محمدرضا کوهی، مدرس و پیشکسوت آموزش و تولید ژل رویال کشور در این گفتوگو از فراز و نشیبهای بومیسازی صنعت ژل رویال و مصائب تولید ابزار این صنعت در داخل کشور و پیشرفتهای این حرفه در سالهای اخیر میگوید.
به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، استاد محمدرضا کوهی از نخستین تولیدکنندگان، پژوهشگران و آموزشدهندگان تولید ژل رویال در ایران است که از وی با نام «بنیانگذار صنعت ژل رویال» نامبرده شده است.
او از سالهای بسیار دور و زمانی که کمترین امکانات و اطلاعات لازم برای استحصال سایر فرآوردههای غیر عسلی زنبور وجود داشت با عزمی راسخ و تکیه بر اطلاعات تجربی، شرکت در نمایشگاههای بینالمللی و کمک گرفتن از منابع خارجی و تجربه پیشکسوتان صنعت زنبورداری در پی تدوین روشهای بومی و استاندارد ملی برای تولید ژل رویال بوده است.
آقای «کوهی» فروتنانه تمام تجربیات و دانش کاربردی خود را در طول این سالها مشتاقانه و بدون توجه به منافع مالی در اختیار علاقهمندان قرار داده است.
صنعت و تولید ایران عزیز به بزرگانی چون ایشان نیاز دارد تا هر صنعت جدیدی به پشتوانه کاربردی علمِ تولید و ابزار لازم رسیده و به یک صنعت استاندارد بومی با نسخههای تولید و فرآوری مختص به اقلیم کشور برسد.
به بهانه وبینار اخیر ایشان که از 22 الی 29 ماه گذشته (آبان 99) در هشت جلسه 2 ساعته در سایت ایسمینار برگزار شد با این محقق و مدرس صنعت زنبورداری به گفتگو نشستیم.
مهندس محمدرضا کوهی در گفتگوی اختصاصی با عسلنا، با ذکر این مطلب که ما فعالیت در زمینه ژل رویال را زمانی آغاز کردیم که اصلاً صحبتی درباره این محصول ارگانیک در کشور نبود و کمتر کسی این ماده پرخاصیت را میشناخت، اظهار کرد: در آن زمان کارشناسان و متولیان زنبورعسل نیز با فعالیت ما و ورود به این عرصه مخالفت داشته و برای کار خود دلایلی هم داشتند؛ اما من مطالعه و تحقیق جدی و دقیق را روی منابع موجود شروع کردم و چند سال با ممارست ادامه دادم.
فراز و نشیب دستیابی به مدل بومی صنعت ژل رویال
این پژوهشگر ژل رویال، تصریح کرد: با تحقیقات زیاد بهجایی رسیدیم که با یک الگوی بومی بتوانیم بهراحتی ژل رویال تولید کنیم و در این مسیر فراز و نشیبهای زیادی ازجمله فقدان اطلاعات و نبودن ابزار مناسب استخراج روبرو بودیم.
وی اضافه کرد: ما در ابتدا مجبور بودیم با ابزار تولید ملکه کارکنیم ولی خوشبختانه در مدت کوتاهی موفق به تولید ابزار بومی و اختصاصی برای استحصال ژل رویال شدیم.
کوهی در ادامه افزود: ما باید فناوری مربوط به این کار را نهادینه و بومیسازی کنیم و ابزار تولید خودمان را داشته باشیم که به این منظور به طراحی سلولهای تولید ژله پرداختیم که این کار و آزمونوخطای آن دو سال زمان برد.
بومیسازی ابزار تولید ژل رویال
به گزارش عسلنا، وی ادامه داد: در اردیبهشت سال 94 از طریق آقای «احمد قربانی» که عضو صندوق توسعه صنعت زنبورداری هستند با شرکت «هفتگوهر» آشنا شدم و طرح سلولهای تولید ژله را در اختیار این شرکت برای تولید انبوه و اصولی قراردادم که از اردیبهشت 94 تا شهریور همان سال این شرکت نمونههای آزمایشگاهی تولید میکرد و ما این نمونهها را ازنظر موقعیت جغرافیایی و دمای هوا، آزمایش کرده و تغییرات لازم را برای بهبود اعمال میکردیم.
