به گزارش خبرگزاری عسلنا، سرویس کشاورزی و محیطزیست-سازمان حفظ نباتات کشور در اطلاعیهای رسمی اعلام کرد که علفکش پروپانیل بهدلیل مخاطرات جدی بهداشتی و زیستمحیطی از فهرست سموم مجاز ایران حذف شده است.
پروپانیل که طی چند دهه اخیر بهعنوان یکی از علفکشهای رایج در مزارع برنج کشور مصرف میشد، بر اساس بررسیهای کارشناسی، در گروه ترکیبات دارای سمیت مزمن، پایداری طولانی در محیط و خطرات بالقوه برای موجودات زنده قرار گرفته است.
علت حذف پروپانیل از فهرست سموم
طبق اعلام سازمان حفظ نباتات، حذف این علفکش در راستای اجرای سیاستهای جدید ملی برای مدیریت ایمنتر مصرف آفتکشها و حفاظت از سلامت عمومی و محیط زیست انجام شده است.
بر اساس ارزیابیهای تخصصی:
پروپانیل دارای قابلیت شستوشو و نفوذ به منابع آبی زیرزمینی است.
سبب مرگومیر و کاهش جمعیت موجودات آبزی و گردهافشانها میشود.
اثرات آن بر زنبورعسل و کلنیها از جمله کاهش توان جستوجوی زنبورهای کارگر، فلج موقت و مرگ زنبورها گزارش شده است.
در دستورالعمل رسمی محافظت از زنبورعسل در برابر سمپاشی مزارع و باغات نیز تأکید شده است که سموم دارای «بقای سمی طولانی» از عوامل اصلی تلفات زنبوران عسل هستند.
بازتاب در میان کارشناسان و زنبورداران
کارشناسان محیطزیست و فعالان حوزه زنبورداری این تصمیم را اقدامی مثبت و ضروری دانستهاند.
به باور آنان، حذف تدریجی سموم پرخطر و جایگزینی آنها با ترکیبات ایمنتر نهتنها موجب حفاظت از زنبورعسل میشود بلکه به حفظ سلامت محصولات کشاورزی و مصرفکنندگان نیز کمک میکند.
مهندس «ولیالله رضایی»، از اعضای دفتر پیشآگاهی سازمان حفظ نباتات، در گفتوگویی پیشین درباره خطرات سموم برای زنبورعسل تأکید کرده بود:
«افزایش هماهنگی میان زنبورداران و کشاورزان، اطلاعرسانی پیش از سمپاشی و رعایت فاصله زمانی مجاز، از مؤثرترین راهکارها برای جلوگیری از مسمومیت زنبورهاست.»
وظیفه کشاورزان و راهکارهای جایگزین
در پی این تصمیم، سازمان حفظ نباتات از کشاورزان خواسته است پیش از مصرف هر نوع سم، از فهرست بهروز سموم مجاز مطلع شوند و از روشهای مدیریت تلفیقی آفات و علفهای هرز (IPM) استفاده کنند.
برخی از جایگزینهای کمخطرتر برای کنترل علفهای مزارع برنج در حال بررسی هستند تا با کمترین آسیب زیستمحیطی، اثربخشی لازم را نیز داشته باشند.
جمعبندی
حذف پروپانیل از چرخه مصرف کشاورزی، نهتنها گامی در جهت ارتقای سلامت محصولات است بلکه نشانهای از تغییر رویکرد کشور به سمت کشاورزی پایدار و دوستدار زنبورعسل محسوب میشود.
کارشناسان عسلنا تأکید میکنند که استمرار این روند و بازنگری در فهرست سایر سموم پرخطر میتواند آیندهای ایمنتر برای زنبورعسل، محیط زیست و نسلهای آینده رقم بزند.
