقابـت میکننـد.برخی دیگـر، مثـل آسـپیرین، بـه پروتئین متصـل شـده و از دسترسـی قند به عامـل آمیـن جلوگیـری می کننـد.برخـی از مـواد آنتی اکسـیدان، ماننـد زهـر زنبور عسـل، نیز با کاهش میـزان گلیکواکسیداسـیون میزان گلایکه شـدن را کاهـش می دهند. هـدف از انجام این پژوهش، بررسـی اثـر ضدفروکته کنندگـی زهر زنبور عسـل و مقایسـه آن با آسـپیرین بوده و در سال 1393 در فصلنامه افق دانش به چاپ رسیده است.
برای مشاهده کامل مقاله اینجا کلیک کنید
