گیاهان دارویی و مواد گیاهی در طب سنتی همواره مورد توجه قرار دارند و کاربرد بسیاری داشته اند. یک نوع از این مواد گیاهی، ترنجبین است که از بهترین داروهای گیاهی است. ترنجبین فواید و خواص فراوانی داشته و به این خاطر استفاده از آن در کارخانجات قندگیری جلوگیری شده و فروش دارویی پیدا کرده است. این داروی گیاهی برای پوست و مو بسیار مفید بوده و همچنین خواص فوق العاده ای برای نوزادان دارد که البته مقدار و طرز تهیه آن خیلی مهم است.
این ماده گیاهی می تواند به عنوان منبعی برای درست کردن داروهای مختلف مورد استفاده قرار گیرد. جالب اینجاست که حتی عسل طبیعی نیز به ان علاقه وافری داشته و از این ماده استقبال می کند. نتیجه خوردن یا نوشیدن ترنجبین توسط زنبور عسل، تولید عسلک ترنجبین است که یکی از بهترین و خاص ترین عسلک های دنیا است.
در این مطلب تلاش کرده ایم تا به معرفی ترنجبین و خواص ترنجبین بپردازیم. آشنایی با این داروی گیاهی و این ماده پر ارزش می تواند به شما برای استفاده بهتر از این ماده و همچنین عسلک تهیه شده از ترنجبین کمک کند.
ترنجبین چیست؟
ترنجبین ماده ای شیرین است که به صورت شبنم بر روی گیاه حاج، خارشتر و یا خاربز می نشیند. این شیرابه های قندی بر اثر استفاده برخی حشرات مثل شپشک ها بر روی این گیاه ها ایجاد می شود یا به علت ایجاد شکاف به خارج تراوش می شود. به همین علت است که ترنجبین یکی از خاص ترین مواد گیاهی دنیا محسوب می شود که هنوز بسیاری از ترکیبات آن در دست تحقیق قرار دارد.
در فصل گرمای زیاد و در اواخر تابستان روی برگ ها و شاخه های این گیاه قطرات ترنجبین شب ها ظاهر می شود و کسانی که در روستا زندگی می کنند خیلی زود قبل از طلوع آفتاب آن را جمع آوری می نمایند. ترنجبین دارای ترکیبات قندی مختلفی مانند گلوکز، فروکتوز، ساکاروز و تری ساکارید است که به راحتی در آب حل می شوند.
همانطور که گفته شد، زنبور عسل نیز علاقه زیادی به ترنجبین دارد. در مزارع خارشتر، زنبورها در زمان مناسبی به سراغ ترنجبین می آیند و از این ماده شیرین قندی می نوشند. البته ماده ای که از نوشیدن ترنجبین به دست می آید، خواص متفاوتی با عسل طبیعی داشته و به همین علت به آن عسلک می گویند.
عسلک چیست و چه تفاوتی با عسل طبیعی دارد؟
خواص گیاه ترنجبین در طب سنتی
برای ترنجبین در طب سنتی، خواص متعددی بیان شده است. بسیاری از این خواص را در عسلک ترنجبین نیز می توانیم پیدا کنیم. با این حال به طور کلی خواص ترنجبین بسته به نوع مصرف آن متفاوت خواهد بود. برخی از فواید ترنجبین عبارتند از:
- جوشانده ترنجبین معرق است.
- گل های ترنجبین برای بواسیر مفید است.
- برای رفع عطش و تب ترنجبین مفید است.
- ترنجبین برای تسکین سرفه و درد سینه موثر است.
- اگر ترنجبین با آب زیره خورده شود، برای دفع صدای شکم که با تب خفیفی توام باشد، نافع است.
- عرق ترنجبین اگر مدتی کم کم خورده شود، برای دفع سنگ کلیه و مثانه تا حدودی موثر است.
- خوردن ترنجبین با آب پنیر برای اخراج اخلاط سوخته، با ما الشعیر برای اخلاط گرم و با کره برای باز کردن ادرار مفید است.
- ترنجبین خاصیت ضد عفونی کنندگی خوبی دارد و میکروب ها را از بین می برد، به همین دلیل برای درمان بیماری های عفونی مفید است.
- ترنجبین ملین و مسهل است. دوز مصرفی ترنجبین به عنوان ملین بر حسب سن بیمار بین 10 تا 70 گرم است که با کمی آب مصرف می شود. ترنجبین اگر در مقدارکم خورده شود، ملین و اگر به مقدار زیاد مصرف شود مسهل است.
- در مورد خوصا ترنجبین برای اسپرم نیز تحقیقاتی انجام شده است. اگرچه این تخقیقات هنوز به نتایج قطعی نرسیده اما به نظر می رسد مصرف ترنجبین می تواند به تقویت اسپرم و درمان ناباروری در مردان کمک کند
دقت داشته باشید که این موارد تنها بخش کوچکی از خواص و فواید ترنجبین هستند. ترنجبین خواص بی نظیر دیگری نیز دارد. بسته به نوع نیاز شما و نوع مصرف ترنجبین این خواص گسترده تر می شود. برای مثال بسیاری از فواید آن در ترکیبش با دیگر مواد گیاهی ایجاد می شود.
