به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، حاج مرتضی لسانی از فعالان خوشنام صنعت زنبورداری است. مرد بزرگی که بسیاری زنبورداران جوان مدیون مساعدتها و کمکهای او هستند، هر چه از صحرا و عسل و تولید میداند بدون چشمداشت برای جوانترها در طبق اخلاص میگذارد.
حاج مرتضی جمله معرفی در پاسخ به مدعیان دارد که هر کاری هم بکنید عمود خیمه زنبورداری مرا نمیتوانید از جا در بیاورید و من با همان چادر زنبورداری دوباره از جا برمیخیزم و رشد میکنم. حرفش رک و بیپرواست و همیشه انتقادات صریحی به مسئولین برای عدم نظارت و کمک به صنعت زنبورداری یا برای برخورد با متقلبین دارد. با این پیشکسوت صنعت زنبورداری به گفتگو نشستیم:
- عسلنا – جناب لسانی در مورد قیمتگذاری عسل چه نظری دارید؟
لسانی: با تشکر از شما، باید تشکلها و فعالان با هم متحد باشند؛ ولی چنین نیست. متأسفانه مرجعی برای قیمتگذاری و نظارت بر آن در صنعت زنبورداری وجود ندارد، بیشتر بر اساس عرضه و تقاضا، قیمت عسل تعیین میشود، ولی حتی با رشد مصرف در ایام کرونا هم بهخصوص در استانهای مرکزی این قیمت رشد چندانی نداشته است.
رشد قیمت چندانی را شاهد نبودیم. تنها در برخی شهرستانهای خاص برخی عسلهای تک گل مثل زرشک و عناب، توانستند این عسل مرغوب را تا کیلویی 150 تا 200 هزار تومان در سال قبل بهصورت عمده قیمتگذاری کنند. در استان اصفهان عسل افزایش قیمت چندانی نداشته است
عسل آویشن هم به همین قیمت عمدهای، حدود 150 هزار تومان تا 200 هزار تومان در برخی شهرها رشد قیمت داشته، ولی در اصفهان و نجفآباد که عسل از همهجا ارزانتر و فراوانتر است، متأسفانه به دلیل وفور محصولات کمکیفیت و اشباع بازار رشدی در قیمت عسل مرغوب و باکیفیت طبیعی نداشتیم.
- عسلنا – در اصفهان و نجفآباد که معدن عسل و پایگاه بازار است چه باید کرد در جهت این قیمتگذاری تا عسل طبیعی شأن خود را پیدا کند؟
اصفهان بهعنوان مرکز و شاهراه عسل ایران است و از بسیاری شهرهای این استان و استانهای همجوار، عسلهای تولیدی روانه نجفآباد میشود که از دیرباز قطب اصلی تولید و عرضه عسل استان اصفهان بوده است.
در سالهای اخیر بارش مداوم نداشتیم. یک سال ترسالی میشود و دو سال بعدش خشک است. 98 وضعیت مراتع و بارندگی مناسبتر بود، ولی سال 99 برای مراتع کشور سال خوبی نبود، در سال 99 ما نوسان دمای زیادی را شاهد بودیم، گردوغبار و بهموقع نبودن بارندگیها و عدم بارش برف مشکلات زیادی را برای زنبورداران ایجاد کرد. امسال و سال گذشته کمی بارش بهتر بود؛ ولی مشکلات ریزگردها و سموم بلای جان زنبورستانهای کشور شد.
بر اثر ریزگردها و بیماریها و نیز سموم کشاورزی با این اوصاف متأسفانه شاهد تلفات زیادی در برخی زنبورستانها هستیم و تقریباً تعداد قابها نصف شدهاند و در برخی مناطق حتی از نصف هم تعداد زنبورها کمتر شدند.
- عسلنا – در مبارزه با عسل تقلبی شما همیشه پیشقدم بودید. در این باره بگویید؟
امروزه تقلب هم بهصورت یک صنعت درآمده است. متقلبین و تولیدکنندگان عسل غیربهداشتی، غیراستاندارد و بیکیفیت در سایه نظارت ضعیف، اگر هم گیر بیفتند تنها چند میلیون جریمه میشوند و به کار خود ادامه میدهند که این متأسفانه بازدارنده نیست و برخورد با این قشر باید سختگیرانه و قانونمند شود. وضعیت استانداردهای اجباری مشخصشده ولی تغییر محسوسی در بازار و افزایش کیفیت محصولات عسل ایجاد نکرده است.
در سایه عدم نظارت احساس میشود برخی نظارتها بر مراکز فروش و تولید بیشتر شده است، اما هنوز شاهد تعداد زیادی کارگاههای زیرزمینی و بدون استاندارد و غیربهداشتی هستیم.
نظارت باید عادلانه باشد و این موارد نظارت و بازرسی اندک، قطعاً تأثیر زیادی نداشته و ناکافی است و اگر بخواهند واقعاً نظارت کنند، باید برای در حدود 90 درصد عسلهای موجود در بازار تجدیدنظر شود، چون شرایط استاندارد ندارند.
- عسلنا – از مشاهدات خود در بازار تقلب بگویید؟
ما از استان خودمان شروع میکنیم. در همین استان اصفهان کارگاهی وجود داشته که با 7 تن عسل بیکیفیت، توقیف و پلمب شده؛ ولی مالک قبل از انتقال عسلها، اقدام به شکستن پلمب و خروج عسلها کرده، چراکه حکم شکستن پلمب کمتر از حکم آن عسلهای تقلبی است و به این شکل برخی خلأ قانونی را دور میزنند.
