به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری ایران، مباحث تغذیهای زنبورعسل را نباید ساده گرفت، این حشره سودمند قرآنی بسیار حساس است و هرگونه اشتباه در تغذیه این موجود سبب کاهش طول عمر و راندمان منفی در رشد و پرورش آن می شود.
به گزارش عسلنا، تهیه غذا برای کلنی ها، بحث فوقالعاده پیچیدهای است و تهیه خمیر شیرین صرفاً ترکیب چند ماده نیست، این تغذیه دارای ساختارهای مختلف و انواع مختلف در جهان است و هنوز جای کار دارد، در تهیه خمیر شیرین باید متابولیسم خاص قندی مدنظر قرار گیرد و برای تهیه این قند فاکتورهای خاصی رعایت شود وگرنه طول عمر زنبور را تا نصف کاهش میدهد.
دکتر محمد بهجتیان، در دو شرکت دانشبنیان در خصوص تحقیق و پژوهش و تولید تغذیههای زنبورعسل فعالیت دارند. در شرکت تولیدی مکملهای غذایی زنبورعسل «اسپادانا مکمل» که در تولید کمک تغذیه و مکملهای زنبورعسل فعالیت دارد، رئیس هیئتمدیره و در شرکت فناوران اسپادانا مکمل که در تحقیق و پژوهش شرکت دارد، مدیرعامل هستند.
وی از پژوهشگران و کارشناسان ارشد زنبورعسل و دارای دکترای تغذیه علوم دامی، 20 سال است که به زنبورداری و تدریس و تحقیق اشتغال داشته و علم را در کنار تجربه آموخته است. گفتگوی عسلنا با این محقق برجسته تغذیه زنب ور عسل را مرور می کنیم:
پژوهشگر ارشد تغذیه زنبور عسل ، گفت: متأسفانه مقاومت در برابر تغذیههای جدید زنبور زیاد است و برخی حاضر نیستند؛ مثلاً برای خمیر شیرین تولیدی شرکت های دارای مجوز که سالهاست روی متابولیسم قندی آن کارشده، مبلغ اندکی هزینه بیشتر بپردازند، درحالیکه با تولید خمیر توسط خودشان سبب کشتن زنبورها میشوند و صدها برابر خسارت میبینند.
محمد بهجتیان، افزود: در زمستان سال های اخیر شاهد تلفات بالای 50 درصد در کلنیهای کشور بودیم، درحالیکه در برخی زنبورستانها با مدیریت علمی شاهد کمترین میزان ناچیز مرگومیر زنبورها هستیم و این تفاوت مدیریت علمی و تغذیه درست و غلط زنبورها را میرساند.
وی اضافه کرد: بیشترین علت مرگ زنبورها، همان بیماریها و نوسان آبوهوا و کمبود گیاهان مراتع و بارندگی است، ولی اگر ما مدیریت درست دارویی و تغذیهای داشته باشیم، در برابر همه این نوسانها میتوانیم تصمیم و تدبیر درست اتخاذ کرده و زنبورها را نجات دهیم.
این تولید کننده موفق غذای زنبور، عنوان کرد: زنبورداری داشتیم که از 600 کلنی تنها 160 کلنی او بعد از زمستان باقیمانده و دنبال چاره است، ولی حاضر نبوده یکصدم این خسارت را برای تغذیه و درمان درست زمستانی زنبورهایش هزینه کند.
بهجتیان، تصریح کرد: متأسفانه برخی با عسل شربت درست میکنند و این یعنی مرگ تدریجی زنبورها در چند روز، این کار علمی نیست، برخی فکر میکنند این کار مفید است ولی عمر زنبور را کوتاه میکنند. و متأسفانه تغذیه زنبور با شربت عسل باعث میشود پس از مصرف، به دلیل رطوبت بالای عسل، این ماده در معده زنبور شروع به تخمیر کند و این تخمیر در روزها و ساعات بعد بالا بگیرد و زنبور بهشدت طول عمرش کم شده و پس از مدتی اشتها را ازدستداده و میمیرد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، گاهی زنبوردار با اشتباهات ساده سبب مرگ زنبورها میشود؛ گفت: شربت شکر چند روز در ظرف غذای زنبورها میماند یا اصول بهداشتی رعایت نمیشود و یا مدت زیادی این تغذیه یکنواخت انجام میشود که سبب بیاشتهایی و کاهش رشد و درنهایت از بین رفتن زنبور شده است یا مثلاً، آب را بدون سرپوش و محفظه در یک تشت طی روزهای زیادی برای زنبورها راکد میگذارد و سبب آلودگی آب و بیماری زنبورها میشوند، درحالیکه ساخت یک آبشخور استاندارد برای زنبورها بسیار ساده است.