این پیشکسوت تولید و آموزش ژل رویال با اشاره به اینکه ابزار تولیدی، بارها و مدتها مورد آزمایش قرار میگرفت تا مبادا در هنگام استفاده نتایج خوبی به دست نیاید، گفت: آزمایشهایی نظیر؛ میزان ژله مورداستفاده، راحتی کار با این سلولها، میزان مومی که برای سلولها بافته میشود، بهداشتکار و مصونیت لاروها و کاربرد آن در شاکله کندو و افزایش و کاهش جمعیت و تعداد بیشتری آزمایشهای خاص انجام میگرفت تا بازده این ابزار بیشتر شود.
وی یادآور شد: اندازه و ظرفیت این سلولها، قطر و ضخامت و زاویهها، هرکدام بهدفعات آزمایش و مورد تغییر قرار گرفت تا محصول نهایی مطابق استانداردهای بالا و بدون عیب باشد و سرانجام در آذرماه 94 این سلولها به تولید انبوه رسید.
ساخت سلولهای تولید ژل رویال و 20 درصد افزایش تولید و راندمان
«کوهی» ساخت این سلولها را موجب پیشرفت 20 درصد کار در تولید بومی ژل رویال دانست و بیان کرد: اگر در نظر بگیریم که دو نفر در شرایط یکسان کار کنند و دو کندو در اختیار داشته باشند که یکی دارای سلولهای مومی و دیگری دارای سلولهای پلاستیکی باشد، در کندویی که سلول آماده پلاستیکی دارد، 20 درصد کار تولید ژله جلوتر هست.
وی تأکید کرد: این کار قطعاً افزایش تولید را به همراه داشت چراکه سلولهای مومی یکبارمصرف بودند ولی سلولهای تولیدی ما را میشد چند بار استفاده کرد و در زمان لازم برای تولید سلول صرفهجویی میشد و راندمان کار را بالا میبرد.
کوهی تشریح کرد: این سلولها در دو نوع یک ردیفه 36 تایی و دو ردیفه 72 تایی تولید انبوه شد و برنامه وارد تولید ابزار دیگر برای افزایش تولید این محصول شد، ابزاری نظیر «چرخانک» که برای اولین بار توسط خود من ابداع شد و این اسم را برایش انتخاب کردم.
وی با اشاره به اینکه در ادامه سینیهای مرطوب و قاب تولید ژله نیز بومیسازی شد، عنوان کرد: در ابتدا از قابهای چوبی برای این کار استفاده میشد که در شرکت هفتگوهر موفق به تولید قابهای استاندارد تولید ژل رویال شدیم و همه اینها در افزایش راندمان تولید کشور اثرگذار و حیاتی بود.
برگزاری اولین دورههای آموزش تولید ژل رویال در کشور
وی ادامه داد: در اواخر مردادماه سال 94 در مرکز تحقیقات علوم دامی کشور با کمک پیشکسوت صنعت زنبورداری کشور، جناب آقای مرتضی لسانی و دوستان دیگری نظیر آقای مشایخی و خانمرئیسی (رئیس اسبق اتحادیه سراسری زنبورداران) و جناب آقای دکتر طهماسبی، در کرج موفق به برگزاری سه روزه کارگاه آموزشی ژل رویال با شرکت بیش از 80 نفر از کارشناسان و زنبورداران اولین دوره را بهصورت تئوری و عملی برگزار کردیم.
وبینار آموزشی تولید ژل رویال از امشب آغاز می شود.
به گزارش عسلنا، کوهی اذعان کرد: در آذرماه همان سال نیز دوره عملی و کاربردی به فاصله چند ماه در هنرستان کشاورزی نجفآباد برگزار شد که بازهم مورد استقبال فراوان قرار گرفت و در این دوره نیز بیش از 60 نفر شرکت کردند که خوشبختانه اکثر این عزیزان، اکنون جزء بهترینهای کشور هستند و از تولیدکنندگانی به شمار میروند که سالانه دهها کیلو تولید ژل رویال دارند.
این محقق و پژوهشگر خاطرنشان کرد: آموزش و تداوم آن و بهروز بودن در تولید و مجهز شدن به دانش روز از ملزومات دنیای امروز است و بدون آن نمیتوان به استمرار موفقیت در تولید رسید.
پایان بخش اول گفت وگو/ ادامه دارد
