مجری طرح پایش سلامت کلنیهای کشور، میزان مرگومیر زمستانی کلنیهای زنبورعسل را حدود 22 درصد خواند که با احتساب نرخ کلنیهای ضعیف این رقم به حدود 39 درصد میرسد که در مقیاس جهانی، تلفات بالای 20 درصد بالاتر از استاندارد جهانی و ازنظر اقتصادی زیانبار توصیف میشود که این زنگ خطری برای صنعت زنبورداری کشور است.
به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، یکی از مجریان طرح پایش سلامت کلنیهای زنبورعسل کشور در خصوص نتایج حاصل از این پایش که برای دومین بار در کشور در اوایل امسال انجام شد و پیگیری مشکلات زنبورداران و احصای این مشکلات و دستهبندی و چارهجویی برای حل این معضلات، با خبرنگار عسلنا به گفتگوی اختصاصی پرداخته است.
دکتر علیرضا عرب در این گفتوگو اظهار کرد: طرح پایش وضعیت سلامت کلنیهای زنبورعسل کشور برای دومین سال، زیر نظر دانشگاه تهران با همکاری انجمن علوم دامی ایران در حال انجام است که این فعالیت بهنوعی مکمل سرشماریهای معمول سازمانهای ذیربط در حوزه زنبورعسل است.
مشارکت خوب زنبورداران در طرح پایش سلامت کلنیها
وی تصریح کرد: ازنظر تعداد کلنی نیز حدود 240 هزار کلنی وارد طرحشده و پوشش داده شد که اگر بخواهیم مقایسهای عمل کنیم در بین کشورهای شرکتکننده ازنظر تعداد کلنی رتبه اول را داشتیم و ازنظر درصد مشارکت زنبورداران رتبه 15 در بین 35 کشور حاضر در طرح را داشتیم.
مجری طرح پایش سلامت کلنیهای زنبورعسل کشور در خصوص نتایج حاصله از پایش امسال، گفت: نتایج پایش سلامت کلنیهای کشور چند بخش را شامل میشود که به سؤالاتی از قبیل؛ میزان تلفات کلنیها در کشور چقدر است؟ دلیل این تلفات چیست؟ و برگ خریدهای خطر مرتبط با این تلفات چیست؟ پاسخ میدهد.
علیرضا عرب افزود: فاکتورهای خطر بدین معناست که مثلا اگر در یک محدوده میزان مرگ و میر بالابوده، احیانا زنبورداران چه کارهایی انجام دادند یا چه عواملی سبب این تلفات شده است.
حدود یک پنجم تلفات زمستانی در کلنی های زنبور عسل کشور
به گزارش عسلنا، وی اضافه کرد: از لحاظ میزان تلفات در این پایش دو مورد آمار یا عدد مربوطه به دست آمده است که یکی میزان تلفات بدون احتساب کلنی های ضعیف هست و دیگری میزان تلفات کل کلنی ها است که بدون احتساب کلنی های ضعیف این رقم 1/22 درصد بوده است که نشان می دهد هر زنبورستان در طول زمستان حدود 22 درصد کلنی های خود را از دست داده است.
این پژوهشگر بیان کرد: عدد دیگر مربوط به کلنی های ضعیف است، کلنی های ضعیف به کلنی گفته می شود که بعد از زمستان گذرانی به اندازه یک هفته است که زنبور دارد و عملا ملکه داشته و کلنی زنده است و نمی توان آن را به عنوان تلفات محاسبه کنیم، ولی زنبوردار عملا نمی تواند از این کلنی استفاده کند و زنبوردار ناچار این کلنی را با دیگر کلنی ها ادغام می کند و ناچار بهره ای از آن نمی برد.
میزان تلفات بالاتر از استاندارد جهانی در کشور
به گزارش عسلنا، این مجری طرح ملی پایش سلامت کلنیهای زنبورعسل کشور، ادامه داد: این نوع تلفات در خصوص کلنی های ضعیف نیز معادل 17 درصد است که اگر بخواهیم آن را در نظر بگیریم به عدد 1/22 اضافه خواهد شد و حدود 39 درصد میزان کلی تلفات کلنی های کشور خواهد بود.
عرب با بیان اینکه میزان معمول و استاندارد دنیا در خصوص تلفات بین 5 تا 50 درصد است، بیان کرد: مثلا در ایالات متحده در سال گذشته میزان تلفات حدود 40 درصد بوده است و بعضی کشورها مثل اسپانیا حدود 32 درصد تلفات داشتند، ولی میانگین دنیا عددی حدود 15 تا 16 درصد تلفات معمول است.
وی یادآور شد: در دنیا تلفات زیر 10 درصد را تلفات کم و طبیعی در نظر می گیرند و 10 تا 20 درصد را تلفات در حد معمول و قابل تحمل محاسبه می کنند و تلفات بالای 20 درصد را غیر طبیعی و زیان اقتصادی برآورد می کنند.
وی تأکید کرد: با این تحلیل قطعاً میزان مرگومیر کلنیهای ایران، بیش از میزان معمول و ازنظر اقتصادی زیانبار توصیف میشود و یک هشدار برای صنعت زنبورداری کشور است.
معضل کلنیهای ضعیف و بالا بودن تعداد کلنی به ازای هر زنبوردار
این مدرس ژنتیک و اصلاح نژاد با اشاره به معضل کلنیهای ضعیف در کشور، عنوان کرد: در کشور ما این تعداد کلنیهای ضعیف زیاد بوده و قطعاً این کلنیها منبع انتشار بیماری و غارت کلنی و شیوع «نوزما» و کنه و سایر بیماریها را فراهم میکند.
وی افزود: متأسفانه در کشور حدود یکپنجم کلنیهای هر زنبورستان را کلنیهای ضعیف تشکیل میدهد که این یک بارِ هزینه اقتصادی و مالی و نیز ازنظر صرف هزینه انسانی و زمانبر زنبورستان ها و اقتصاد این صنعت وارد می کند.
عرب، در ادامه ابراز کرد: این مبین این مسئله است که ما باید در پایان هر فصل کلنیهای ضعیف را در کلنیهای دیگر ادغام کرده و مسئله مبارزه با آفتها و کنترل دائمی آنها را جدی بگیریم.
وی در رابطه با مشکل دیگر زنبورستان های کشور گفت: در ایران متأسفانه میزان تعداد کلنی به ازای هر زنبوردار بالاست و معمول آن در دنیا بسیار بالاتر است، البته در همه دنیا زنبورداران تجاری وجود دارند ولی در کشور ما این میزان بالای 100 کلنیهاست که در مقایسه با دنیا این رقم بالاتر است و حتی در مورد زنبورداران نیمه تجاری و شغل دوم نیز این رقم بالاست که 20 درصدش را کلنیهای ضعیف تشکیل میدهد.
به گزارش عسلنا، این محقق خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم این سطح مرگومیر را بهصورت ریزتر بررسی کنیم، باید به سه دسته عمده اینها را تقسیم کنیم که 8/3 درصد آنها مربوط به ملکه است که یا ملکه پیر بوده و یا ملکه مرده و در مواردی ملکه نر زا بوده است. مشکل دیگری که ریشه بیولوژی ندارد، عوامل طبیعی و دمایی است./
پایانِ بخش اول گفتوگو / ادامه دارد
