امروزه، از زنبور عسل برای تولید محصولاتی چون عسل، گرده گل، موم، بره موم، زهر، ژله رویال و غیره استفاده می گردد. این فراورده ها علاوه بر اینکه به عنوان مواد غذایی و کمک غذایی با ارزش شناخته شده اند، در مصارف مهم دیگری؛ از جمله بهداشتی و درمانی نیز نقش فزایندهای دارند. ارزش اقتصادی زنبورعسل، تنها در عسل و سایر فراورده های آن نمی باشد؛ زیرا زنبور عسل علاوه بر تولید محصولات مختلف در امر گرده افشانی گیاهان، بسیار کارآمد و مؤثر است. ارزش اقتصادی زنبور عسل را در دنیا 25 الی100 برابر ارزش عسل تولید شده در سال، محاسبه می کنند ولی متأسفانه این امر از چشم سیاستگذاران بخش کشاورزی کشور پوشیده مانده و به آن توجه کافی نمی شود.
زنبورعسل برای ادامه حیات، فعالیت و نیز برای رشد و نمو، نیاز به کربوهیدرات ها، پروتئین ها، چربی ها، مواد معدنی، ویتامین ها و آب دارد که به طور طبیعی عمدتاً کربوهیدرات ها را از طریق شهد گل دریافت می کند. زنبورعسل، انرژی لازم برای رشد و نمو بافت ها و فعالیت های مختلف اعضای بدن را از گرده گل تأمین می کند. گرده گل، منبع مهم پروتئین، چربی، ویتامین و مواد معدنی برای زنبورها است و زنبوران عسل از این مواد، بیشتر در ساختمان ماهیچه ها، غدد و ترشحات آن ها و سایر بافت ها استفاده می کنند.
در صورت فقدان مواد غذایی پروتئین دار، زنبورهای پرستار تا یک هفته می توانند به کار خود ادامه دهند ولی در این دوره، لاروها به خوبی رشد و توسعه پیدا نمی کنند و رفته رفته حذف خواهند شد. در صورت حذف پروتئین از جیره زنبور در مدت سه روز حدود یازده درصد پروتئین بدن آن ها کاهش می یابد. تغذیه تحریکی با مکمل های پروتئینی به همراه شربت قند، نتیجه عالی دارد و تولید عسل را افزایش می دهد.نبود گرده و کمبود آن در تغذیه زنبورعسل، موجب کاهش میزان تخم گذاری ملکه، کاهش طول عمر، کاهش تولید موم و شانسازی، کاهش یا عدم تولید ژل رویال، رشد نامناسب تخمدان ها، تولید زهر به مقدار ناکافی، حساس شدن نسبت به بیماری ها به خصوص بیماری نوزما، نداشتن توانایی الزم برای زمستان گذرانی و در نهایت، منجر به کاهش جمعیت کلونی و راندمان فعالیت کندو میگردد.
جلبک کلرلا (Chlorella.sp )دارای64/1 درصد پروتئین، 11/8 درصد کربوهیدرات، 7/5 درصد خاکستر، 3/07درصد کلروفیل و هم چنین حاوی تمام اسید آمینه های ضروری، ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای چرب غیراشباع برای زنبورعسل می باشد. کلرلا در این آزمایش به عنوان یک ماده پروتئینی به جیره زنبوران عسل اضافه گردید. کلرلا در واقع حرکات دودی روده ها را تحریک می کند و بنابراین موجب هضم و جذب سریعتر و طبیعی تر مواد می شود. استفاده از کلرلا در جیره مرغ تخم گذار باعث افزایش تولید تخم، افزایش بتاکارتن و کاهش کلسترول گردید.
کلرلا در موش ها از تنش فیزیولوژیکی جلوگیری می کند. از جلبک های دریایی به عنوان غذای حاوی پروتئین، اسیدآمینه های ضروری، ویتامین ها، مواد معدنی و اسیدهای چرب غیراشباع با چند پیوند دوگانه مانند آراشیدونیک اسید، در تغذیه انسان استفاده می شود. با توجه به کمبود گرده مرغوب در بعضی از مناطق ایران و تأمین نشدن پروتئین مورد نیاز زنبورهای عسل، با هدف تعیین امکان استفاده از جلبک کلرلا و سطوح مطلوب آن در تغذیه زنبور عسل به عنوان منبع پروتئینی، بررسی تمایل تغذیه زنبورعسل از جلبک کلرلا و بررسی تأثیر تغذیه جیره های مختلف بر میزان تخم، لارو، شفیره و جمعیت در کلونی های زنبورعسل، آزمایش زیر انجام گرفت.
به منظور ارزیابی اثرات تغذیه ای سطوح مختلف جلبک کلرلا به عنوان مکمل پروتیینی بر میزان تخم گذاری ملکه، لارو، شفیره، ذخیره گرده و جمعیت کلونی، آزمایشی با جیره های غذایی مختلف در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تیمار و 10 تکرار در زنبورستان پردیس کشاورزی دانشگاه تهران انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل: 1. جیره شاهد 2. جیره پایه حاوی 5 درصد کلرلا 3. جیره پایه حاوی 10 درصد کلرلا 4. جیره پایه حاوی 20 درصد کلرلا بودند.
نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری داده ها نشان می دهد که تیمارها از نظر خوش خوراکی و میزان مصرف جیره ها پرورش نوزاد (مجموع تخم، لارو و شفیره) و جمعیت کلونی ها تفاوت معنی دار دارند.پژوهش حاضر در سال 1399 در فصلنامه علمی پژوهشی کارافن به چاپ رسیده است.
برای مشاهده کامل مقاله اینجا کلیک کنید
