خواستگاه یکی از با ارزش ترین عسل های تولیدی در جهان

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری ایران، فرهاد عسگری، مدیر تعاونی شهرستان دشتی و مدیرعامل اتحادیه زنبورداران استان بوشهر  از زنبورداران جوان زحمتکشی است که در کوچ زمستانی و گرمسیر برای برداشت کنار نیز همواره راهنما و مشاور زنبورداران کشور بوده است.

گفتگوی عسلنا با این زنبوردار جوان را مرور می کنیم:

•  عسلنا- جناب عسگری، یک مقدمه در مورد زنبورداری در استان بوشهر و اینکه چقدر ظرفیت و چقدر زنبوردار دارید و این که چه نوع عسل ها و چه نوع فرآورده هایی است توضیح دهید؟

حدود ۶۰۰ زنبوردار بومی داریم و سالانه بیش از ۲۰۰۰ زنبور دار مهاجر به بوشهر می آید.

و عمده برداشت ها هم برداشت عسل کنار است و کوچ زنبور دار های مهاجر به بوشهر با برداشت عسل کنار شروع می شود و وقتی مستقر می شوند اولین برداشت آن ها عسل کنار است.

شاخص ترین آن ها عسل کنار است، بعد از آن ما عسل بهارک که به آن قنقال هم گفته می شود  را برداشت می کنیم. این دو عسل، عسل تک گیاه است و عسل بادآور نیز از یک گیاه محلی برداشت می شود.

بعد از برداشت عسل کُنار ما زمستان را در پیش داریم و زنبور داران می آیند برای گذراندن زمستان در نقاط مختلف کشور این اتفاق بعد از آبان ماه اتفاق می افتد یا اوایل یا اواسط آذرماه که بستگی به آب و هوا و بارندگی دارد.

بیشتر از اصفهان می آیند ولی از شهر هایی مثل قم،آذربایجان و شهر های شمالی کشور هم کوچ میکنند و گاهی از مشهد و کردستان هم زنبوردار می آید.

اگر به گذشته برگردیم زنبوردار بومی در بوشهر کم بود و مشکل صحرا و مراتع برای زنبورداران مهاجر به آن صورت وجود نداشت، اما در چند سال اخیر  این مورد رشد زیادی داشته است.

مثلا در شهرستان دشتی که بنده مسئولیت دارم، در سال ۹۲ فقط ۷ زنبوردار بومی وجود داشت. ما آمدیم و تشکل زنبورداری را در بوشهر ایجاد کردیم و در هر شهرستان یک تشکل قوی و منسجم ایجاد کردیم و عمل همه زنبوردارها را اعم از بومی و غیربومی را قانونمند کردیم و این تقریبا ۸ سال زمان برده است و دیگر زنبور دار می داند که اگر در هر یکی از مراتع بوشهر خواست مهاجرت کند، باید با تشکل همان قسمت هماهنگ کند و وقتی تاییدیه گرفت می تواند مستقل شود و اگر زنبوردار متخلفی ورود کند، سریع توسط مراجع قضایی و دادگستری های شهرستان با آن ها برخورد می شود.

چون استان بوشهر یک استان کوچ پذیر است، امکان ورود بیماری ها توسط زنبورداران مهاجر وجود دارد و آن ها باید نامه های دامپزشکی را حتما ارائه دهند، ولی چون این مورد زیاد سختگیرانه نیست، سالانه بیماری های زیادی وارد می شود و به دلیل نبود داروهای تضمینی و خوب در بازار و وجود داروهای تقلبی این بیماری ها زیاد شده است و ما امشال شاهد تلفات 40 درصدی بودیم که اصلا آمار جالبی نیست.

بعضی زنبورداران به دلیل رعایت نکردن قوانین کوچ زنبورستان خود را از دست دادند.

کوچ کنار یک کوچ واقعا سخت است چون از مناطق سرد سیر باید کوچ انجام شود به مناطق گرم سیر و این یک سری از مشکلات خاص خود را دارد که اگر رعایت نکنیم مساوی است با از دست دادن زنبورستان، ولی در جواز استان اصفهان ما زیاد مشکلی نداریم و کسانی که می خواهند کوچ بکنند چند مورد را باید رعایت کنند.

یکی اینکه هنگام بارگیری خیلی سریع و با نیروی کار بیشتر این بارگیری را انجام دهند که بارگیری زود صورت بگیرد و ماشین حمل زنبور راه بیفتد.

دوما باید از سالم بودن ماشین مطمئن شوند که وقتی می خواهند با آن ماشین بار ببرند، مشکلی پیش نیاید و راننده آن ماشین هم مشکلی مثل اعتیاد نداشته باشد که بخواهد بین مسیر توقف صورت دهد و رسیدنش به تاخیر بیفتد.

