اهمیت زنبور عسل در قرآن

وقتی سوره ای به نام زنبورعسل در قرآن وجود دارد، یعنی اوج اهمیت خداوند بزرگ به حشره ای خارق العاده که زندگی خود را برای حیات کره زمین و انسان وقف کرده است. اگرچه زنبور برای کلونی خود تلاش می کند؛ اما ناخواسته و غریضی به انسان و کره زمین نیز نفع می رساند.

آیات مختلف قرآن در سوره نحل بیانگر اهمیت زیاد زنبور عسل برای بشر است. به صورت پیوسته تاکید می شود که باید بر روی این حشره تفکر کرد و از آن درس گرفت و همین موضوع تلاش دانشمندان مسلمان برای کشف حقایق زنبور عسل را در پی داشته است.

در ادامه این مطلب به برخی قسمت های آیات قران اشاره می کنیم که در آن تلاش شده به نقش های مختلف زنبور عسل اشاره شده و سپس مابقی را بر عهده اندیشمندان بگذارد. اندیشمندان و محققانی که وظیفه دارند اطلاعات تکمیلی در مورد این حشره را پیدا کرده و از اهمیت آن پرده بردارند. اهمیتی که خود عامل مصرف بیشتر فراورده های زنبور عسل خواهد شد.

ساختمان سازی زنبور عسل در قرآن

یکی از موارد مهمی که در مورد زنبور عسل در قرآن آمده، ساختمان سازی این حشره است. خداوند در یکی از آیات سوره نحل می فرماید:

«وَأوْحى رَبُّكَ إلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِى بُيُوْتآ وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمّا يَعْرشُوْنَ»

«و پروردگار تو، به زنبور عسل وحى [الهام غریزى] نمود که از کوهها و درختان و داربستهایى که [مردم] مى سازند، خانه هایى برگزین»

در این آیه به چند نکته مهم در مورد محل زندگی زنبور اشاره شده است. اینکه وظیفه انتخاب مکان زندگی جامعه زنبور عسل بر عهده یک زنبور ماده است. این را در جنس فعلی «اتَّخِذِى» می توان پیدا کرد. این یعنی بار مسئولیت کندو بر عهده ملکه زنبور عسل گذاشته شده است. علاوه بر این، روش انتخاب و ساخت خانه، به زنبور عسل وحی شده و از جانب خداوند آموزش داده شده است.

روش های برگزیدن مکان برای خانه سازی زنبور عسل نیز جالب توجه است. خداوند اشاره می کند که زنبورها می توانند قسمت های مختلفی را برای ایجاد کندو مورد استفاده قرار دهند. در نتیجه می توان گفت که از قبل زنبور عسل امادگی حضور در کندوهای مختلف مثل کندوهای پیش ساخته شده توسط انسان را داشته و این از اعجاز خداوند در مورد زنبور عسل است.

فراورده های زنبور عسل در قرآن

خداوند در آیات دیگری از سوره نحل به ویژه در آیات 68 و 69 این سوره، به وظایف دیگر زنبور عسل پرداخته است. نوشیدن از شهد گل ها «ثُمَّ كُلِى مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ» و تبدیل آنها به عسل آن هم در ساختاری که خداوند آن را به «بُطُوْنِ» تعبیر کرده، اهمیت زیادی دارد.

در آیه «يَخْرُجُ مِنْ بُطُوْنِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ» در واقع نحوه تولید عسل به صورت مرموزی بیان می شود. وقتی در مورد شکم ها صحبت می شود، تازه متوجه نوع تولید عسل در سیستمی بسیار پیچیده در بدن زنبور می شویم که توسط خداوند بزرگ تعبیه شده است. تمامی این ها نشانه هایی است تا اهالی تفکر به آن توجه نموده و بتوانند رمز و رموز آن را کشف کنند.

در نهایت در جایی دیگر در مورد عسل از تعبیر «فِيْهِ شِفاءٌ لِلنّاسِ» استفاده می شود تا تاکیدی باشد بر خواص عسل برای انسان ها! در واقع انسان مورد توجه قرار می گیرد تا از این ماده حیات بخش که شفایی برای بیماری ها در آن است، نهایت استفاده را بکند.

