به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران- در بخش اول داستان برند «عسل رضویان» از گذشته دور تا امروز، در گفتگو با سید روحالله رضویان بهتفصیل به زندگی و روزگار «سید محمد رضویان» از نوادر زنبورداری کشور پرداختیم. مردی که به معنای واقعی میتوان او را مدیری لایق و کارآزموده و مردی اثرگذار در صنعت زنبورداری ایران نامید، او همواره منشأ خیروبرکت برای این صنعت بزرگ بوده، خالق برندها و دستاوردهای بزرگی که زندگیاش را وقف زنبورداری ایران کرده است، به تعبیر کوتاه او دائرهالمعارف زنده و گویای زنبورداری ایران است.
استاد رضویان، خالق قدیمیترین برندهای عسل ایرانی ازجمله: «عسل گل و گیاه»، «عسل نجفآباد»، عسل «سید محمد رضویان»، «عسل محمد»، «عسل حکیمباشی»، «عسل گنجینه گلها»، «عسل رضویان»، «عسل فردوس» و «عسل گنجینه طبیعت» هستند و دستاوردهای بیشماری را به این صنعت ارزانی داشتند.
در ادامه این گفتگو، سیدروحالله رضویان از کارشناسان خبره صنعت زنبورداری، ضمن پاسخ به ادامه سؤالات، به ذکر فرازوفرودهای «مجتمع زنبورداری و بستهبندی عسل رضویان» و داستان برندهای این مجموعه میپردازند:
عسل نجفآباد، عسل گل و گیاه، عسل حکیمباشی، عسل گنجینه طبیعت، عسل محمد، عسل سید محمد رضویان، ازجمله برندهای هستند که در این سالها توسط مجموعه ایجاد و به ثبت رسیدند و هرکدام تولیدات خود را دارند، همچنین تعدادی از برندهای دیگر نیز در مجتمع فرآوری و بستهبندی ما در این سالها برای همکاران تهیه و بستهبندی شده است.
عمده تولیدات فعلی ما با برند، «عسل حکیمباشی»، «عسل محمد»، «عسل سید محمد رضویان» و «عسل نجفآباد» است. برند عسل فردوس و عسل گنجینه گلها هم بهمراتب استفادهشده است.
در زمینه بنکداری در سالهای بعد از انقلاب با تحول و اشتغال آفرینی که در این صنعت رخ داد و افزایش تعداد کلنیها و تولیدات کشور و با توجه به خیل دوستان و شاگردان پدرم که در اقصی نقاط کشور به تولید دست میزدند، مجتمع رضویان به یک بازار محلی و بنکداری محصولات مختلف از سراسر کشور تبدیل شد که پدرم، با انصاف ویژه خود، این عسلها را به بهترین قیمت برای زنبورداران میفروختند.
مثلاً در خوانسار آقای حاج صادقیان از دوستان پدرم اقدام به ایجاد اولین برند این شهر با نام «عسل گل و گیاه کوهستان» و «عسل حاج صادقیان» کردند تا امروز که دهها واحد تولید و بستهبندی در این شهرِ عسل وجود دارد.
از ماحصل ورود این عسلها از سراسر کشور به نجفآباد بود که صنایع بستهبندی عسل کشور رونق گرفت و امروزه بیش از 150 واحد، کارگاه و کارخانه بستهبندی در اصفهان وجود دارد.
به همت مجتمع رضویان، چالش فروش از پیش پای بسیاری از زنبورداران برداشته شد و میدانستند تولیدشان بهراحتی در نجفآباد به پول میرسد و به فروش میرود.
تولید عسل در ایران تابع شرایط آب و هوایی است ولی تولید غالب منطقه را عسل گون گزانگبین تشکیل میدهد، عسل کنار و عسل چند گیاه نیز تولید زیادی در منطقه دارند و همیشه در تولیدات ما وجود دارند.
عمده پوشش گیاهی استان اصفهان و استانهای همجوار انواع گیاهان گون است که صدها گونه را شامل میشود ولی بیشتر گون گزانگبین و گون زرد و گون پنبهای در تولیدات عسل مؤثر و شناختهشده هستند. تولید عسلهای تکگل نیز بستگی به وضعیت آبوهوا و مرتع دارد و ممکن است برخی از این عسلها همهساله تولید نشود. تولید هر عسلی در سال بیشتر باشد، عمده بستهبندی ما نیز از همان عسل است.