بین مسیر که امکان دسترسی به آب وجود دارد یک شلنگ آبی بین کندو ها بگیرند که این کندو ها خنک شوند و یک جوری باید زمان بندی کنند که قبل از طلوع آفتاب به مقصد خود رسیده باشند .

وقتی که زنبور را خالی می کنند، توصیه و تجربه ما این است که  وقتی کلنی ها را خالی کردند با یک آب پاش آن دریچه پرواز زنبور را آب بزنند و آن سوراخ های پشت کندو را هم آب بپاشند که زنبور آن فشار را کم بکند و داخل کندو بماند و آن شربت خوری های داخل کندو را هم باید آب بپاشند چون روز اول زنبور هنوز به ان هوای گرم عادت ندارد و جهت یابی آن برای یافتن آب سخت است و اذیت میشوند.

زنبورداران می توانند روی کندو را با گچ یا یک رنگ سفید بپوشانند که کندو گرمای نور آفتاب را جذب نکند  و آن آبی را هم که زنبور می خواهد استفاده کند به زنبورستان خیلی دور نباشد و نهایتا ۵۰ متر باشد (اینها را دارم برای برداشت کنار می گویم) و اگر زنبور هایشان قوی است می توانند یک توری روی قاب ها بکشند که زنبور جلوی آن سوراخ های تهویه را نگیرد و هوا بتواند رد و بدل شود و بحث کنه کشی و دفع بیماری ها هم باید بعد از برداشت صورت بگیرد به دلیل اینکه اینکه شاید داروها تقلبی و شیمیایی باشد.

و نکته بسیار مهم این است که هماهنگی های لازم حتما قبل از کوچ با تشکل های زنبورداری صورت بگیرد که آن نقطه ای که می خواهند زنبورشان را مستقر کنند مشکلی نداشته باشد و تا حد امکان از مزارع کشاورزی فاصله بگیرند چون الان فصل کشت کنجد است و آن ها را سم پاشی می کنند و همین باعث می شود که زنبورداران تلفات سنگینی بدهند.

بله ما به کشاورزان گفته ایم که در زمان پاشی به زنبورداران اطلاع دهند ولی بالاخره زنبور است و امکان هر چیزی وجود دارد و باید تا حد امکان از این مزارع فاصله بگیرند تا دچار خسارت نشوند.

سبزقبا در  بهار  تا پائیز خیلی زیاد است، برعکس زنبور قرمز که امسال کم است و زنبوردارهایی که زودتر از زنبوردارهای دیگر می آیند و مستقر می شوند ضرر بیشتری می بینند.

و اگر زنبوردارها بیشتر باشند بهتر است چون این سبزقبا ها تقسیم می شوند و تعدادشان کمتر می شود ولی اگر متمرکز روی یک زنبورستان باشند تعدادشان زیاد است و خسارت زیادی وارد می شود.

بیشترین آسیب را زنبوردارهایی می بینند که زنبورستان خود را به حال خود رها می کنند و می‌روند؛ اگر زنبوردار بالای سر زنبورستان خود باشد و با ایجاد سر و صدا تا حدودی می شود، آن‌ها را فراری داد.

 سبزقبا فقط در روز فعالیت می کند و بهترین راه برای کمتر شدن این سبزقبا ها وجود کلنی‌ها و زنبورستان های بیشتر در ناحیه است که سبزقبا بین این ها پخش شوند و خسارت کمتر می‌شود.  فعلا هیچ راه موثری برای دفع این سبزقبا ها وجود ندارد و استفاده از سم یا تفنگ هم برای این پرندگان درست نیست.

ما یک کمپین را راه اندازی کردیم با حضور مسئولین استانی هم جوار و همسایه که درگیر این مسئله هستند و پیشکسوتان و اساتید زنبورداری که جمع آوری شده اند در یک گروه و اقدام های اولیه هم این بوده است  و در روستاهایی که بررسی کردیم و با شکار زنبور وحشی بومی مواجه شدیم با  کمک جهاد کشاورزی سعی در‌ جلوگیری آن را داریم.

به گزارش عسلنا، توجه به استان های محرومی همچون بوشهر که نقش مهمی در تولید عسل طبیعی و محصولات زنبور عسل دارند باید در اولویت های متولیان این صنعت قرار بگیرد

پیشنهاد من این است که ان هایی که مسیرشان طولانی است این ریسک را نکنند و به صورت دو کوچه مهاجرت کنند و حتما با تشکل های زنبورداری در استان مقصد هماهنگ کنند و از شرایط جوی و اب و هوایی مطلع باشند بعد نسبت به کوچشان اقدام کنند.

از کوچ زود هنگام بپرهیزند چون خیلی ها زود تر کوچ کردند و با تلفات زیادی رو به رو شدند.

و کوچ کنندگان از خودرویی که میخواهند با استفاده از ان کوچ کنند و از نیروی کار و زنبور های خود مطمئن باشند.