مراقبت هایی که یک بیمار مبتلا به آسم باید جدی بگیرد

آسم بیماری مربوط به سیستم تنفسی است که ریه ها را درگیر می نماید. گرچه مانند بسیاری دیگر از بیماری ها علت واقعی آن هنوز نامشخص است اما ممکن است دلایل مثل آلودگی هوا، تغذیه، مصرف بعضی داروها و... از علل ضمنی آن به حساب آید. در بعضی افراد مشکلات ناشی از آسم کمتر بوده و فقط در حد سرفه های ناچیز باقی می ماند. اما در بعضی دیگر ممکن است با حملات آسمی همراه باشد که در نتیجه آن حتی ممکن است شخص راهی بیمارستان شود. این بیماری به طور کامل درمان نمی شود و باید مراقبت های خاصی را برای آن در نظر گرفت تا از عود مجدد آن پیشگیری شود. اهمیت مراقبت هایی که یک بیمار مبتلا به آسم باید به آن توجه داشته باشد در کنترل این بیماری بسیار حیاتی و مهم است.

قبل از اینکه در مورد مراقبت هایی که هر بیمار مبتلا به آسم باید به ان ها توجه داشته باشد، بد نیست با خود بیماری آسم، انواع آسم و برخی موارد دیگر مربوط به این بیماری بیشتر آشنا شویم

آسم چیست؟

آسم بیماری مزمنی است که به علت التهابات راه های تنفسی و ریه و تولید مخاط بیش از حد ایجاد می شود. این تعریف بسیار ساده ای از بیماری آسم است. برونش ها در اثر استنشاق موادی مثل گرده گل ها، مواد شیمیایی، گرد و غبار و... بسیار حساس شده و دچار التهاب می شوند. راه های هوایی تنگ تر شده و تنفس دچار سختی می شود. در حملات آسمی، تورم راه های هوایی و تنگی نفس باعث می شود اکسیژن کمتری به بدن رسیده و مشکلاتی را متعاقب آن ایجاد نماید.

در سراسر جهان سالانه حدود 250,000 نفر به علت آسم می میرند. اما چرا این بیماری، شخص را تا مرحله مرگ پیش می برد؟ با شروع حملات آسمی، شخص تند تند نفس می کشد ولی نمی تواند به راحتی دی اکسید کربن حاصل از تنفس را خارج نماید. از طرفی اکسیژن کافی به علت تنفس سطحی و نه عمیق، به بدن نمی رسد و باعث افزایش ضربان قلب می شود و از طرفی دی اکسید کربن محبوس شده باعث ادامه تنگی نفس می شود. این رفتار ریه تا زمانی که به اوج حمله برسد می تواند احتمال بستری شدن فرد یا خطر مرگ را بالا ببرد.

انواع آسم

همانطور که عنوان شد درجات این بیماری از خفیف تا شدید متغیر است. در زیر به توضیح انواع آسم می پردازیم.

آسم کودکان

در این کودکان حساسیت زیادی به انواع آلرژن ها وجود دارد. مانند دود سیگار یا انواع گرده های گل. این کودکان به مراقبت های خاصی نیاز دارند چون کودکان ریه های کوچکتری دارند و حجم کمی از اکسیژن وارد بدنشان می شود. لذا حملات آسمی در آن ها با خطر نرسیدن اکسیژن کافی به مغزشان همراه است. لذا توصیه می شود این کودکان حتما زیر نظر پزشک متخصص باشند، گرچه با بالاتر رفتن سنشان این علائم بهبود پیدا می کند.

آسم شغلی

بعضی از مشاغل بیماری های خاصی را برای افراد بوجود می آورند. مثلا کسانی که در کارخانه های مواد شیمیایی، کک سازی، چسب و رنگ و... کار می کنند ممکن است علائم بیماری آسم را نشان دهند. یا اینکه اگر از قبل زمینه این بیماری را دارند، با فعالیت در این مشاغل بیماری تشدید شود.

آسم فصلی

این نوع از آسم در فصل های بخصوصی ایجاد می شود. مثلا در بهار به علت وجود گرده ها و در پاییز به علت برگ ریزان و در زمستان به علت سردی هوا.

البته آسم انواع دیگری هم دارد که در مقاله ای به صورت مفصل در مورد آن صحبت خواهیم کرد.

علائم بیماری آسم

مهمترین علائم آسم عبارتند از سرفه، خس خس سینه، تنگی نفس، افزایش ضربان قلب و احساس خستگی. هرچه حملات شدید تر باشد این علائم بیشتر بروز می کند. گاهی آن قدر میزان خس خس زیاد است که خود بیمار هم صدای دم و بازدم خود را به شکل صوت می شنود.

تشخیص آسم

آسم بیماری است که با بیماری های کمی مشابهت دارد مانند انسداد راه های هوایی و وجود تومور در راه هوایی، آمبولی ریه، نارسایی قلبی و عفونت دستگاه تنفسی بنابراین تشخیص بسیار راحتی دارد. با این حال باز هم تشخیص آن بر عهده پزشک متخصص خواهد بود.

پزشک به وسیله اسپیرومتری، تست ورزش، آزمایش های آلرژیک، اندازه گیری مقدار اکسیژن خون، عکس اشعه ایکس از قفسه سینه و ... تشخیص دقیق بیماری آسم را انجام می دهد.

عوامل موثر در ایجاد یا تشدید بیماری آسم

برای اینکه بدانیم یک فرد مبتلا به آسم باید چه اقداماتی انجام دهد، ابتدا باید بررسی کنیم که چه عواملی در ایجاد یا تشدید بیماری نقش دارند. بررسی این عوامل تا حدودی به ما کمک می کند تا وظایف بیمار مبتلا به آسم برای بدتر نشدن بیماری خود را مرور کنیم.

