به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، استان آذربایجان غربی از مهم‌ترین قطب‌های زنبورداری ایران و دارای رتبه‌های نخستین در تعداد کلنی، میزان تولید و بالاترین میزان اشتغال زنبورداران در کشور است. این استان حاصلخیز با باغات متنوع و کشاورزی پررونق پتانسیلی قوی برای گردشگری زنبورعسل دارد و در سال‌های اخیر نیز موفقیت‌های چشمگیر و پرشماری را در فعالیت‌های زنبورداری داشته است.
اتحادیه زنبورداران این استان و تعاونی زنبورداران شهرستان خوی نمونه موفقی از مدیریت کارآمد و تعامل بهینه بین واحدهای صنفی و زنبورداران هستند که کارنامه درخشان آن‌ها می‌تواند چراغ راه دیگر تشکل‌های زنبورداری کشور باشد.
درصد بالایی از تولید عسل کشور در استان آذربایجان غربی شکل می‌گیرد و این استان از قطب‌های مهم و به عبارتی پایتخت تولید عسل کشور و محور مهم کسب‌وکارهای مرتبط با صنعت زنبورداری است.
به گزارش عسلنا، در این خصوص با مهندس محمد فکری، از مدیران صنفی خوش‌فکر و باتدبیر استان آذربایجان غربی به گفتگو نشستیم. ایشان که دارای تحصیلات عالی مرتبط با کشاورزی و زنبورداری هستند و سابقه میدانی و اجرایی در زنبورداری داشته و عمیقاً با مشکلات این صنعت در کشور آشنا هستند، به گرمی پذیرای پاسخ به سؤالات ما شدند.
آقای فکری همچنین علاوه بر ریاست اتحادیه زنبورداران آذربایجان غربی، بازرس هیئت‌مدیره اتحادیه سراسری زنبورداران کشور نیز هستند و در شهرستان خوی نیز مدیرعامل شرکت تعاونی زنبورداران این شهرستان هستند. ایشان حدود 15 سال است که در مسئولیت‌های مدیریتی در صنف زنبورداری فعالیت دارند و قبل از آن نیز از نوجوانی در این حرفه فعالیت و علاقه داشتند، چراکه خانواده ایشان نسل‌اندرنسل به پیشه زنبورداری اشتغال داشتند و به‌نوعی زنبورداری باپوست و خون ایشان آمیخته است. از کودکی در کنار خانواده و اقوام به زنبورداری پرداختند و در رشته‌ای مرتبط در زمینه کشاورزی (مدیریت امور زراعت و دام) در دانشگاه به تحصیل پرداختند. در ادامه مشروح این گفت‌وگو را باهم مرور می‌کنیم:
محمد فکری: در شهرستان خوی که بنده افتخار مدیرعاملی شرکت تعاونی این شهرستان را دارم، حدود 3 هزار عضو شرکت تعاونی و زنبوردار وجود دارد که بالغ‌بر 450 هزار کلنی و کندوی مدرن زنبورعسل در این شهرستان وجود دارد که این آمار بالا با برخی استان‌های بزرگ و حتی چند استان کوچک برابری می‌کند و برای یک شهرستان نمونه‌ای فوق‌العاده و عالی محسوب می‌شود.
بر اساس سرشماری و آمار وزارت جهاد کشاورزی در سال 1398، حدود 12 هزار تن عسل سالانه در شهرستان خوی تولید می‌شود که بالغ‌بر 10 درصد تولید کل کشور است و شرکت تعاونی زنبورداران شهرستان خوی از معدود تعاونی‌های نمونه‌ای هست که صفرتا صد نیازها و نهاده‌های زنبورداران شهرستان را تأمین و مدیریت می‌کند و این شرکت تعاونی بزرگ و تراز اول دارای بنیه مالی قوی و امکانات کامل و منحصربه‌فردی نظیر کارخانه تولید ظروف بسته‌بندی، کارگاه‌های مجهز موم آج کنی و بزرگ‌ترین مرکز تحقیقات زنبورعسل است که اخیراً با همکاری سازمان جهاد کشاورزی در زمینی 15 هکتاری در حال احداث است.
این تعاونی مجموعه‌ای هست که در کشور بی‌نظیر است و می‌تواند الگویی برای تعاونی‌های کشور باشد.
استان آذربایجان غربی، یک‌میلیون و 400 هزار کلنی زنبورعسل و حدود 6700 بهره‌بردار و زنبوردار به طور مستقیم دارد که این استان را به قطب مهم زنبورداری کشور تبدیل کرده و این حرفه برای مردم استان عین زندگی است و با فعالیت روزمره همه مردم استان به‌نوعی گره‌خورده است.
این استان ویژگی‌های خاصی دارد ازجمله اینکه با سه کشور همسایه همچون ترکیه و عراق هم‌مرز است و این قابلیت‌های ویژه‌ای به استان می‌دهد. بزرگ‌ترین زنبورستان کشور در این استان واقع‌شده است، به‌طوری‌که تنها یک زنبورستان (محمدی) بیش از سه هزار کلنی دارد.
بیشترین همدلی و همراهی اعضا با اتحادیه‌های استانی در این استان رقم خورده است و با تعاملی ستودنی اتحادیه زنبورداران آذربایجان غربی به فعالیت اثربخش برای حل مشکلات زنبورداران پرداخته است. مجامع اتحادیه و تعاونی‌های این استان هم با حضور بیش از هزارتا 1500 نفر از سهامداران شکل می‌گیرد.
