به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری ایران، صادرات از مهمترین ارکان توسعه است و صنعت زنبورداری بهعنوان رشتهای سلامتمحور که هم غذا هست و هم دارو پتانسیلهای زیادی برای رشد و توسعه دارد.
به گزارش عسلنا، ولی متأسفانه مباحثی همچون عدم تمدید پروتکلها، جابهجایی ارز، عدم امکان تبدیل پول و وصول ارزی مطالبات، تحریمها و عدم کیفیتسنجی صحیح محصولات زنبورعسل باعث شده که به جز چند کشور محدود همیشه با صادرات عسل مشکل داشته باشیم و نتوانیم در حد ظرفیتهای این صنعت بزرگ و بهاندازه رتبه ایران در تعداد کلنیها در جهان یا بهواسطه میزان تولید عسل، بحث صادرات را نیز همپای این موارد توسعه دهیم.
در سال گذشته با گشایش افق همکاریهای ایران و قرقیزستان در بخش صادرات عسل، و پیگیریهای سازمان جهاد کشاورزی، نشستهای مجازی دوطرفهای بین نمایندگان ایران و قرقیزستان برگزار شده است که در این گفتگوهای دوجانبه، طرفین به بررسی فرصتهای همکاری صادراتی و چگونگی انجام آن پرداختند.
هرچند از طرف کشور قرقیزستان تقاضایی برای همکاری در صادرات عسل وجود دارد و خواسته شده بود که ظرفیتها و فعالان ایرانی در این حوزه به این کشور معرفی شوند؛ ولی پیگیریهای بعدی چندان موفق و قابلذکر نبوده است.
به گفته فعالان حاضر در این مذاکرات، ظرفیتهای کشور در حوزه تولید عسل برای طرف قرقیزستانی ارسال شد و متعاقب آن تاکنون چند جلسه پیرامون این موضوع با نمایندگان کشور قرقیزستان شکلگرفته است؛ ولی دقیقاً روشن نیست که آیا این کریدور صادراتی باز شده یا هنوز موانعی وجود دارد؟
به گزارش عسلنا، ظرفیتها و امکانات و بهویژه امتیازات گمرکی قرقیزستان و معافیتهای این کشور برای صادرات محصولات کشاورزی به اتحادیه اروپا از مزیتهایی است که برای همکاری صادراتی با این کشور وجود دارد.
این کشور مشتاق است تا با ایران بهعنوان یکی از ارکان مهم تولید عسل در دنیا در نقش تأمینکننده، مشارکت و همکاری داشته باشد.
سال گذشته در جلسات شکلگرفته، نمایندگان قرقیزستان برای ساماندهی به این همکاری سؤالاتی پیرامون تواناییهای ایران در تولید عسل، تنوع محصولات، میزان و کمیت و کیفیت محصولات، ظرفیت صادرات و تداوم آن، امکانات ایران در کنترل و پایش کیفیت و رعایت استانداردهای جهانی و امکانات فراوری و حملونقل عسل مطابق استانداردهای اتحادیه اروپا مطرح کردند.
در این نشستهای وبیناری، ظرفیتهای همکاری و نظرات دو کشور در خصوص نحوه و محورهای همکاری مورد بررسی دوجانبه قرار گرفت.
نماینده سازمان دامپزشکی، صندوق حمایت از توسعه صنعت زنبورداری، مجری طرح توسعه زنبورداری در وزارت جهاد کشاورزی و تعدادی از کارشناسان زنبورداری به دعوت متولیان صنعت زنبورداری در این نشستهای مجازی با کشور قرقیزستان شرکت داشتند.
در اولین نشست، نمایندگان ایران گزارشی از ظرفیتها و توانمندیهای صنعت زنبورداری ایران ارائه کردند و کارشناسان ایرانی در خصوص کمیت و کیفیت و تنوع عسلهای ایرانی و زیرساختهای موجود برای صادرات آن به آسیای میانه به تحلیل و ارائه نظر تخصصی و کارشناسی پرداختند.
در حدفاصل جلسه اول و دوم، نمایندگان کشورمان جلسهای را در دفتر توسعه صادرات برنامهریزی کردند و مقرر شد باتوجهبه وظایف و تکالیفی که قانون بر عهده صندوق حمایت از توسعه زنبورداری در حوزه صادرات گذاشته و تجارب این مجموعه در بخش بازار، این مجموعه به تدوین برنامه پیشنهادی و تشریح امکانات و ظرفیتهای ایران در قبال این همکاری صادراتی بپردازد.
صندوق حمایت از توسعه نیز با مشورت کارشناسی به تدوین طرح پیشنهادی پرداخت و با حضور کارشناسان صنعت در جلسه دوم، به تشریح و ارائه پتانسیلهای تولیدی عسل ایران، تنوع و میزان این تولیدات و ظرفیتها و امکانات صادرات کشور در صنعت زنبورداری پرداخت.
در دومین جلسه مجازی نیز پیشنهادهای همکاری مورد بررسی قرار گرفت و نمایندگان صنعت زنبورداری ایران به پرسشهای مطرح شده از طرف نمایندگان قرقیزستان برای سنجش امکانات و روشهای همکاری پاسخ دادند.
