کلنی زنبورعسل برای ادامۀ حیات، فعالیت و رشد، به کربوهیدرات، پروتئین، چربی، آب، ویتامین و مواد معدنی نیاز دارد که کربوهیدرات ها را به طور طبیعی عمدتاً از طریق شهد گل و پروتئین ها، چربی ها، ویتامین ها و مواد معدنی را بیشتر از طریق گرده دریافت می کند. پروتئین بیشتر در ساختمان ماهیچه ها و غدد استفاده می شود؛ همچنین برای افزایش طول عمر، پرورش نوزاد، تولید ژله رویال و تولید عسل ضروری است کاهش مقدار پروتئین در جیره سبب کاهش پرورش نوزاد، کاهش رشد جمعیت و مستعدشدن به بیماری می شود.
گردة گل تنها منبع پروتئین برای زنبوران محسوب می شود و مصرف آن برای رشد غدد شیری(هیپوفارنژیال)و تحریک تخم ریزی ملکه ضروری است. بهتر است مقدار پروتئین جیره غذایی زنبورعسل با توجه به مقدار اسید آمینه های ضروری آن تعیین شود. به طور کلی دانۀ گرده یا هر مکمل پروتئینی دیگر که برای زنبور مصرف می شود باید بیش از 20درصد پروتئین کل داشته باشد تا بتواند نیاز به اسیدآمینه های ضروری را تأمین کند.
زنبورعسل عمدتاً گرده مصرفی خود را در سلول های شان به روش سیلو ذخیره می کند. این نوع ذخیره سازی و تخمیر به کمک آنزیم های گوارشی موجود در بزاق، شهد و میکروارگانیسم های موجود در گرده صورت می پذیرد.مجموعه ای از تخمیرات میکروبی روی گرده ذخیره ای درون سلول هایشان اتفاق می افتد.ایجاد تخمیرات میکروبی با افزودن ماست به جیره ها توسط بعضی از محققان به منظور افزایش ارزش غذایی گزارش شده است.
خوراک های تخمیرشده در مقایسه با خوراک های تخمیرنشده دارای مزایای دیگری از قبیل نگهداری آسان در دمای اتاق به مدت طولانی، افزایش ارزش تغذیه ای خوراک های تخمیرشده، کاهش pH و شباهت بیشتر به نان زنبور هستند.اساس نتایج مطالعات گذشته که برای افزایش کیفیت مواد غذایی با تخمیرات میکروبی صورت گرفته است، این آزمایش برای بررسی تأثیرات تخمیر مواد پروتئینی(گلوتن ذرت و آرد سویا) و شبیه سازی آن با نان زنبور، بر فراسنجه های کلنی انجام گرفت.
این پژوهش که در سال 1394 در نشریه علوم دامی چاپ شده است، به منظور ارزیابی تأثیرات تغذیه‌ای مواد خوراکی تخمیرشده به عنوان جانشین گرده، با استفاده ازجیره‌های غذایی مختلف و در قالب طرح کاملاً تصادفی در 6 تیمار با 7 تکرار وبه مدت 50 روز در صحرا روی زنبورعسل (Apis mellifera) در منطقۀ کرج انجام گرفت.
کلنی‌ها از نظر عسل، جمعیت و ملکۀ خواهری هم‌سن یکسان‌سازی شدند. تیمارهای آزمایشی عبارتند از: 1. گلوتن ذرت تخمیرشده، 2. گلوتن ذرت معمولی، 3. سویای تخمیرشده، 4. سویای معمولی، 5. گردۀ مخلوط، 6. شربت‌شکر 50درصد قند (بدون پروتئین)؛ البته تیمارهای گرده و شربت‌شکر به‌عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. مواد استفاده‌شده در جیره‌ها شامل گلوتن ذرت، سویا، روغن سویا، شکر و عسل است. تمام جیره‌ها در سطح 4000 کیلوکالری انرژی و 20 درصد پروتئین موازنه شدند.
نتایج از وجود اختلاف معنادار در مقدار خوراک مصرفی حاکی بود (05/0P<) و به ترتیب تیمارهای گلوتن تخمیرشده، گرده، سویای تخمیرشده، گلوتن ذرت معمولی و سویای معمولی بیشترین تا کمترین مصرف خوراک را به‌صورت میانگین در کل آزمایش داشتند. در مقایسۀ میانگین پرورش نوزاد نیز بین تیمارها اختلاف معناداری مشاهده شد (05/0P<). تیمار گلوتن تخمیری و سویای معمولی به‌ترتیب بیشترین و کمترین پرورش نوزاد را داشتند. در مقایسۀ میانگین پروتئین بدن و رشد جمعیت بین تیمارها هیچ اختلاف معناداری مشاهده نشد (05/0P>). نتایج این پژوهش حاکی است که تخمیرکردن منابع پروتئینی بر افزایش مصرف غذا و پرورش نوزادان تأثیرات مثبت دارد.
برای مشاهده کامل مقاله اینجا کلیک کنید