وی یادآور شد: گاهی زنبورداران با کماطلاعی خود سبب مرگ این موجودات دوستداشتنی میشوند؛ مثلاً برای مدت زیادی کنار درختان بادام یا کلزا اتراق میکنند، بدون اینکه تنوع غذایی به زنبور بدهند و زیر ده روز پس از تولد زنبورهایشان میمیرند. درحالیکه بهسادگی با یک غذای کمکی و کمی اسیدی کردن آنها میتوانستند جلوی این کار را بگیرند تا زنبورها براثر تک گیاهی دچار یبوست نشوند.
بهجتیان، ادامه داد: یا مثلا زنبورداری که در نزدیکی درختان ازگیل اتراق میکند و نمیداند که این غذای مناسب و خوبی برای زنبورها نیست. گاهی با 5 درصد هزینه اضافی در تغذیه و دارو میتوان از خسارت 70 درصدی مرگومیر زنبورها جلوگیری کرد. متأسفانه برخی فکر میکنند با عدم صرف این 5 درصد دارند صرفهجویی میکنند، درحالیکه نه زنبور خوبی دارند و نه تغذیه و مدیریت مناسبی و فقط با بیتدبیری سبب مرگ زنبورها شدند.
این تولیدکننده ابراز کرد: مدیریت خوب، مهمترین اصل در زنبورداری است و اگر این اصل درست نباشد تمامکارهای مفید دیگر را خراب میکند، باید ابتدا این مدیریت علمی لحاظ شود و سپس به دنبال ملکه خوب و سایر روشهای توسعه برویم. اگر مدیریت شما خوب نباشد، تغییر ملکه تازه برای شما دردسرساز است.
وی ادامه داد: تهیه غذای کمکی زنبورعسل در جهان یک امر تخصصی و علمی است که نیاز به دانش روز دارد ولی در کشور ما متولیان با دادن شکر به زنبوردار میخواهند این کار را خود او انجام دهد و زنبورداران هم فکر میکنند، مثلاً با مخلوط چند ماده میتواند خمیر شیرین یا کیک زرده تهیه کند و متأسفانه نهتنها جواب نگرفته، بلکه سبب هزینه و خسارت و تلف شدن زنبورها میشود.
بهجتیان پیشنهاد داد: اگر دولت 50 درصد نهاده را بهجای زنبوردار در اختیار شرکتهای تهیه کمک تغذیه قرار دهد، زنبورداران میتوانند درازای آن از شرکتهای کمک تغذیه و دانشبنیان غذای آماده استاندارد و مفید تحویل بگیرند و این به نفع اقتصاد زنبورداری و بقای زنبورستانها است. وقتی زنبوردار، با تجربه مصرف این غذاها، میبیند که بازده داشته و زنبورش حفظشده، خودبهخود این فرهنگ جاافتاده و اقتصاد تولید مکملها شکوفا میشود، در حال حاضر ما به فکر سود در این سیستم نیستیم و تولید مکمل و کمک تغذیه چندان سودی هم ندارد و فقط برای بقای مجموعه و فعال بودن چرخه تولید و حفظ برند، انجام میشود.
وی خاطر نشان کرد: با توجه به مشکلات بازار آزاد و تهیه شکر، اگر دولت 50 درصد نهاده را به شرکتهای تولید کمک تغذیه بهعنوان شیرینکننده بدهد و درازای آن کیک زرده یا خمیر شیرین تحویل بگیرد، کمک زیادی به زنبوردار، توسعه سلامت زنبورداری و اقتصاد شرکتهای دانشبنیان کرده است.
به گزارش عسلنا، متاسفانه در سال های اخیر ادعاهایی شبیه طنز در جامعه زنبورداری مطرح شده که با خرید آرد و شکر و یک دستگاه همزن و برخی لوازم کم قیمت دیگر می توان خمیر شیرین و کیک گرده را با قیمت نازل و کیفیت بالاتر از برندهای موجود در بازار تهیه کرد.