در سومین جلسه نیز به بررسی الزامات و خواستههای کشور قرقیزستان برای واردات عسل از ایران و تشریح پروتکلها، قوانین و استانداردهای مدنظر این کشور پرداخته شد تا این موارد با زیرساختها و توانمندیهای ایران مورد ارزیابی و تصمیم نهایی قرار گیرد.
به گزارش عسلنا، با بررسیهای انجام شده باتوجهبه الزامات طرف قرقیزستانی به این نتیجه رسیدیم که متأسفانه زیرساختهای موجود در صنعت زنبورداری کشور برای پروسه صادرات استاندارد جهانی و برآوردهکردن انتظارات طرف قرقیزستانی مطابق پروتکلهای اتحادیه اروپا، بسیار ضعیف و پرچالش ارزیابی میشود و ضعفهای بزرگی در بخش آزمایشگاهی برای دریافت گواهینامههای بینالمللی بهداشتی و استانداردی و پایش کیفیت وجود دارد و ارتباط و تعامل لازم بین این مراکز با آزمایشگاههای معتبر و مرجع جهانی وجود ندارد، همچنین تجهیزات بهروز برای فراوری و تولید انبوه عسل، مطابق استاندارد فنی جهانی در کشور وجود ندارد.
متأسفانه، این تجربه واقعیتی را بر ما احراز کرد که برای صادرات عسل و محصولات زنبورداری چالشهای اساسی در نبود زیرساختها و استاندارهای لازم وجود دارد و باید تلاش کنیم علاوه بر تأمین این امکانات در بخش تعامل علمی و آزمایشگاهی و عملیاتیکردن استانداردهای لازم نیز تلاش کنیم.
در بخش آزمایشگاههای استاندارد و مرجع برای پایش باقیمانده دارویی و سموم در تولیدات عسل نیاز اساسی در کشور احساس میشود و برای توسعه صادرات این محصولات نیازمند تعامل با آزمایشگاههای مرجع جهانی و اخذ گواهینامههای ISO) ) و نیز نهادینهکردن رعایت استانداردهای روز دنیا در صادرات هستیم.
اما کشور توانایی تأمین این نیازها و زیرساختها و پتانسیل تأمین نیازهای صادراتی قرقیزستان و سایر کشورهای همسایه را دارد و این نشستها افقهای جدیدی را در فضای رقابت جهانی برای صنعت زنبورداری بازکرده تا زمینه برای رفع موانع و تأمین زیرساختها ایجاد شود.
نکته مهم در این همکاری صادراتی این است که قرقیزستان کشوری درحالتوسعه با فضای باز اقتصادی هست و مزیتهای صادراتی و معافیتهای گمرکی و تعامل آزمایشگاهی و استانداردی خوبی با اتحادیه اروپا برای صادرات عسل و محصولات کشاورزی دارد و تسهیلات و کمکهای خوبی به این کشور از جانب اتحادیه اروپا برای توسعه اقتصادی صورتگرفته است.
تعیین تعرفه صفر درصد در صادرات محصولات کشاورزی به اتحادیه اروپا از مبدأ قرقیزستان یکی از این تسهیلات ویژه است که در برابر تعرفههای 15 تا 20 درصدی اخذ شده از دیگر کشورها، امتیاز خوبی محسوب میشود.
این مزیت رقابتی قابلتوجهی است که ایران میتواند بهعنوان یک تأمینکننده عسل از این فرصت استفاده کرده و تعامل صادراتی برد - بردی را با کشور قرقیزستان رقم بزند.
پیشنهاد ارائه شده از جانب نمایندگان ایران، این بود که کنسرسیوم مشترکی برای تحقق این امر ایجاد شده و در قالب آن سرمایهگذاری مشترک برای ایجاد یک برند ویژهای صورت پذیرد و وظیفه طرف ایرانی، شناسایی تولیدکنندگان قوی، آموزش آنها و انجام فرایند تولید مطابق استانداردهای لازم و وظیفه طرف قرقیزستانی هم بازاریابی، بازارسازی و صادرات این محصولات از مبدأ قرقیزستان به اتحادیه اروپا تعریف شود.
انجام یک سرمایهگذاری مشترک برای ایجاد یک کارخانه فراوری و بستهبندی عسل مطابق استانداردهای روز اروپا در ایران برای تولید آن برند نیز از پیشنهادهای صنعت زنبورداری ایران به نمایندگان صنعت زنبورداری قرقیزستان است.
ضرورت دارد نظام کنترل کیفیت و آزمایشگاهی کشور در این زمینه نیز تکمیل شود که نیازمند یک بازه زمانی 12 تا ۱۸ساله و عزمی راسخ برای تکمیل این زیرساختها دارد.
به گزارش عسلنا، به نظر میرسد با جمعبندی این جلسات فرصت خوبی برای باز شدن افقهای صادرات عسل میتواند مهیا شود و طرف قرقیزستان در بخش تسهیل در مبادلات مالی بینالمللی برای این طرح نیز قول همکاری داده است به شرطی که این جلسات با پیگیری تداوم یابد و نتایج شفاف آن اطلاعرسانی شود.
گزارش: مهدی رفائی
