به گزارش پایگاه خبری صنعت زنبورداری ایران، استان پهناور خوزستان با پتانسیلهای بزرگ برای زنبورداری، متأسفانه در این صنعت نیز بهمانند دیگر چالشهای موجود در این استان، محروم مانده و زیرساختهای لازم برای صنعت زنبورداری در این استان فراهم نشده است.
به گزارش عسلنا، علیرغم اینکه استان خوزستان مهمترین و دارای بیشترین سهم در مهاجرپذیری و زمستان گذرانی در زنبورداری کشور است و از این حیث باید موردتوجه ویژه قرار گیرد، هیچ امکانات و تسهیلات خاصی برای زنبورداران و تعاونیهای این استان از سوی متولیان دولتی در نظر گرفته نمیشود.
متأسفانه حتی به این نکته نیز توجه نمیشود که استان خوزستان با فداکاری و ایثار در هشت سال دفاع مقدس، جان، مال، آبوخاک خود را صرف دفاع از مام میهن کرد و همچون سدی ستبر و استوار در برابر هجوم بیگانگان به دیگر استانها ایستاد و یک دهه صنایع این استان ازجمله صنعت زنبورداریاش را فدای رونق و پابرجایی این صنعت در دیگر استانها کرد و در این هشت سال از توسعه و تعالی بازایستاد.
در این خصوص با یکی از دلسوزان این صنعت و مدیران صنفی زنبورداری استان خوزستان که بیش از 30 سال تجربیات تخصصی و میدانی خود را برای توسعه زنبورداری در طبق اخلاص گذاشته، به گفتگو نشستیم. مهندس «یوسفعلی رادپور» با تحصیلات تخصصی در رشته کشاورزی از سال 1370 وارد این صنعت شده و فعالیتهای مهمی را در این سالها انجام داده و در عناوین مهمی کارگشای زنبورداران بوده است. ایشان اکنون با مسئولیتهای؛ عضو هیئتمدیره شرکت تعاونی زنبورداران شهرستان اندیمشک، نائب رئیس اتحادیه زنبورداران استان خوزستان و عضو و دبیر هیئتمدیره اتحادیه سراسری زنبورداران ایران، بهعنوان کارشناسی پویا و یک فعال صنفی تأثیرگذار به خدمت مشغول است.
رادپور: در استان خوزستان شاهد رویش متنوعترین گیاهان شهدزا هستیم که البته در سالهای اخیر با خشکسالی موجود، حاصلخیزی کمتری دارند. ازنظر وجود باغات و درختان مرکبات و وجود گیاهان منحصربهفرد و نیز در تولید عسلهای کنار و اکالیپتوس خوزستان، جایگاه ویژهای در کشور دارد.
این تنوع گیاهان خوزستان بهنوعی است که اجازه میدهد، زنبورداران در این استان با مدیریت دقیق بتوانند سه بار و حتی در مواردی چهار بار در سال برداشت عسل داشته باشند. البته رسیدن به این مهم به فعالیت حرفهای، برنامهریزی دقیق، پشتکار و مدیریت علمی نیاز دارد، ولی به دلیل مشکلات موجود و خشکسالی، عملاً دو یا نهایتاً سه بار برداشت در سال صورت میگیرد.
ازنظر سطح زیر کشت «کلزا» در کشور نیز در بین سه استان برتر هستیم. بخش شمال خوزستان در امر زنبور سازی و فعالسازی کلنیها با استفاده از مزارع کلزا، فعال هست.
در اواخر اردیبهشت، عسل ویژه «اکالیپتوس» و عسل «کهور» در خوزستان برداشت میشود که محصولاتی ویژه و خاص این استان هست که بهسختی برداشت میشود، ولی طرفداران زیادی دارد و محصولاتی سلامتمحور هستند.
در تیرماه و مرداد نیز در خوزستان برداشت عسل وجود دارد و به دلیل گرما در این فصل برخی زنبورداران بومی کوچ کرده و تعدادی در باغات و مراتع مناسبتر و ایمن از گرمای شدید باقی میمانند. استانهای فارس و هرمزگان و سیستان نیز در برداشت و تولید این عسل و کوچ پذیری فعال هستند ولی بهزعم کارشناسان عسل کنار خوزستان از کیفیت و طعم بهتری برخوردار است.
در اواخر پاییز نیز برداشت عسل مثل خیلی از استانها انجام میپذیرد و به دلیل آبوهوای گرم استان، امکان چهار بار برداشت نیز در استان وجود دارد و خوشبختانه پهناوری این استان سبب شده به سهولت زنبورداران با جابجایی در سطح استان بتوانند بر نوسان دما غلبه کنند بهطوریکه وقتی در شمال استان هوا رو به سردی است، خرمشهر هنوز هوای گرم دارد.
در مهرماه و آبان نیز برداشت مهم عسل کنار انجام میشود که بسیاری از زنبورداران کوچ رو و میهمان در استان خوزستان نیز برای استفاده از شهد کنار در فصول پاییز به بعد به این استان میآیند.