بسیاری از افرادی که دچار آسم می شوند از کودکی علائم این بیماری را در خود نشان می دهند. گرچه گاهی با افزایش سن علائم بیماری کاهش پیدا می کند اما گاهی اوقات نیز برعکس بوده و بیماری در بدن شخص نهادینه می شود.

ادر این مورد عوامل محیطی تاثیر بسیاری دارند. مثلا سیگار کشیدن والدین می تواند بیماری را تشدید نماید. عدم درمان و مزمن شدن بیماری در کودکان نیز از علل تشدید بیماری است. زندگی در محیط های آلوده مثلا در مناطق صنعتی یا کلان شهرها هم مزید بر علت است. هوای سرد و خشک مثلا در کوهستان، هوای مه آلود و بخار آب زیاد در محیط زندگی، بوی قوی مواد شوینده مثل سفید کننده ها و جرم گیرها، بوی دود و بخارات شیمیایی هم بر تشدید بیماری موثر است.

این بیماری در افراد چاق بیشتر دیده می شود چون بین چاقی و آسم ارتباط مستقیمی وجود دارد. استرس و افسردگی و احساسات بسیار قوی مثل وارد شدن مصیبتی بر فرد یا خوشحالی زاید الوصف، علائم آسمی و خطر حملات این بیماری را شدید تر می کند.

بایستی خاطر نشان کرد که فرزندان والدین مبتلا به آسم 25% احتمال ابتلا دارند و اگر هر دو والدین این بیماری را داشته باشند این درصد به مراتب بیشتر خواهد شد.

داروهایی مانند آسپرین، پروپرانولول، ایبوپروفن، آتنولول می توانند نشانه های آسم را تشدید کنند. زمانی که عفونت های فرصت طلب از فرصت وجود آسم در ریه ها استفاده می کنند و به شکل پنومونی روی ریه می نشینند کار درمان بسیار سخت تر می شود و به علت استفاده ار آنتی بیوتیک های وسیع الطیف ممکن است کار بیمار به بستری هم بکشد.

وظایف یک بیمار آسمی چیست؟

در بیماری آسم تمام حجم ریه ها از اکسیژن یا بهتر گفته شود از هوا پر نمی شود. بیشترین هوای ورودی وارد قله ریه می شود و این مقدار برای برطرف کردن نیاز فرد کافی نیست.

کشیدن نفس های عمیق و انجام ورزش های مناسب هم میزان اکسیژن مورد نیاز بدن را تامین می کند و هم باعث تقویت ریه ها می شود.

این گونه بیماران از اسپری و داروهای خاصی استفاده می کنند؛ لذا لازم است همیشه داروهای خود را همراه داشته باشند تا در صورت بروز حملات، بتوانند از آن ها استفاده کنند.

همانطور که قبلا هم ذکر شد مصرف بسیاری داروها علائم بیماری را تشدید می کند. پس بهتر است در استفاده از این داروها احتیاط نموده یا از پزشکمان بخواهیم تا داروهایمان را عوض نماید.

اجتناب از محرک هایی مثل آلودگی هوا، گرد و غبار، گرده گیاهان و مواد شیمیایی می تواند کمک کننده باشد. بسیاری از پزشکان توصیه می کنند بیماران حتما از داروهای پیشگیری کننده خود استفاده نمایند تا تعداد حملات آسمی کاهش یابد.

وجود بعضی از بیماری ها ماند ریفلاکس اسید معده و سینوزیت می توانند بیماری آسم را تشدید کنند. بهتر است برای درمان هرکدام از این بیماری ها اقدام نمود تا موجب تشدید آسم نشوند.

در هر صورت گاهی این بیماران از تشدید علائم بیماری خود بعد از استفاده از تعداد خاصی از مواد غذایی، شکایت می کنند، پس لازم است شخص با شناخت بیشتر بیماری خود و عواملی که به او آسیب رسانده یا علائم بیماریش را تشدید می کند بهترین خود مراقبتی را از خود داشته باشد.

در بین مواد غذایی، عسل طبیعی باکیفیت و بره موم از جمله تولیدات زنبورعسل هستند که به کمک بیماران آسم می آیند. بر خلاف ژل رویال که مصرف آن ها ممکن است علائم آسم را تشدید کند، بره موم اثرات فوق العاده ای بر روی آسم دارد. یک بیمار مبتلا به آسم پس از مشورت با پزشک و متخصص طب سنتی، می تواند از بره موم برای درمان یا تسکین علائم بیماری آسم استفاده کند. بره موم هم باعث کاهش التهاب در ریه ها می شود و هم برخی عوارض جانبی آسم را کنترل می کند.

بیشتر در مورد درمان آسم بخوانید:

درمان آسم؛ تنگی نفس مربوط به آسم شما را از پا در نمی آورد، اگر...

درمان آسم بدون عوارض جانبی؛ با بره موم به جنگ آسم برویم

نقش عسل در درمان آسم

درمان آسم با گرده گل؛ یک درمان بدون ضرر

سخن آخر

انجام برخی اقدامات برای افراد مبتلا به آسم ضروری است. هم خطر پیشرفت بیماری را کمتر می کند و هم می تواند به روند بهبود و درمان آسم کمک کند. مصرف برخی مواد غذایی مثل بره موم نیز از جمله این اقدامات است که در این مطلب به صورت کامل در مورد آن صحبت شد.

اگر به آسم مبتلا هستید، برای ما بنویسید که چه اقداماتی برای مقابله به این بیماری انجام می دهید و چه تجاربی در این زمینه دارید؟ قطعا تجارب شما می تواند برای همه خوانندگان این مطلب مفید باشد.