در سال‌های اخیر، اهمیت اصالت‌سنجی و توسعه فرآورده‌های زنبورعسل در کشور، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا، خبرگزاری عسلنا گفت‌وگویی اختصاصی با دکتر احمدرضا محرابیان، مدیر مرکز پژوهشی فرآورده‌های زنبورعسل دانشگاه شهید بهشتی ترتیب داده است. در این گفتگو، دکتر محرابیان به معرفی فعالیت‌های این مرکز، اهداف، پروژه‌های انجام شده و فرصت‌های همکاری پرداخته است.
دکتر احمدرضا محرابیان دانشیار دانشگاه شهید بهشتی و مدیر مرکز پژوهشی فرآورده‌های زنبورعسل این دانشگاه است. وی همچنین مدیریت شرکت دانش‌بنیان آرمان شهد آریان را بر عهده دارد که در زمینه فرآورده‌های زنبورعسل فعالیت می‌کند. دکتر محرابیان دارای بیش از ۱۵ سال سابقه تدریس و نزدیک به ۲۰ سال سابقه پژوهشی است و در حوزه تخصصی سیستماتیک و اکولوژی گیاهی فعالیت می‌کند ؛ مطالعات تخصصی ایشان روی اصالت‌سنجی، کنترل کیفیت و تولید فرآورده‌های غذایی و دارویی مبتنی بر محصولات زنبورعسل متمرکز است.
تأسیس مرکز پژوهشی فرآورده‌های زنبورعسل
دکتر محرابیان درباره این مرکز می‌گوید:
«مرکز پژوهشی فرآورده‌های زنبورعسل دانشگاه شهید بهشتی بر پایه بیش از ۲۵ سال مطالعات میدانی در زیست‌بوم‌های گیاهی ایران ایجاد شد. با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، همچون گرده‌شناسی با میکروسکوپ الکترونی، امکان تشخیص منشأ گیاهی عسل فراهم شد. این مرکز با هدف مقابله با معضل تقلب در فرآورده‌های زنبورعسل و ارتقاء کیفیت تولیدات داخلی راه‌اندازی شده است.»
اهداف و چشم‌انداز مرکز
این مرکز با هدف کسب مرجعیت علمی ملی و بین اللملی در حوزه فرآورده‌های زنبورعسل شکل گرفته است. دکتر محرابیان تأکید می‌کند:
«با توسعه آموزش، پژوهش و تجاری‌سازی به مرجعیت علمی جهانی دست یابیم و با دست یابی به دانش فنی در حوزه فراورده های زنبور عسل، قصد داریم در زمینه شناسایی تقلبات، کنترل کیفیت، تولید فرآورده‌های غذایی و دارویی بر پایه کارآزمایی‌های بالینی پیشگام باشیم.»
اعضای مرکز پژوهشی
مرکز پژوهشی فرآورده‌های زنبورعسل متشکل از مجموعه‌ای از متخصصان در رشته‌های مختلف از جمله زنبورداری، گیاه‌شناسی، صنایع غذایی، داروسازی و میکروبیولوژی است.علاوه بر پژوهشگران دانشگاهی، زنبورداران نیز در تکمیل بانک اطلاعاتی و پروژه‌های مرکز مشارکت فعال دارند. این ترکیب تخصصی به منظور تکمیل زنجیره تولید و استانداردسازی فرآورده‌ها انتخاب شده است.
خدمات ارائه شده به زنبورداران
این مرکز به زنبورداران خدمات متنوعی ارائه می‌کند؛ از جمله:
• آموزش مدیریت اکولوژیک زنبورستان‌ها
• ارزیابی اصالت و کیفیت فرآورده‌ها
• همکاری در پروژه‌های پژوهشی
• برگزاری دوره‌های تخصصی و کارگاه‌های آموزشی برای زنبورداران
فرصت همکاری برای محققان و دانشجویان
مرکز پژوهشی فرآورده‌های زنبورعسل از محققان ، دانشجویان علاقه‌مند و فعالان صنعت زنبورداری دعوت به همکاری کرده است. دکتر محرابیان می‌گوید:
«همکاری با محققان از سراسر کشور در پروژه‌های تحقیقاتی و تکمیل بانک اطلاعاتی فرآورده‌های زنبورعسل برای ما ارزشمند است.»
پروژه‌های تحقیقاتی انجام شده در مرکز پژوهشی
مرکز تاکنون موفق به انجام بیش از ۲۲ پایان‌نامه کارشناسی ارشد و دکتری در زمینه‌های زیر شده است:
• کنترل کیفیت و اصالت‌سنجی فرآورده‌های زنبورعسل
• بررسی تأثیر فرآورده‌های زنبورعسل بر درمان عفونت‌های مقاوم
• تحقیقات در زمینه بیماری‌های سیستم عصبی، دیابت، زخم‌های مزمن و ناباروری
• مطالعات کارآزمایی بالینی برای فرآورده‌های دارویی مبتنی بر زنبوردرمانی
نحوه همکاری زنبورداران با مرکز
زنبورداران می‌توانند از طریق مشارکت در کارگاه‌ها، تکمیل بانک‌های اطلاعاتی و ارائه نمونه‌های فرآورده در کنترل کیفیت با مرکز همکاری کنند. تعامل مداوم با تشکل‌ها و زنبورداران یکی از رویکردهای اصلی مرکز برای توسعه فعالیت‌هاست.
سخن پایانی دکتر محرابیان
دکتر محرابیان در پایان گفت:
«صنعت زنبورداری ایران ظرفیت بزرگی برای پیشرفت دارد. با همکاری علمی، ارتقاء کیفیت فرآورده‌ها و تقویت صادرات می‌توانیم جایگاه جهانی کشور را در این عرصه تثبیت کنیم. امید دارم با مشارکت فعال زنبورداران، پژوهشگران و مسئولان، این هدف ارزشمند محقق شود.»