در شهرستان خوی، من 6 سال رئیس هیئت‌مدیره و اکنون 6 سال هم هست که مدیرعامل هستم و هیچ‌وقت ما در شهرستان خوی و در اتحادیه استان از مؤسسات و متولیان امر تقاضای مساعدت و یا اعطای وام نکردیم و عمده تعامل ما و حل مشکلات ما از طریق اعضا و توانمندی‌های خود تشکل است. نقطه قوت ما فقط اعضای ما هستند و هر وقت خواستیم به میدان آمدند و حضورداشته و کمک کردند. ما هرساله یک میلیارد تومان هم افزایش دارایی داشتیم و مبین اعتماد اعضا به مدیران شرکت و هیئت‌مدیره توانمند است.
سال 1399، طبق ترازنامه شرکت ما یک میلیارد تومان سود ویژه در شرکت تعاونی داشتیم. حرکت شفاف و پاسخگویی روشن راهنمای مسیر موفقیت ماست. ما علاوه بر دفترچه‌های زنبورداری، دفترچه‌های اعتباری برای مشخص بودن سهام و سود اعضا داریم که می‌توانند هرسال سود خود را بگیرند یا دوبره آن را سرمایه‌گذاری کنند که اکثر اعضا با اعتمادی که دارند این سود را سرمایه‌گذاری کرده و حتی آورده خود را افزایش می‌دهند.
کل تأمین نهاده‌ها و ظروف و کمک به بسته‌بندی و فروش و آج کردن موم توسط تعاونی انجام می‌شود و تعاملی خوب بین اعضا و تعاونی برقرار است و حدود 60 درصد نهاده شکر موردنیاز اعضا تأمین می‌شود. همدلی و همراهی خوبی بین اعضا و تعاونی وجود دارد و از هیچ بانکی وام نگرفتیم و مقروض نیستیم. گردش مالی شرکت تعاونی زنبورداران خوی، بالای صد میلیارد تومان در سال است.
فعالیت تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها صرفاً نباید اداری و نامه‌نگاری باشد. تعاونی‌های بزرگی وجود دارند که اعضای زیادی دارند ولی موفقیتی نداشتند و دارای مشکلاتی فراوان هستند. کسب اعتماد اعضا و کسب انگیزه برای سرمایه‌گذاری زنبورداران و تولیدکنندگان از مهم‌ترین کارها است. هر مجموعه‌ای بخواهد موفق باشد باید در شفاف‌سازی خوب عمل کنند تا اعتمادآفرینی شود و حضور فعال همه سهامداران و اعضا و انتخاب مدیران قوی و شایسته بر پایه سوابق و توانمندی‌ها می‌تواند راهگشای موفقیت تعاونی‌ها باشد.
مدیران تعاونی‌ها باید بتوانند بر روی ظرفیت‌های جدید صنعت زنبورداری و محصولات جانبی نیز برنامه‌ریزی و فعالیت داشته باشند، بره موم، ژل رویال و زهر زنبورعسل و رهایی از اتکای صرف به تولید عسل نیز می‌تواند از راه‌های موفقیت باشد.
باید قدرت امیدبخشی و توانمندسازی در مدیران، تعاونی‌ها ، اتحادیه‌ها و زنبورداران وجود داشته باشد تا تولید رونق یابد و مهم‌ترین موانع و مشکلات تولیدی با استفاده از تلاش و سخت‌کوشی از سر راه برداشته شود.
مدیرانی موفق هستند که اصل را بر شفاف‌سازی و کمک دلسوزانه به اعضای تعاونی و اتحادیه بگذارند و اصلاً به موقعیت و منافع شخصی یا گروهی خاص فکر نکنند و تنها تلاششان برای ارتقای صنعت زنبورداری و کمک به اعضا و معیشت آن‌ها باشد.
-
در اتحادیه استان آذربایجان غربی که در سال‌های اخیر فعالیت جدیدی را شروع کرده نیز شاهد موفقیت‌های بزرگی بودیم، در این خصوص بیشتر شرح دهید؟
بسیاری از اتحادیه‌های کشور که سالیانی است فعالیت می‌کنند، ولی هنوز مکان اختصاصی برای اتحادیه ندارند ولی استان آذربایجان با همدلی و تعامل خوب اعضا و هیئت‌مدیره موفق به خرید ساختمان برای اتحادیه و داشتن مکان اختصاصی در بهترین موقعیت ارومیه شده است.
در زمان شروع مدیریت جدید این اتحادیه در نزدیک به سه سال قبل، تنها یک‌صد هزار تومان سرمایه این اتحادیه بود که اکنون با همدلی این سرمایه به چندین میلیارد رسیده و اتحادیه مکان اختصاصی و گزارش کار درخشان و موفقیت‌های چشمگیر داشته و همه این‌ها حاصل انتخاب خوب اعضا و هیئت‌مدیره قوی و کارآمد با عملکردی شفاف و دلسوزانه است.
شرکت‌های تولیدی و تعاونی و نهادهای دولتی مربوطه و زنبورداران زحمت کشیده و همت کردند تا آذربایجان غربی به جایگاهی که شایسته آن است برسد و در این مسیر نیت خالص و پشتکار و جذب اعتماد اعضا، رئوس مثلت موفقیت این اتحادیه به شمار می‌رود./