باید اراده برای برخورد وجود داشته باشد. متأسفانه در کل کشور اراده و قانون مشخصی برای برخورد با این متقلبین وجود ندارد، همواره در زد و بندهای موجود این متخلفین برندهشدهاند و با جریمه اندکی فرار کردند. وضعیت بهجایی رسیده که مثلاً شرکتی با فروکتوز کیلویی 10 هزار تومان عسل تقلبی تولید کرده و کیلویی 25 هزار تومان با سود سه برابری میفروشد.
وقتی عسل تقلبی قفسهها را با قیمت پائین پر کند. این متقلبین بازار را اشباع میکند تا تولیدکننده و زنبوردارِ منصفی که میخواهد بااینهمه زحمت، مثلاً 20 درصد سود ببرد، نتواند عسلش را بفروشد و این اوج بیعدالتی است.
قبلاً هم گفتم؛ ولی گوش شنوا نیست. مالک کارخانهای که ماهی 500 تن عسل تقلبی روانه بازار میکند و سود میلیاردی دارد تا همه مراجع را اقناع کند حتماً روشهای دورزدن قانون و نظارت را بلد است. چرا مسئولین از چنین مالک کارخانهای نمیپرسند که آیا اصلاً امکان خرید و جمعآوری 500 تن عسل طبیعی در یک ماه وجود دارد یا خیر؟ و آیا کشور اصلاً اینهمه موجودی مرغوب دارد؟
- عسلنا – راهکار شما برای برخورد با این مسائل چیست و چه توصیهای دارید؟
ما باید بر مقتضیات زمان پیش برویم. نخست باید قوانین کشور تجدیدنظر شود و قانونهای دقیق و سختگیرانهای که ضمانت اجرایی داشته باشد وضع شود و سپس این قوانین با نظارت و بازرسی بدون اغماض دنبال شود.
باید قوانین موجود بهروز شود. قوانین باید شفاف و بازدارنده باشد؛ ولی در حال حاضر متقلبین از پرداخت چند میلیون جریمه نمیترسند و حتی محصولات توقیفشده را در مواردی پس گرفتند
یک وظیفه متصدیان نظارت بر بازار است. ما شاهد عدم نظارت دولتی بر صنعت زنبورداری هستیم و از طرفی کمبود و گرانی نهاده زمستانی، وجود دارد و قیمت ابزار و مایحتاج و هزینههای زنبورداری چندبرابر شده؛ ولی قیمت عسل متأسفانه رشد چندانی نداشته است.
زنبوردار بدون سرمایه در گردش است. با این مشکلات قطعاً زنبورداران در زمستان امسال برای تهیه غذای زنبورهایشان به مشکل برخوردند و قیمت فعلی عسل طبیعی و متأسفانه رقابت آن با خیل عسلهای تقلبی و کمکیفیت نیز بر این مشکل میافزاید.
فرهنگسازی برای مصرف در صداوسیما و رسانهها ضعیف بوده و متأسفانه عسل برای مردم ما هنوز یک کالا و محصول تشریفاتی است و فرهنگ مصرف عمومی ندارد، عرضه و تقاضای آن در کشور منطقی نیست و اگر بحث صادرات پویا نباشد، مانند بیرونقی سالهای اخیر، بازار عسل و فروش آنهم، برای زنبوردار راکد و بدون سود است.
- عسلنا - تورم و گرانی ادوات و نهاده چه تأثیری بر بازار عسل دارد؟
بهای تولید عسل چندبرابر شده و هزینهها بالا رفته و در شرایطی کنونی زنبوردار شاهد چندبرابر شدن قیمت ابزار و مواد مصرفی خود است؛ ولی متأسفانه قیمت عسل افزایش چندانی نداشته است، مثلاً موم که تا دو سال قبل، هر کیلو 25 هزار تومان بوده، اکنون به بالای 100 هزار تومان برای هر کیلو رسیده است؛ ولی عسل قطعاً رشد 4 برابری نداشته و حتی دوبرابر هم نشده و نهایتاً 20 درصد گرانتر شده است.
هر زنبوردار به نوسازی ناوگان نیاز دارد. در ابزار زنبورداری نیز رشد قیمت چندبرابری داشتیم، مثلاً کندویی که سالهای گذشته حدود 350 هزار تومان بوده، امسال به رشد چندبرابری رسیده است. همه ابزار و نهادهها و وسایل موردنیاز زنبوردار رشد قیمت داشته؛ ولی خود عسل ثابت مانده است.
سالها تلاش کردیم و همه سازمانها را درنوردیدیم. ما در صنف زنبورداران و سنگرهای مختلف خدمتی در 40 سال سابقه کاری مدام به مسئولین برای نظارت و برخورد با تخلفات تأکید کردیم، ولی گوش شنوایی ندیدیم.
رونق صادرات و حذف عسلهای بیکیفیت و زنبورندیده وظیفه دولت است و بدون انجام آن بازار این صنعت رونق نخواهد یافت.
به گزارش عسلنا، رشد عسلهای پاتیلی و زنبورندیده و متأسفانه استقبال برندهای مواد غذایی از این عسلهای ارزان بهصورت برونسپاری در سالهای اخیر بلای جان صنعت زنبورداری شده است و مانع میشود تا عسل طبیعی قیمت واقعی خودش را پیدا کند.