اولین مجموعه در کشور بودیم که در ده سال گذشته روی «بره موم» و خواص آن و فرآوری این محصول بهصورت عصاره و پودر کارکردیم. آن زمان که ما این کار را شروع کردیم، بره موم هیچ ارزش و قیمت خاصی نداشت و تقریباً یک دورریز محسوب میشد که همه میخواستند از آن خلاص شوند و آن را با موم قاتی میکردند.
ما از صادرات خام بره موم شروع کردیم و خواص و فرآوری آن را گسترش دادیم، آن زمان بره موم تنها کیلویی حدود 20 هزار تومان ارزش داشت ولی امروزه این محصول مفید به کیلویی بالای یکمیلیون تومان رسیده است و جایگاه خود را پیداکرده و توانسته در اقتصاد زنبورداری مؤثر باشد.
اعتقاد ما همیشه این بوده که محصول خوب و کیفیت، خود بزرگترین تبلیغ است و در همه این سالها نیز همین اصل را مبنا قراردادیم و ما حتی تا دو سال قبل هیچ تبلیغ رسمی نداشتیم. حتی تا چند سال قبل شماره تلفن و آدرسی همروی شیشههای عسل درج نمیشد ولی خود مشتری ما و محصولمان را به دلیل کیفیت پیدا میکرد و خواهان محصولات ما بود. قطعاً به دلیل مسائل قانونی و اصول بهداشتی، ما نیز مقیّد بودیم که این اصول را رعایت کنیم و تمامی مراحل اخذ مجوزها و پروانههای بهداشتی و ساخت را طی کردیم.
سه اصل موفقیت ما کیفیت، تنوع و انصاف در قیمت بوده است، ادعای ما این است که ما اولین شرکت در ایران هستیم که عسلهای تکگل را در ایران شناختیم و اولین، متنوعترین و باانصافترین تولیدکننده در سطح کشور بودیم که توانستیم در سطح وسیع عسل طبیعی عرضه کنیم و در قیمت و کیفیت و تنوع کسی توان رقابت با ما را نداشته است.
ما معتقد بودیم که یکدست صدا ندارد و برای همین به همه کمک کردیم و همه را پایکار آوردیم، معتقد بودیم برای فرهنگسازی و اینکه همه مردم متوجه اهمیت عسل شوند، نیاز به کمک همه دوستان و به وجود آمدن برندهای فراوان در این صنعت است، ما بدون چشمداشت به همه همکاران کمک کرده و کار یاد دادیم و دانستههایمان را با همه تقسیم کردیم
بله بهنوعی مجموعه «رضویان» یک مجموعه کادر ساز و حامی صنایع و کارگاههای کوچک بوده است، معتقد بودیم همه ایران حقدارند عسل طبیعی باکیفیت مصرف کنند و ما دستتنها نمیتوانستیم این کار را انجام دهیم. در قبال زنبوردار هم وظیفه خود میدانستیم که به حقش برسد و خوشحال باشد که محصول خوبش به دست مصرفکننده قدرشناس میرسد.
ما در حد توان به تمام کسانی که از ما برای برپایی فروشگاه یا واحد بستهبندی و یا زنبورداری کمک میخواستند، یاری رساندیم و معتقد بودیم با این کار کل صنعت رشد میکند.
پدرم شاید درصد بالایی از مراتع شهدزای کشور را پیدا میکردند و با مشقات زیاد و سختیهای طاقتفرسایی مثل بارها تصادف در مسیرهای مختلف کوچ که حتی تا پای مرگ رفتند، این تجارب و مراتع را در اختیار دیگران قرار میدادند. یکبار در یک تصادف رانندگی، دو نفر از همکاران و شاگردانشان را از دست دادند و خودشان حال بسیار وخیمی داشتند.
چندین بار موردحمله راهزنان در کوه و بیابان قرار گرفتند و در تیراندازی این اشرار زخمی شدند و مورد سرقت قرار گرفتند. دردسرهای زیادی برای کشف مراتع مناسب زنبورداری کشیدند، زمانی که حتی جادهها و راههای کنونی وجود نداشت و بهراحتی این مراتع و آدرسها را که برایش هزینههای زیادی داده بودند را بدون هیچ توقعی در اختیار دیگران قرار میدادند.