با توجه به تاکید قرآن برای تفکر بر روی زنبور عسل، می توان گفت که قرآن کریم توجه زیادی به دیگر فراورده های زنبور عسل نیز داشته تا انسان از آن ها نیز نهایت بهره را ببرد. عبارت «اِنَّ فى ذلِکَ لاَيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُوْنَ» یک عبارت عمومی برای کل زندگی و تمامی فراروده هایی است که امروزه بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و فهم انسان توانسته به اثرات درمانی گوشه گوشه آن پی ببرد.

عسل، محبوب خدا و معصومین

اعجاز قرآن در این است که به انسان نهیب می زند هرچه بیشتر در مورد زنبور عسل فکر و تحقیق شود، احتمال پی بردن به رازهایی وجود دارد که برای حیات بشر مفید و قابل تامل است.

نقش زنبور عسل در گرده افشانی

یکی از دستورات ویژه خداوند به زنبور عسل این است که از روی گلی بر روی گل دیگر بنشیند. «فَاسْلُكِى سُبُلَ رَبِّكِ ذُلَلا» به معنای این است که راه هایی که پروردگارت برای تو تعیین کرده را به راحتی بپیما. در واقع خداوند به زنبور عسل دستور می دهد تا مسیرهای مختلفی را سیر کند.

گرده گل چیست و چگونه تولید می شود؟

همین ویژگی زنبور عسل است که باعث شده تا گرده افشانی توسط او انجام شود. در واقع زنبور عسل با هدایت خداوند از گلی به گل دیگر و از گیاهی به گیاه دیگر می رود و همین موضوع باعث حیات کره زمین می شود. این ویژگی یکی از مهمترین ویژگی های زنبور عسل است که به خوبی در قرآن به این موضوع نیز اشاره می شود.

نتیجه گیری

اهمیت قرآن به زنبور عسل یک اهمیت مقطعی نیست. کتاب خدا، کتاب آسمانی مسلمانان و کتابی برای کل زمان های بعد از وحی شدن آن است. در نتیجه آنچه که در قرآن بیان می شود مطابق با زندگی امروز ما نیز خواهد بود. اینکه قرآن تاکید می کند تا متفکران بر روی زنبور عسل و فراورده های آن تفکر کنند، موضوعی نیست که در طول تاریخ انجام شده و امروز دیگر نیازی به آن نباشد. بلکه همواره و در طول تاریخ این نیاز وجود خواهد داشت.

عسل؛ ماده ای بهشتی، دارویی زمینی

امروزه دانشمندان حتی به خواص مدفوع زنبور عسل نیز پی برده اند. روز به روز بر کشف خواص مختلف عسل و دیگر فراروده های زنبور افزوده شده و به همین علت نمی توان تحقیق و تفکر را بر روی زنبور عسل متوقف کرد. بسیاری از بیماری های جدید مثل سرطان، ام اس، ایدز و... به کمک برخی از فراورده های زنبور یا ترکیب تعدادی از آن ها با هم یا دیگر مواد، قابلیت درمان پیدا می کنند. این یعنی هنوز زنبور و فراورده های زنبور توانایی مصرف بیشتر در زندگی ما انسان ها را دارند. به شرطی که تحقیق و بررسی کنیم و این ماده حیات بخش را در زندگی خود جاری کنیم.

سخن آخر

آنچه در این مطلب گفته شد، تنها برداشتی از آیات قرآن در مورد زنبور عسل و فراروده های آن بود. در مطالب مختلفی که در آینده به آن می پردازیم، به روایات ائمه معصومین و همچنین نگاه دیگر ادیان به زنبور و فراروده های آن می پردازیم. مطمئن هستیم این مراجعات به سخن بزرگان دین و همچنین برخی از ادیان آسمانی، استفاده از فراروده های زنبور را بیشتر و تفکر در مورد این حشره را افزون تر می کند. زنبور عسل دریایی از دانایی است، باید آن را بیشتر کشف کنیم