برای آشنایی بیشتر با خواص ترنجبین باید رد مورد روش های مصرف آن اطلاعات بیشتری کسب کنید. در این صورت می توانید به صورت هوشمندانه تری از فواید ترنجبین، این ماده طبیعی پرخاصیت بهره مند شوید.
روش های مصرف ترنجبین
ترنجبین به روش های مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد. هر کدام از این روش ها می توانند برای کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار گیرد. در نتیجه بهتر است اطلاعات خود را در مورد هر کدام از روش های مصرف ترنجبین افزایش دهید تا بهترین نتیجه را از مصرف ترنجبین بگیرید. برخی روش های مصرف ترنجبین در زیر آمده است
معجون ترنجبین و خاکشیر
یکی از معجون های فوق العاده که با استفاده از ترنجبین تهیه می شود و خواص بی نظیری دارد، معجون ترنجبین و خاکشیر است. این معجون از گذشته در طب سنتی ایرانی و بسیاری از کشورها مورد توجه بوده است. جالب است بدانید که ترنجبین و خاکشیر برای درمان بیماری های مختلف مورد استفاده است و یکی از پرکاربردترین روش های مصرف ترنجبین به حساب می آید.
دو مورد از مهمترین خواص ترنجبین و خاکشیر، خواص آن برای بوی بد دهان و همینطور بهبود مشکلات پوست و مو است. طرز تهیه شربت ترنجبین و خاکشیر بسته به نوع کاربرد آن متفاوت است. با این حال روش های عمومی برای این معجون نیز وجود دارد. به طور کلی اگر می خواهید از فواید ترنجبین و خاکشیر بهره مند شوید، بهتر است آن ها را به صورت اصولی تهیه کنید.
خواص ترنجبین و خاکشیر برای پوست و مو
همان طور که گفتیم ترنجین خواص درمانی بسیاری برای پوست و مو دارد. ترنجبین برای از بین بردن لک، جوش و روشن شدن پوست مفید است. این گیاه خون را تصفیه نموده و به تبع آن، پوست صورت را صاف و روشن می کند.
ترکیب ترنجبین با خاکشیر به صورتی که ترنجبین را 5 ساعت در آب خیس کرده و صاف کنید و سپس 2 قاشق خاکشیر مخلوط نمایید و میل کنید، برای بهبود لک های پوستی کمک کننده است. افرادی که روزانه و به مدت 3 هفته از این معجون استفاده کنند بعد از مدتی شاهد روشن شدن و از بین رفتن لک های پوست خود می شوند.
با نوشیدن معجون ترنجبین و خاکشیر می توانید مشکلات پوستی مانند اگزما، کهیر و التهابات پوستی را درمان کنید. نوشیدن 2 الی 3 لیوان شربت ترنجبین و خاکشیر به صورت روزانه به شما کمک می کند که شوره و خارش سر را درمان کنید.
خواص ترنجبین و خاکشیر برای بوی بدن دهان
اگر مشکل بد بویی دهان دارید از مخلوط ترنجبین و خاکشیر استفاده کنید. فقط کافی است هر روز عصر یک لیوان از شربت ترنجبین و خاکشیر را بنوشید. طرز تهیه این شربت به گونه ای است که ابتدا باید ترنجبین را به مدت 5 تا 6 ساعت درون آب خیس کنید و پس از صاف کردن آن را با 1 تا 2 قاشق خاکشیر مخلوط کنید.
نوشیدن این شربت به شما کمک می کند تا با دفع اخلاط ناسالم و بلغم اضافه به مرور احساس بهتری پیدا کنید و با اصلاح مزاج از شر بد بویی دهان خود راحت شوید.
طرز تهیه آب ترنجبین
یکی از روش های مرسوم برای مصرف ترنجبین، تهیه آب ترنجبین است. هم در طب سنتی ایرانی و هم در تحقیقات علمی، در مورد این روش مصرف ترنجبیل صحبت شده است. اگر می خواهید از فواید این ماده گیاهی بهره مند شوید و نمی دانید ترنجبین را چگونه مصرف کنید، آشنایی با طرز تهیه آب ترنجبین بسیار مهم و کمک کننده است.
برای تهیه آب ترنجبین، ابتدا 12 الی 35 گرم ترنجبین را در آب جوش حل می کنید و سپس مایع صافی که روی آن هست را برداشته و اجازه دهید کمی بماند تا مواد زاید آن ته نشین شود و بعد مایع صافی را از صافی رد کنید و میل نمایید. آب ترنجبین
بهترین زمان برای مصرف آب ترنجبین صبح و به صورت ناشتا است. علت این است که تاثیر بیشتری در این زمان دارد. با این حال برای خوردن ترنجبین هر زمانی می توانید اقدام کنید.
