به گزارش خبرگزاری عسلنا، کنگره جهانی زنبورعسل (آپیموندیا) از سه شنبه یک مهرماه ۱۴۰۴ برابر با ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، به عنوان باشکوهترین کنگره ،با مشارکت بیش از۷ هزار زنبوردار و فعال زنبورعسل از کشورهای مختلف جهان در سالن بزرگ کنفرانس «بلا آرنا»شهر کپنهاگ دانمارک برگزار شد.
محورهای اصلی کنگره
به گزارش عسلنا، این دوره با چهار سمپوزیوم کلیدی همراه بود:
1- رفاه زنبور عسل در زنبورداری
2- کیفیت تضمینشده محصولات زنبورعسل
3- زنبورداری در شرایط اقلیمی دشوار
4- پیوند میان پژوهش و عمل در زنبورداری
همچنین مباحث علمی در هفت بخش اصلی شامل : زیستشناسی زنبور عسل ، سلامت و بیماریها، تکنولوژی و کیفیت، آپیتراپی، اقتصاد و توسعه روستایی، گردهافشانی و گیاهان گردهدهنده دنبال شد.
یافتهها و مباحث علمی برجسته
1- تنوع ژنتیکی زنبور Apis mellifera در اروپا بسیار گستردهتر از برآوردهای پیشین است.:
این یافته به زبان ساده یعنی زنبورهای عسل اروپایی از نظر ژنتیکی غنیتر از آن چیزی هستند که پیشتر تصور میشد. چنین تنوعی به کلنیها کمک میکند در برابر بیماریها مقاومتر باشند، خود را با تغییرات اقلیمی بهتر وفق دهند و شانس بقای بیشتری داشته باشند.
2- ژن csd (complementary sex determiner) که در این کنگره مورد بررسی قرار گرفت:
ژنی است که تعیین جنسیت زنبورها را مشخص میکند. آگاهی از عملکرد این ژن برای زنبورداران و محققان اهمیت بالایی دارد، زیرا مشکلات ژنتیکی در این بخش میتواند باعث افزایش غیرعادی زنبورهای نر شود و کلنی را تضعیف کند. شناخت بهتر این ژن به بهبود تولیدمثل و حفظ سلامت کلنیها کمک میکند.
3- مطالعه متاژنومیک میکروبیوم روده زنبور
این مطالعه نشان داد که تنوع میکروبهای موجود در دستگاه گوارش زنبور (اعم از مفید و مضر) نقش تعیینکنندهای در سلامت و عملکرد زنبور دارد. محققان تأکید کردند که با شناخت بهتر این میکروبیوم، میتوان مکملهای تغذیهای یا روشهای طبیعی طراحی کرد که سیستم ایمنی و کارایی کلنیها را تقویت کند.
4- مقاومت در برابر کنه Varroa destructor و ارائه روشهای نوین غیرشیمیایی
هم چنین سایر موارد زیر در این کنگره بررسی شد:
- تأثیر سموم کشاورزی بر رفتار و میکروبیوم زنبور و ارتباط آن با ضعف کلنیها بهطور جدی بررسی شد.
- پژوهشها درباره انتقال پاتوژنها میان زنبورهای اهلی و گردهافشانان وحشی زنگ خطری برای اکوسیستمها بود.
5- فناوری و کیفیت محصولات
در بحث فناوری و کیفیت محصولات زنبور عسل موراد زیر بررسی شد:
- کندوهای هوشمند با حسگرهای دیجیتال معرفی شدند که قابلیت پایش دما، رطوبت و وزن کندو را دارند.
- روشهای نوین تشخیص تقلب در عسل با هوش مصنوعی و طیفسنجی پیشرفته ارائه شد.
- طرح «سیستم درجهبندی عسل» مبتنی بر شاخصهای آنزیمی، مورد استقبال محققان قرار گرفت.
6- تغییرات اقلیمی و زنبورداری
- اثرات گرما، خشکسالی و تغییر الگوهای گلدهی بر فعالیت زنبورها بررسی شد.
- مدیریت کندو در شرایط سخت و طراحی کندوهای مقاوم به سرما و گرما بهعنوان راهکارهای آینده مطرح شد.
7- اقتصاد و توسعه روستایی
- چالش سودآوری در زنبورداری و نقش فرآوردههای جانبی مانند ژل رویال و برهموم در اقتصاد زنبورداران بررسی شد.
- آموزشهای بومی و نقش زنبورداری در توسعه پایدار روستاها از موضوعات برجسته بود.
مباحث جنجالی و تصمیمات کلیدی
حذف رقابت عسل در جوایز جهانی زنبورداری (WBA)
یکی از پرحاشیهترین تصمیمات این دوره، حذف بخش رقابتی عسل از جوایز جهانی بود. دلیل اصلی این تصمیم، گسترش تقلب در بازار عسل و ناتوانی روشهای فعلی در شناسایی مطمئن نمونههای تقلبی بود. بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند که ادامه رقابت با این شرایط، میتوانست به اعتبار آپی موندیا لطمه وارد کند. این تصمیم اگرچه واکنش منفی برخی زنبورداران را برانگیخت، اما از دیدگاه علمی گامی در جهت بازنگری و بهبود روشهای تشخیص تقلب ارزیابی شد.
رویداد (Global Honey Bar) ؛ تجربهای نو
به جای رقابت عسل، رویداد «Global Honey Bar» برگزار شد که در آن نمونههای عسل از سراسر جهان برای معرفی و چشیدن ارائه گردید. این تجربه فرصتی برای آشنایی با تنوع بینظیر عسلهای جهان فراهم کرد و محققان توانستند درباره ویژگیهای شیمیایی، طعمی و میکروبی این محصولات گفتگو کنند.
اصلاحات اساسنامه آپی موندیا
در مجمع عمومی Apimondia، موضوع تفکیک کمیسیونهای منطقهای آمریکا مطرح شد که پس از بحثهای فراوان به تصویب نرسید. با این حال، طرحهایی مانند Bee-Guards و Apimondia Think Tank برای آینده تصویب شدند که هدفشان تقویت همکاری جهانی میان پژوهشگران، زنبورداران و سیاستگذاران است.
نتیجه گیری
کنگره Apimondia 2025 کپنهاگ نشان داد آینده زنبورداری در گروی تلفیق علم و تجربه عملی است. نوآوریهای ژنتیکی و فناوریهای نوین میتوانند در مبارزه با بیماریها و تضمین کیفیت محصولات نقش مهمی ایفا کنند، اما چالشهای ناشی از تغییرات اقلیمی، اصالت عسل و هزینههای تولید همچنان از دغدغههای اصلی زنبورداران و محققان به شمار میرود.
