به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، یک محقق و پژوهشگر زنبورعسل با اشاره به اینکه تنوع بومی تولید عسل در ایران و پراکندگی و گستردگی تولید عسل‌های تک‌گل بی‌نظیر آن، فلات ایران را به مرکز تنوع عسل‌های تک‌گل باکیفیت دنیا تبدیل کرده است، گفت: متأسفانه به دلایل مختلفی این پتانسیل نتوانسته به صادرات اصولی این محصولات منجر شود.
بهزاد رفاهی در گفتگو با عسلنا، افزود: شاید بتوان بیش از صدها نوع عسل در ایران شناسایی کرد ولی بر اساس تحقیقات دقیق علمی و بر پایه غالب بودن شهد و میزان سطح تولید، در ایران حدود 50 نوع عسل شاخص تک‌گل باکیفیت تولید می‌شود که همه این‌ها به معرفی علمی جهانی برای شناخت عسل‌های شاخص ایرانی و وارد شدن این محصولات به عرصه برندهای صادراتی جهان نیاز دارد.
وی با ذکر این مطلب که هر صنعتی تولیدی بدون اتکا به صادرات نمی‌تواند دوام داشته باشد و تولید ارز همواره در ثروت آفرینی برای کشورها نقش بزرگی را ایفا می‌کند، ادامه داد: در سال‌های اخیر همواره صادرات عسل ایران با مشکلات زیادی روبرو بوده که مشکل محوری و اصلی آن، مشکل ارتباط خارجی جمهوری اسلامی ایران با دیگر کشورهاست.
رفاهی، وجود تحریم‌ها و مشکلات روابط بین‌الملل و سیاسی ایران با کشورهای خارجی را مشکل عمده و بزرگ پیش روی صادرات محصولات و فرآورده‌های زنبورعسل ایران قلمداد کرده و اظهار کرد: عدم ارتباط پویا و خوب بین ایران و سایر کشورها در حوزه صادرات محصولات مواد غذایی، در سال‌های اخیر همواره از چالش‌های پیش روی صادرات ایران بوده است و فرآورده‌های زنبورعسل نیز از این قاعده مثتثنی نبوده و محصولات عسل، بره موم و گرده گل و ژل رویال یا محصولات دارویی این صنعت، آن‌طور که شایسته و بایسته است به جهان معرفی و صادر نشده است.
رتبه سوم تولید جهان و رتبه 36 صادرات!
به گزارش عسلنا، وی با ارائه این آمار که در دنیا ازنظر میزان تولید عسل، ایران بعد از چین و ترکیه، رتبه سوم را دارد و سالانه نزدیک به 2 میلیون تن عسل در دنیا تولید می‌شود، عنوان کرد: حدود 550 هزار تن از ظرفیت تولید عسل جهان در چین تولید می‌شود، بعدازآن در ترکیه حدود 114 هزار تن و در ایران نیز حدود 90 هزار تن سالانه تولید عسل داریم.
کارشناس ارشد گیاه‌پزشکی با ابراز تأسف از اینکه ایران با داشتن حدوداً یک‌بیستم تولید جهان سهم نرمال و عادلانه‌ای از صادرات آن به سایر کشورها ندارد، اذعان کرد: متأسفانه تنها بیش از دو تا 3 هزار تن (حدود 3 درصد) از این تولیدات صادرشده است.
عراق و ترکیه و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس مشتری اصلی عسل ایرانی
رفاهی، در سال 93 صادرات عسل ایران را حدود 5400 تن دانست که در سال 97 این میزان به 1700 تن کاهش‌یافته و در حدود 45 درصد این صادرات به کشور عراق و پس‌ازآن ترکیه بوده است.
وی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس مثل قطر و عمان را نیز مشتری سوم صادرات عسل ایران توصیف کرد و گفت: کشورهای آسیای میانه مثل مالزی هم در ردیف واردکنندگان عسل از ایران قرار دارند و قبلاً چیزی در حدود 2 تا 3 تن عسل ایرانی نیز به اروپا صادرشده است که این رقم در برابر تولید ایران، به‌عنوان سومین قطب تولیدی عسل جهان بسیار ناچیز است.
