اثرات منفی کنه کش های شیمیایی بر ملکه های زنبور عسل

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری ایران، امروزه توصیه می شود همه زنبورداران عزیز تنها از کنه کش ها و داروهای ارگانیک آن هم در فصل غیر از تخم ریزی و برداشت عسل استفاده کنند. تجربه هزینه بار و مخرب استفاده از داروها، آنتی بیوتیک ها و کنه کش های شیمیایی در سال های متمادی بدون اینکه زنبوردار عمق این فاجعه را ببیند، سبب ضررهای هنگفتی به مزارع زنبورداری و کلنی های زنبورستان های ایران زده است.

به گزارش عسلنا، در این راستا سید اسماعیل تقوی، کارشناس مسئول زنبور عسل و دامپزشک در ایتان یزد با بیان اینکه اثرات کنه کش های شیمیایی به طور مثال (کومافوس ) که تولید اصلی  آن برای دام سبک و سنگین است بر سلامت تولید مثل ملکه و زنبورداری اثر منفی دارد، گفت: در سال ٢٠١٥ تحقیقاتی به ثبت رسیده که در خصوص اثرات ترکیب شده کنه کش ها بر سلامت تولید مثل ملکه زنبور عسل حکایت از اثرات منفی تیو فلووالینات ( آپیستان ) و کومافوس ( چک مایت ) بر زنبور عسل دارد به طوری که شاید کنه کشی را متوقف کند ولی در سایر آیتم های زندگی ملکه ها و زنبوران اثرات منفی دارد.

وی افزود: اگر این کنه کشی در فصل برداشت عسل یا تولید مثل باشد اثرات منفی و شیمیایی این مواد بیشتر است و ممکن است با ورود به عسل و مصرف انسان این اثرات شیمیایی و سرطان زا وارد بدن انسان شده و در بلند مدت اثرات ناگواری برای ما داشته باشد.

تقوی با بیان اینکه آپیستان و کمافوس دو کنه کش هستند که به صورت نوارهای پلاستیکی یا آغشته کردن پارچه و پنبه درکندو بین قاب ها آویزان شده و به مدت چندین هفته جهت مبارزه با کنه در کندو باقی می مانند، عنوان کرد: با توجه به اینکه ترکیبات به کار رفته در این کنه کش ها lipophilic یا چربی دوست هستند، استفاده مداوم و طولانی مدت از آنها باعث باقی ماندن ترکیبات در کلنی بخصوص موم خواهد شد.

این کارشناس با بیان اینکه بر طبق نتایج آزمایشات صورت گرفته قبلی، افزایش استفاده از سموم شیمیایی در مبارزه با کنه واروا باعث بوجود آمدن مشکلاتی در سلامتی و تولید مثل ملکه های زنبورعسل شده است، اذعان داشت: بر اساس نتایج گزارش شده تحقیقات، دزهای درمانی و حساب شده  فلووالینات و کومافوس اثرات سمی کمی بر زنبور عسل دارد، ولی استفاده از کنه کش های ارگانیک توصیه می شود و اثرات بهتر داشته و عوارض ندارد.

وی ادامه داد: تحقیقات گوناگون در خصوص تاثیرات فلووالینات بر سلامت تولید مثل ملکه انجام شده است. برای مثال مشخص شده که استفاده طولانی مدت از فلووالینات در کلنی،باعث تاخیر در تخم ریزی ملکه شده است.در تحقیق دیگر مشخص شده درمان کلنی با دزهای بالای فلووالینات باعث کاهش وزن ملکه و هم چنین کاهش موفقیت در پرورش ملکه شده است.

این کارشناس مسئول زنبور عسل در استان یزد، یادآور شد: بطور مشابه در تحقیقات مختلف مشخص شده است که استفاده طولانی مدت از کومافوس در کندو(حتی در دزهای پایین) با مرگ و میر بالای ملکه ها ارتباط داشته است.

وی تاکید کرد: کاهش وزن ملکه، کاهش وزن تخمدان های ملکه، کاهش در موفقیت پرورش ملکه ازدیگر تاثیرات کومافوس بر ملکه ها بوده که در تحقیقات مختلف مشخص شده است.

تقوی با ذکر اینکه بر اساس گزارشات استفاده مداوم از فلووالینات(آپیستان) بر اندازه و توانایی جنسی زنبورهای نر تاثیر گذار بوده است، اظهار کرد: بعلاوه مشخص شده قرار گرفتن زنبورهای نر در برابر کومافوس در طول مراحل رشد باعث کاهش قابل توجه در تعداد اسپرم و زنده مانی اسپرم ها شده است.

این دامپزشک گفت: در پرورش ملکه، لاروهای کارگر از سلول های کارگر به سلول یا فنجانک های ملکه منتقل می شوند که به این عمل پیوند گفته می شود و در مطالعات قبلی تاثیر فلووالینات و کومافوس در پرورش تجاری ملکه مشخص شده که در سلول های ملکه نسبت به موم های اطراف آن، مقدار بیشتری از باقیمانده های آفت کش ها تجمع می یابد که پیشنهاد شده زنبورهای پرستار این پتاتسیل را دارند که ترکیبات را به ملکه های در حال رشد منتقل کنند.

وی با بیان اینکه در مطالعات مختلف تاثیرات هر یک از فلوالینات و کومافوس بر پرورش ملکه و عملکرد آنها بررسی شده است، ابراز کرد: اثر ترکیبی این دو کنه کش بر سلامت ملکه ها بررسی شده و در این تحقیقات برای بررسی اثر باقیمانده کنه کش ها در موم بر سلامت تولید مثل ملکه، برای تهیه سلول های پرورش ملکه از موم عاری از آفت کش ها و همچنین موم حاوی آفت کش های کومافوس و فلووالینات استفاده شده است.

این محقق در بیان نتایج تحقیقات جاری از پنج سال قبل تاکنون، متذکر شد: نتایج این تحقیق نشان داده که مقدار اسپرم ذخیره شده در ملکه هایی که در سلول های عاری از آفت کش ها پرورش یافته اند ٤٤ درصد بیشتر بوده نسبت به ملکه هایی که در سلول های حاوی آفت کش ها پرورش یافته بودند همچنین مقدار سلول های اسپرم زنده در اسپرماتکاء نیز در ملکه های پرورش یافته در سلول های عاری از آفت کش ها ٦٤درصد بالاتر بوده است.

به گزارش عسلنا، بطور کلی نتایج این تحقیق نشان داده که ملکه های پرورش یافته در سلول های عاری از کنه کش ها، نسبت به ملکه های پرورش یافته در سلول های حاوی کنه کش ها، مقدار کل اسپرم بیشتر، تعداد سلول های اسپرم زنده بالاتر و زنده مانی اسپرم بالاتر داشته اند.

در سال های اخیر شرکت های زیادی در کشور اقدام به تولید کنه کش های ارگانیک و گیاهی یا حاوی اسیدهای مختلف بی زیان کرده اند که لیست این داروهای مجاز در سایت سازمان دامپزشکی ایران موجود است.

فرار زنبورهای عسل بر اثر استفاده بی رویه از این کنه کش ها به مقدار غیر استاندارد در هر بار مصرف، از آفات استفاده از این محصولات است. همچنین باقیمانده این سموم در عسل های ارسالی صادراتی باعث برگشت خوردن این نمونه عسل ها از آزمایشگاه‌های مرجع کشورهای مبدا صادرات بوده است.