زنبورعسل نژاد ایرانی از نظر عملکرد در ایران در مقایسه نژادهای دیگر دنیا دارای برتریها و صفتهایی میباشد. در طرح اصلاح نژاد زنبورعسل در منطقه مرکزی ایران تلاش شد تا با بهبود صفات تولید عسل، بچه دهی و رفتار تهاجمی ضمن بهبود صفات مذکور بعضی از ضعفهای زنبورعسل نژاد ایرانی رفع شود. برای ارزیابی ملکههای اصلاح شده حاصل از این طرح با توجه به نیاز کشور به بیش از 3 میلیون ملکه جوان در سال و محدودیتهای مربوط به تولید ملکه در ایستگاههای اصلاح نژاد بر اساس برنامه ریزیهای انجام شده علاوه بر تولید و توزیع ملکههای جوان اصلاح شده در ابتدای فصل ملکههای مادری از نسل 14 طرح اصلاح نژاد در اختیار تعدادی از پرورش دهندگان ملکه در استانهای مختلف قرار گرفته و نقاط ضعف و قوت ملکههای اصلاح شده در لایه سوم مشخص میشود.
در این طرح در استان قزوین تعداد 60 ملکه جوان اصلاح شده نژاد ایرانی با 60 ملکه جوان اصلاح نشده از همین نژاد با جمعیت یکسان در زنبورستانهای بخش خصوصی مورد ارزیابی قرار گرفتند. ارزیابی صفت تولید عسل در ملکههای اصلاح شده و شاهد نشان داد که ملکههای اصلاح شده برتر از ملکههای شاهد هستند (P<0/05) و تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه وجود دارد. جوان بودن ملکههای تحت بررسی و وابستگی فاکتور بچه دهی به فاکتور محیطی و آّب و هوایی باعث شد که تولید شاخون نداشته باشیم لذا تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه مشاهده نشد. از لحاظ آرامش روی قاب تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه مشاهده شد و ملکههای اصلاح شده برتر بودند (P<0/05).
از نظر صفت تهاجمی هم ملکههای اصلاح شده بطور معنی داری برتر از ملکههای شاهد بودند( P<0/05). این تحقیق پیشرفت صفات مذکور و برتری ملکههای اصلاح شده حاصل از نسل 14 طرح جامع با ملکههای اصلاح نشده در شرایط آب و هوای استان قزوین را نشان داد.
نادر مشایخی ساردونی