مؤلف کتاب عسل‌های شاخص ایران و جهان با ابراز تأسف از اینکه ایران با داشتن رتبه سوم تولید عسل در جهان متأسفانه رتبه 36 صادرات عسل را دارد، این چالش بزرگ را به سطح روابط خارجی ایران با اروپا و غرب مرتبط دانست.
وی همچنین، گردش مالی بین‌المللی صادرات عسل ایران را رقم محدود 1.6 میلیون دلار در سال عنوان کرده و تصریح کرد: تحریم‌ها و عدم روابط خوب بین‌المللی ایران با سایر کشورها می‌تواند مسبب اصلی این سطح نازل صادرات باشد.
فقدان استاندارها و درجه‌بندی علمی، عامل شکست صادرات عسل ایران
این عضو سازمان نظام‌مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی ایران، مشکل عمده دوم پیش پای صادرات عسل ایران را مباحث علمی و استاندارد بین‌المللی دانست و اظهار داشت: متأسفانه تاکنون ما موفق به ارائه یک برآیند علمی کلی در معرفی عسل‌های شاخص ایران نشدیم و هنوز استاندارد و درجه‌بندی مشخصی برای عسل‌های مختلف و شاخص ایرانی لحاظ نکرده‌ایم.
وی بابیان اینکه برای بسیاری از عسل‌های ایرانی هنوز تحقیقات معتبر علمی در سطح جهانی ارائه نشده، ابراز کرد: این ناشناس ماندن و مهجوریت، سبب کاهش صادرات عسل ایران بوده و کسب اعتبار برای هر برند از عسل کشورها نیاز به معرفی علمی و ارائه مستندات علمی مطابق با استانداردهای رایج جهانی دارد.
عسل ایرانی باید در نشریات معتبر خارجی معرفی شود
به گزارش عسلنا، رفاهی، نبود متخصصین علمی و کمبود بودجه تحقیقات و عدم بازاریابی جهانی را از عواملی که موجب مطرح نشدن و عدم معرفی برندهای عسل وطنی در نشریات و سایت‌های مرجع مواد غذایی دنیا می‌شود، ذکر کرده و افزود: چنانچه در ژورنال‌های معتبر خارجی، زمینه معرفی محصولات عسل ایران فراهم شود، قطعاً تأثیر مثبت و بزرگی در گشایش صادرات محصولات عسلی باکیفیت ایران به کشورهای غرب خواهد داشت.
وی با اشاره به راه‌اندازی بانک عسل‌های ایرانی و ارائه نقشه پراکندگی عسل‌های شاخص ایرانی در واحد تحقیق و توسعه شرکت کوهدشت و انجام تحقیقات میدانی برای ارائه انواع نمونه‌های عسل شاخص ایرانی، گفت: انجام این نمونه کارها گام اولیه در تحقق معرفی عسل‌های شاخص ایرانی بر مبنای استانداردهای جهانی به دنیا برای رفع حصار صادرات است.
به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، این پژوهشگر و محقق صنعت زنبورداری، ارائه نقشه پراکندگی عسل‌های شاخص ایرانی که به‌طور علمی محدوده تولید هر نوع عسل را به تفکیک شهرها و استان‌ها و شهرستان‌های ایران ارائه می‌کند را نیز از دیگر فعالیت‌های مثبت درزمینه معرفی عسل‌های شاخص ایرانی به دنیا ارزیابی کرد.
وی در پایان یادآور شد: رسالت این نقشه، نشان دادن محدوده تولید و پراکندگی آن و همچنین مشخص کردن خواص فیزیکی و شیمیایی هر نوع عسل و تقسیم‌بندی و احصای ارزش‌های غذایی و میزان عناصر موجود و فصل تولید در هر نوع عسل است.
