همزمان با کشف و مصرف آنتی بیوتیکهای جدید، باکتریها نیز واجد ویژگیهایی میشوند که آنتی بیوتیکها بر آنها بی اثر میشوند و مسئله مقاومت باکتریایی در چنین شرایطی مطرح میگردد. زهر جانوران دارای اثرات ضد باکتریائی است که در این میان زهر زنبور عسل دارای اثرات ضد سرطانی، ضد آرتریت و ضد التهابی میباشد. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثرات زهر خام زنبور عسل و فراکسیونهای آن بر روی تعدادی از باکتریها میباشد.
عــدم وجود داروهای مفید و مؤثر بــرای درمان بیماری های عفونی در ســال های قبل از کشــف آنتی بیوتیک ها باعث گســترش این بیماری ها و مرگ و میر بســیاری از مبتلایان گردید. میــزان مرگ و میر بیماران مبتلا به عفونت با کشــف داروهــای جدید کاهش یافت، اما به مــرور زمان و با اســتفاده نادرســت و بی رویه از ایــن داروها موضــوع نگران کننده ای بنام مقاومــت باکتریایی مطرح گردید.مقاومــت باکتریایی در باکتری هایی نظیر اشریشیا کولی، سالمونلا، سودوموناس آئروژینوزا و بورخولدریا مالئی و بورخولدریا سودومالئی و ... رو به افزایش می باشد.
محققین برای کشــف داروهای جدیــد و مؤثرتر به منظــور مقابله با مقاومت های ایجاد شــده با این باکتری ها و کشف داروهای جایگزین منابع طبیعــی مختلفی از جمله پپتیدهای آنتی باکتریــال را مورد آزمایش قرار دادند. این پپتیدها در بدن جاندارانی مانند زنبور عســل و مارها بسرعت و با هزینه متابولیکی پائین ســنتز شده و به میزان زیاد ذخیره میشوند و در کمترین زمان به عنوان اولین خط دفاعی در برابر عوامل بیماریزای مهاجم در محل عفونت وارد عمل می شوند.
باکتری های گرم منفی به دلیل ساختار و ترکیبات دیواره و وجود غشــای خارجی، در مقایســه با باکتری های گرم مثبت، به آنتی بیوتیک ها مقاوم ترند. در تحقیقات اخیر سعی شده که نسبت به این مقاومت بیشتر باکتریهای گرم منفی، روش هایی اتخاذ گردد که بر رشــد این نوع باکتری ها تأثیرگذار باشد. از جمله این تحقیقات استفاده از زهر (پروتئینها و پپتیدهای) زنبور عســل به عنوان جایگزین مناسب برای آنتی بیوتیک ها میباشد.
پپتیدهای آنتی باکتریال گاهی در مقایســه با آنتی بیوتیک های موجود قابلیت بیشتر و سریعتری در مقابله با پاتوژن های مقاوم نشان دادهاند. یکی از منابع طبیعی پپتیدهای آنتی باکتریال، زهر جانوران ســمی از جمله زهر زنبورها، عقرب ها، مورچه ها، عنکبوت ها و مارها می باشد که در بسیاری از موارد حضور پپتیدهای آنتیباکتریال در زهر این جانوران به اثبات رسیده است.
در این مطالعه که در سال 1396 در نشریه دامپزشکی چاپ شده است، اثرات ضد باکتریایی زهر زنبور عسل گونه Apis mellifera و فراکسیونهای آن بر علیه 5 گونه باکتری شامل اشریشیا کولی، سالمونلا تیفی موریوم، سودوموناس آئروژینوزا، بورخولدریا مالئی، بورخولدریا سودومالئی بررسی شد. در این راستا حجمهای مختلف از زهر خام، همراه با دو فراکسیون آن که با روش ژل فیلتراسیون حاصل شده بودند، با آنتی بیوتیک استاندارد به عنوان کنترل مثبت به روش انتشار از دیسک مورد ارزیابی قرار گرفت و هاله ممانعت از رشد باکتری در اطراف دیسکها اندازه گیری شد.
این بررسی نشان داد که زهر خام زنبور عسل و فراکسیونهای آن بر روی باکتریهای اشریشیا کولی و سالمونلا تیفی موریوم اثر مثبت دارد و قطر هاله ممانعت از رشد اطراف دیسکها در غلظت های 25، 35 و 45 میکرولیتر برای اشریشیا کولی به ترتیب در حدود 7، 10 و 14 میلیمتر و برای سالمونلا تیفی موریوم به ترتیب در حدود 7، 9 و 12 میلیمتر بود. این زهر و فراکسیونهای آن بر بقیه باکتریهای مورد آزمایش تأثیری نداشت. بررسی آماری نشان داد که p کمتر از 05/0 است. بررسی حجمهای زهر و نمونههای آزمایشی ثابت کرد که با افزایش حجم زهر اثر ضد باکتریائی نسبتاً افزایش مییابد.
برای مشاهده کامل مقاله اینجا کلیک کنید