با هزینه خودشان ملکههای (کارنیولاین، استارلاین، میدنایت و بریدرکوئین) را به کشور وارد کردند و تحقیقات گستردهای با مخارج و هزینههای بالا برای پیوند زدن و اصلاح نژاد انجام دادند، به کشورهای مختلفی سفر کردند و با افراد و مشاهیر این صنعت در دنیا دیدار و مراوده داشتند. ایشان از پایههای تصمیمگیریهای کلان و تحول و توسعه این صنعت بودند.
در اتحادیههای استانی و کشوری و تعاونیهای مختلف فی سبیل الله و بدون دستمزد کارکردند و خوندل خوردند تا این صنعت رشد و پویایی داشته باشد.
ایشان درراه مقابله با تقلب در این صنعت نیز بسیار جدیت و جانفشانی داشتند و صدها جلسه و رایزنی برای حذف این نوع محصولات و تبیین شایستگیهای عسل طبیعی داشتند.
ما اکنون رسالت خود را یک پله فراتر صعود دادیم و از بحث طبیعی بودن و ارگانیک بودن به سمت سلامتمحور بودن و فاقد سموم و باقیمانده دارویی بودن سوق دادیم تا محصولات ما به معنای واقعی دارویی و پاک باشند، ما زنبورداران را بهدرستی آموزش میدهیم که چه دارویی را چگونه و در چه فصلی برای آفات زنبورها استفاده کنند تا زیانبخش نباشد و آنها را به مصرف داروهای ارگانیک دعوت میکنیم تا کمترین میزان آلودگی هم به عسل سرایت نکند و این آموزشها را به زنبورداران میدهیم تا برای رقابت جهانی آمادهباشیم.
کیفیت ما باید جهانی باشد و عسل تولیدی ما باید با استانداردهای جهانی برابری کند و اعتبار و منزلت جهانی عسل ما را برگرداند. تولید بهینه و بهرهبرداری کامل از محصولات زنبورعسل باید به همه زنبورداران آموزش داده شود تا زنبورداران به سود واقعی که مستحق آن هستند، برسند.
کار مجوز گرفتن در کشور بسیار سخت است و مسئولین باید این کار را تسهیل کنند تا تولید رونق بگیرد، برای محصولاتی مثل ژل رویال و گرده گل و بره موم، میتوان تولید محصولات فراوانی را تعریف کرد ولی متأسفانه نهادهای دولتی امر تولید را تسهیل نمیکنند و برای مجوزهای لازم سنگاندازیهای زیادی وجود دارد، برای همین در دنیا کارهای زیادی روی محصولات زنبورعسل انجامشده ولی در ایران بسیاری از اینها مسکوت مانده است.
در کارخانه جدید پروژههای زیادی برای تولید محصولات جدید از بره موم، ژل رویال و گرده گلداریم و علاوه بر تولید عسلهای تکگل و محصولات قبلی، قصد داریم بر روی محصولات ترکیبی نیز کارکنیم و عسل را با انواع گیاهان دارویی و عصارههای مختلف میکس و تولید کنیم.
تولید عسل پربیوتیک و معجونهایی که به نگهدارنده نیاز نداشته باشد و همکاری با چند شرکت دانشبنیان را در دستور کار داریم تا به تولید محصولات بدیع و خاصی در این صنعت برسیم.
ما به دنبال قدرشناسی دیگران نبودیم، دنبال شناخته شدن هم نبودیم و پدرم همیشه میگویند؛ کاری که برای رضای خدا انجام شود و هدفش خدمت باشد، همهچیز به دنبالش میآید و پول و موقعیت و رضایت را در پی خواهد داشت و ما چیزی را که همیشه مدنظر داشتیم این است که هر کاری که وظیفه ما در قبال این صنعت بوده را انجام دهیم و مهم نبوده که کسی ما را بشناسد یا نه و یا سودی به ما از این کار برسد.
امیدوارم روزی این صنعت بهجایی برسد که دیگر زنبورداران اینهمه مشکل نداشته باشند و عسل طبیعی ایران جایگاه خود را در دنیا پیدا کند./
پایان مصاحبه
