فعالیت بدنی شدید اغلب با تولید استرس اکسیداتیو همراه است که می‌تواند تعادل آنتی‌اکسیدانی بدن را مختل کرده و بر عملکرد ورزشی و سلامت عمومی تأثیر منفی بگذارد. استرس اکسیداتیو ناشی از تولید رادیکال‌های آزاد در طول تمرینات شدید، ممکن است منجر به آسیب به بافت‌ها و کاهش بازدهی بدن شود. در این زمینه، مکمل‌های طبیعی با خواص آنتی‌اکسیدانی قوی، مانند گرده گل، می‌توانند نقش مهمی ایفا کنند. مطالعه‌ای که توسط Tirla و همکاران در سال 2024 منتشر شده، تأثیر مکمل‌های مبتنی بر ترکیب گرده گل و آرونیا ملانوکارپا (چوک‌بری سیاه) را بر وضعیت آنتی‌اکسیدانی و سلامت ورزشکاران حرفه‌ای بررسی کرده است.
ترکیبات گرده گل و آرونیا ملانوکارپا
برای آشنایی با خواص و ترکیبات گرده گل اینجا کلیک کنید.
روش مطالعه
در این تحقیق، 31 ورزشکار حرفه‌ای مرد در رشته‌های رزمی (مانند جودو، MMA و کشتی) مورد بررسی قرار گرفتند. این افراد به دو گروه کنترل (14 نفر) و مکمل (15 نفر) تقسیم شدند. گروه مکمل روزانه 40 گرم از مکمل حاوی گرده گل و آرونیا ملانوکارپا را به مدت 4 هفته مصرف کردند. وضعیت آنتی‌اکسیدانی پلاسما، ترکیب بدنی، ظرفیت هوازی (VO2 max)، و برخی از شاخص‌های خونی و التهابی پیش و پس از دوره مطالعه اندازه‌گیری شد. طراحی مطالعه به نحوی بود که تمامی شرکت‌کنندگان رژیم غذایی عادی خود را حفظ کردند، اما گروه مکمل از مکمل اختصاصی استفاده نمود.
نتایج تحقیق
1. وضعیت آنتی‌اکسیدانی پلاسما
• پس از 4 هفته مصرف مکمل، گروه مکمل افزایش قابل توجهی در ظرفیت آنتی‌اکسیدانی پلاسما (TEAC) نشان دادند. این افزایش به دلیل ترکیبات فعال گرده گل و پلی‌فنول‌های آرونیا در کاهش استرس اکسیداتیو بود.
• شرکت‌کنندگان بهبود قابل توجهی در تعادل آنتی‌اکسیدانی بدن نشان دادند که می‌تواند به بهبود بازیابی و کاهش خستگی کمک کند. این نتایج نشان‌دهنده تأثیر مثبت مصرف مکمل در کاهش آسیب‌های ناشی از تمرینات شدید است.
2. شاخص‌های خونی و التهابی
• تعداد نوتروفیل‌ها (NEU%) در هر دو گروه افزایش یافت، اما گروه مکمل تغییرات معنی‌داری در مقایسه با گروه کنترل نشان داد. این موضوع نشان‌دهنده نقش مکمل در بهبود پاسخ‌های ایمنی است.
• تغییرات شاخص‌های التهابی مانند ESR و CRP در گروه مکمل در مقایسه با گروه کنترل بسیار محدود بود، اما اثرات مثبت در کاهش التهاب مشاهده شد. کاهش التهاب می‌تواند در بهبود بازیابی و کاهش دردهای عضلانی نقش کلیدی داشته باشد.
3. ظرفیت هوازی (VO2 max)
• گروه مکمل افزایش کوچکی در ظرفیت هوازی نشان دادند، اما تفاوت‌ها بیشتر مرتبط با تمرینات ورزشی بود تا مصرف مکمل. این نتایج نشان‌دهنده نیاز به تحقیقات طولانی‌تر برای بررسی تأثیر مستقیم مکمل بر ظرفیت هوازی است. مطالعات آینده می‌توانند با افزایش مدت زمان بررسی، نتایج دقیق‌تری ارائه دهند.
4. ترکیب بدنی
• درصد چربی بدن و توده بدون چربی تغییرات قابل توجهی نشان ندادند. این موضوع ممکن است به دلیل کوتاه بودن مدت زمان مطالعه و طراحی رژیم غذایی شرکت‌کنندگان باشد.
• با این حال، مکمل به بهبود احساس انرژی و کاهش خستگی پس از تمرین کمک کرد. برخی از شرکت‌کنندگان بهبود در عملکرد روزانه و کاهش استرس عمومی را گزارش دادند.
بحث و نتیجه‌گیری
این تحقیق نشان داد که ترکیب گرده گل و آرونیا ملانوکارپا می‌تواند به‌طور مؤثری ظرفیت آنتی‌اکسیدانی پلاسما را افزایش دهد و از آسیب‌های ناشی از استرس اکسیداتیو در ورزشکاران حرفه‌ای جلوگیری کند. اگرچه این مکمل تأثیر مستقیم زیادی بر ترکیب بدنی و ظرفیت هوازی نداشت، اما توانست وضعیت آنتی‌اکسیدانی بدن را بهبود بخشد که این امر می‌تواند به بازیابی سریع‌تر بدن و کاهش اثرات منفی تمرینات شدید کمک کند. اثرات مثبت بر شاخص‌های خونی، کاهش خستگی و کاهش استرس از نکات برجسته این تحقیق است. همچنین، عدم بروز عوارض جانبی قابل توجه نشان‌دهنده ایمنی بالای این مکمل است.
محدودیت‌ها و پیشنهادات
• تعداد کم شرکت‌کنندگان و عدم استفاده از گروه دارونما از محدودیت‌های این تحقیق است.
• پیشنهاد می‌شود مطالعات بیشتری با مدت زمان طولانی‌تر و جمعیت متنوع‌تری انجام شود تا تأثیرات دقیق‌تر این مکمل بررسی شود.
• بررسی تأثیر این مکمل بر سایر ورزش‌ها و سطوح مختلف تمرینی نیز توصیه می‌شود.
• انجام تحلیل‌های گسترده‌تر برای ارزیابی تأثیرات مکمل بر سلامت روانی و کاهش استرس توصیه می‌شود.
منبع:
