به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، پژوهشگر ارشد مطالعات زنبورداری، بابیان اینکه برای عامه مردم ضروری است که بدانند نقش زنبورعسل در جهان و فواید آن در زندگی انسانها و سایر جانوران چیست، گفت: این نکته باید برای مردم فرهنگسازی شود که برای حراست از این موجود مفید و سودمند چه باید بکنند.
زنبورهای عسل قبل از انسان بر کره خاکی میزیستند
دکتر مراد خضرزاده در گفتگوی اختصاصی با عسلنا، تصریح کرد: چیزی که برای ما مسجل شده است این است که زنبورهای عسل، خیلی پیشتر از پیدایش انسان بر روی کره خاکی وجود داشتند و قبل از دخالت انسان بهصورت انفرادی و جمعیتهای کوچک زیست میکردند، با پیدایش گیاهان گلدار، زنبورهای عسل هم آهستهآهسته از فرم انفرادی خارجشده و بهصورت اجتماعی زندگی کردند.
انسان از دوران غارنشینی همدم زنبورها بوده است
وی افزود: انسان نیز از زمانهای دور و دوران غارنشینی با این حشره مفید در ارتباط بوده و این مطلب را دیوار نگاشتهها و حجاریهای روی دیواره غارها تائید میکند.
خضرزاده، اضافه کرد: از روی آثار تاریخی مشخصشده که ایرانیان باستان نیز از دیرباز با زنبورهای عسل در ارتباط بودند. ایلامیها و انسانهای نخستین دامنه زاگرس رابطه نزدیکی با زنبورهای عسل داشتند و برای تولید عسل وحشی به این موجودات مفید، اهمیت میدادند.
این محقق و مدرس زنبورداری، عنوان کرد: به درازای این ارتباط باستانی، انسان سعی کرده این پیچیدگیها و رمز و رازهای دنیای زنبوران را کشف کند. رفتارهای زنبورعسل را رصد کرده و به نفع خود استفاده کند.
دو هدف انسان از پرورش زنبورعسل
وی ادامه داد: انسان به دو دلیل شروع به پرورش زنبورعسل کرده است؛ دلیل اول که قدمت تاریخی طولانی دارد و دلیل اصلی پرورش زنبورعسل توسط انسان بوده، همین محصولات غذایی بهدستآمده از زنبورعسل بهخصوص عسل بوده است. انسان به درازای تاریخ از محصولات زنبورعسل بهعنوان غذا و دارو بهرهمند شده است و این دلیل اصلی پرورش زنبورعسل توسط انسان بوده است.
نویسنده کتاب آفات و بیماریهای زنبورعسل، تشریح کرد: در دهههای اخیر دلیل دیگری برای پرورش زنبورعسل توسط انسان به وجود آمده و آن پی بردن انسان به فواید زیستمحیطی و اثرات درخشان زنبورها و گردهافشانها بر طبیعت و کره زمین است که دلیل دوم اهمیت این حشره سودمند را برای انسان در گردهافشانی گیاهان زراعی و جنگلی برجسته ساخته است.
وی بابیان اینکه بحث گردهافشانی بسیار مهم و پیچیده است، اظهار کرد: هنوز پس از چند دهه اطلاع انسان از این فرآیند پیچیده هنوز یافتههای بشر در مورد این بحث کامل نیست و جا برای تحقیقات بسیار بیشتری وجود دارد.
نقش بزرگ زنبورها در تهیه غذا و اکسیژن موجودات زنده
خضر زاده افزود: مشخصشده که زنبورعسل در گردهافشانی محصولات باغی، زراعی و مرتعی و جنگلی، نقش بسیار مهم و کلیدی دارد و در صورت عدم حضور و فعالیت زنبورعسل بر روی کره خاکی بخش اعظم گیاهان موجود بر روی زمین که اکسیژن کافی برای زیست موجودات فراهم میکنند، از بین خواهند رفت.
وی یادآور شد: به همین خاطر بقای این گیاهان بهصورت مستقیم و غیرمستقیم باوجود زنبورعسل، تضمین میشود و عدم وجود زنبورعسل برابر با نیستی گیاهان و متضرر اصلی آنهم انسانها خواهند بود. به همین منظور توجه به زنبورعسل بسیار حیاتی و مهم است و کشاورزان ما باید توجه زیادی به این امر داشته و همواره حامی زنبورهای عسل باشند.
از 100 محصول کشاورزی 70 محصول مدیون حضور زنبورعسل است
این محقق و مدرس زنبورداری، تأکید کرد: لازم است همه ما و عامه مردم از این اهمیت مطلع باشند تا هر شخصی به سهم خود از این حشره حمایت و حراست کند، بهطورکلی از 100 محصول گیاهی که انسان مورداستفاده قرار میدهد، 70 محصول آن را زنبورهای عسل گردهافشانی میکنند و فراوانی و کیفیت آنها مدیون زنبورعسل است.
وی اضافه کرد: یعنی اگر ما زنبورعسل را حذف کنیم، از 100 محصول اصلی کشاورزی، تنها 30 محصول باقی خواهد ماند که تنوع غذایی بشر را به حداقل میرساند و تنها محصولاتی مثل گندم و جو و ذرت و. میتوانست باقی بماند و تنوع غذایی بهشدت کاسته شده و سفرههای رنگینی وجود نخواهد داشت.
تنوع غذایی و بهبود کیفیت و کمیت میوهها و دانهها بهواسطه زنبورعسل
به گزارش عسلنا، این مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه اگر زنبورها نباشند، محصولاتی مثل؛ سیب و بادام و مرکبات و بسیاری از میوهها وجود نخواهد داشت، ابراز کرد: در این صورت فقر غذایی زیادی انسان زیاد میشد و این مهم با تحقیقات زیادی ثابتشده که یکسوم غذای انسان وابسته به حضور زنبورهای عسل است و از هر سه لقمه غذای ما، یکلقمه با کمک زنبورهای عسل حاصلشده است.
خضر زاده، ادامه داد: حتی گوشتی که سر سفره است، مدیون زنبورعسل است، چراکه بدون گردهافشانی این حشره سودمند، علوفهای برای تغذیه گاوها و گوسفندها و چرندگان وجود نخواهد داشت و وجود و رشد یونجه و شبدر به گردهافشانها وابسته است تا ما بتوانیم از شیر و گوشت تغذیه کنیم.
وی تأکید کرد: طبق بررسیهای انجامشده، ارزش اقتصادی گردهافشانی زنبورعسل دهها برابر بیشتر از محصولات زنبورعسل است و بیش از 100 درصد محصولات زنبورعسل ارزشگذاری شده است.
این پژوهشگر ارشد مطالعات زنبورداری، در پایان خاطرنشان کرد: با این توضیحات مسجل است که همه انسانها در هرکجای کره خاکی، موظف به حراست و حمایت از زنبورهای عسل بهعنوان نقشآفرینان مهم در بقای کره خاکی، تنوع زیستی، امنیت غذایی و رشد محصولات کشاورزی و نظم اکوسیستم هستند./