روش تهیه دمنوش ترنجبین
طرز تهیه دمنوش ترنجبین بسیار آسان و ساده است. لازم که ابتدا ترنجبین را با آب بشوئید تا خاک آن گرفته شود و بعد در لیوان مناسبی ریخته و روی آن آب جوش بریزید و سپس مخلوط کنید. حالا درب لیوان را با بشقاب یا نعلبکی بپوشانید تا دم بیاید. بعد از گذشت 15 دقیقه تا نیم ساعت دمنوش آماده شده را ابتدا از صافی رد کرده تا آب خالص آن گرفته شود. سپس می توانید این دمنوش را میل کنید.
کارشناسان طب سنتی پیشنهاد داده اند که این دمنوش را هنگام صبح و در زمانی که ناشتا هستید استفاده کنید. میزان توصیه شده آن هم از 12 تا 35 گرم است. اما همانطور که گفته شد، برای مصرف ترنجبین به روش های مختلف، زمان خاصی وجود ندارد. اگر نمی توانید صبح ناشتا میل کنید، به ساعات دیگر روز آن را موکول کنید. اما حتما آن را در دستور غذایی و دارویی خود قرار دهید.
عسل ترنجبین (عسلک)
یکی از روش های مصرف ترنجبین که خواص این ماده طبیعی را در اختیار ما می گذارد، مصرف عسل ترنجبین یا بهتر است بگوییم عسلک ترنجبین است. این روش مصرف هم ساده تر است و هم برای تمامی افراد قابل استفاده خواهد بود. کافی است اقدام به خرید عسلک ترنجین کنید و به سادگی روزانه از آن مصرف کنید
احتمالا برای شما هم این سوال پیش آمده که عسلک ترنجبین چیست؟ پاسخ به این سوال را در لینک زیر می یابید:
عسلک چیست و چه تفاوتی با عسل طبیعی دارد؟
بنا بر تحقیقات انجام شده، عسلک ترنجبین اکثر خواص این ماده گیاهی را دارد. همین موضوع باعث شده تا بسیاری از اطبا طب سنتی توصیه کنند از عسلک آن استفاده شود. البته ناگفته نماند که عسلک تولید شده توسط زنبور عسل فواید زیاد دیگری نیز دارد که به دلیل ترکیب شدن آنزیم های بدن زنبور با ترنجبین فراهم می شود.
فراموش نکنید که برای استفاده از خواص بی نظیر این عسلک، باید آن را به صورت منظم و مداوم مصرف کنید. همچنین بهتر است در هنگام خرید عسلک ترنجبین دقت کافی را به کار ببندید تا نوع باکیفیت آن را خریداری کنید. بهترین راهکار برای خرید عسلک باکیفیت، مراجعه به برندهای معتبری است که زا کیفیت محصولاتشان اطمینان داریم.
در مصرف ترنجبین احتیاط کنید
تعداد زیادی از خانواده ها برای بهبود زردی کودک خود از ترکیب ترنجبین و آب قند استفاده می کنند، اما نمی دانند که این مواد نه تنها تاثیری در درمان زردی کودک ندارد، بلکه باعث، اسهال و استفراغ نوزاد یا کودک شما هم می شود. برای بررسی اثرات ترنجبین تحقیقاتی انجام شده است که نشان می دهد بیماران مبتلا به حصه، اسهال خونی، بواسیر، خون ادراری و آبله از خوردن ترنجبین خودداری کنند. این داروی گیاهی برای افرادی که گرم مزاج هستند و برای طحال مضر است.
به طور کلی بهتر است چه ترنجبین و چه عسلک آن تا جای ممکن بدون مشورت متخصص طب سنتی یا طب اسلامی میل نشود. به ویژه اگر از ترنجبین برای درمان بیماری ها استفاده می کنید، میزان دوز مصرف و هماهنگی آن با بدن خود را باید حتما توسط متخصص طب سنتی، بررسی کنید.
سخن آخر
ترنجبین یک ماده گیاهی خاص است که می تواند خواص زیادی را برای بدن انسان به همراه داشته باشد. نکته جالب در مورد این ماده قندی این است که زنبور عسل نیز علاقه وافری به ترنجبین دارد و همین موضوع باعث شده تا از این ماده استقبال کند. زنبور با نوشیدن ترنجبین ماده ای می سازد که به آن عسلک گفته می شود. عسلک ترنجبین خواص دارویی زیادی دارد که در مطلبی مجزا به این خواص اشاره می کنیم.
فراموش نکنید که برای استفاده از خواص ترنجبین باید آن را به صورت مداوم و اصولی مورد استفاده قرار دهید. تنها در این صورت است که می توان از آن به عنوان ماده ای دارویی یاد کرد. مصرف نامنظم و منقطع آن کمکی به درمان بیماری ها نمی کند.