استان خوزستان در ردیف نهم تعداد کلنی زنبورعسل، در بین استانهای کشور قرار دارد ولی ازنظر درجه اهمیت در صنعت زنبورداری و اینکه 20 استان کشور برای تولید عسل به این استان کوچ میکنند، در ردیف مهمترین استانهای فعال در این صنعت قرار میگیرد.
متأسفانه 8 سال جنگ تحمیلی و عقب افتادن این صنعت در این سالها و عدم توجه کافی به زیرساختهای این صنعت، سبب شده که از بسیاری از امکانات و زیرساختها محروم باشیم، مثلاً صنایع بستهبندی و ترکیبی رشد زیادی در استان نداشتند و متأسفانه برای بستهبندی، عسل خوزستان روانه استانهای مرکزی کشور میشود.
ازنظر زیرساختهای عرضه محصولات و ادوات و ابزار زنبورداری، دارو و امکانات جانبی زنبورداری نیز این استان محرومیتهایی دارد و با توجه به مهاجرپذیری و کوچ بسیاری از زنبورداران کشور در زمستان به این استان نیاز است که دولت و متولیان این صنعت توجه ویژهای به زنبورداری خوزستان داشته باشند.
در استان خوزستان، 12 شرکت و تعاونی ثبتشده و فعال زنبورداری وجود دارد که متأسفانه بنیه مالی قوی و سرمایه در گردش کافی ندارند ولی مشتاق فعالیت و حمایت هستند. 13 شهرستان دیگر استان خوزستان نیز مستعد ایجاد تعاونی و اتحادیه هستند که متأسفانه به دلیل مشکلات زیاد و عدمحمایت و تسهیلات خاصی که برای توسعه این مراکز توسط متولیان انجامنشده، مغفول مانده است.
در استان خوزستان بیش از 353 هزار کلنی است که نزدیک به 3 هزار زنبوردار در این صنعت در استان مشغول هستند.
در برداشت بهاره در خوزستان، عسلهای اختصاصی مثل؛ عسل شبدر و یونجه تولید میشود. عسل کنار که تولید محوری این استان است و عسل گون نیز در شمال این استان در اندیمشک و دزفول تولید میشود و در مسجدسلیمان و کوهپایههای زاگرس نیز عسل گون برداشت میشود.
این محصولات در کنار عسلهای ویژهای مثل «کهور» و نیز تولید عسل کنار و اکالیپتوس در خرمشهر، تنوع خاصی به عسلهای خوزستان میبخشد.
از بین رفتن نوعی زنبور سیاهرنگ و ریز که بومی خوزستان بوده و در سالهای قبل در باغات و مناطق بکر این استان فعال بوده است، یکی از نگرانیهای زنبورداران بومی و دلسوزان زنبورداری این استان است که امیدواریم با تحقیق کارشناسی بتوان نژاد این زنبور بومی را رشد و تکثیر داده و از منقرض شدن این نوع زنبور عالی، جلوگیری کرد.
ضعف زیرساختهای صنایع بستهبندی و تبدیلی و عدم توجه کافی به اهمیت خوزستان در کوچ پذیری و خدمت به زنبورداری کشور از مشکلات محوری است.
مضاف بر اینکه سیل زنبورداران مهاجر در این استان به امکانات و نهاده و تغذیه نیاز دارند که متأسفانه نهادهها که باید پیش از فصل زمستان عرضه شود، اکثراً با تأخیر زیاد و قیمت نامناسب ارائه میشود و در زمینه تهیه داروهای مناسب هم مشکلات زیادی وجود دارد.
این مهاجرپذیری و زنبورداران میهمان، سبب افزایش بیماریها و انتقال بیماریهای زنبور به استان خوزستان از سایر استانها میشود که باید نظارت دولتی بیشتری بر کوچ و قانونمند شدن آن صورت پذیرد.
در زمینه دارو و نهاده شکر در مضیقه هستیم، چراکه زنبورداران میهمان زودتر از فصل سرد به استقبال زنبورسازی میروند و نیازمند نهاده و دارو هستند و میزان مصرف نهاده و دارو را در استان بالا میبرند و زنبورداران بومی هم برای تأمین این ملزومات با مشکل روبرو میشوند.
این استان شدیداً نیازمند نظارت و تمهیدات ویژه دامپزشکی کشور برای جلوگیری از انتقال بیماریها به استان و تأمین و در دسترس قرار گرفتن داروهای موردنیاز باقیمت مناسب برای زنبورداران و تعاونیهای محلی است.
در سال 1400 ما از استانهای اردبیل، آذربایجانهای غربی و شرقی، کردستان، کرمانشاه، لرستان، قزوین و زنجان و اصفهان و دیگر استانها میهمان و زنبوردار کوچ رو داشتیم که با دیده اغماض به قوانین کوچ سعی کردیم به گرمی از اینها استقبال کنیم و اتحادیه استانی با مدیریت خاص تلاش کرده که مشکلات را به حداقل برساند و شاهد کمترین درگیریها بین زنبورداران بودیم و تلاش کردیم با جانمایی مناسب برای زنبوردارانی که برای کوچ ثبتنام و مجوز گرفتند، خدمات خوبی ارائه کنیم و از دغدغههای زنبورداران کم کنیم و با رایزنی با شرکتهای کشت و صنعت استان در بحث مزارع کلزا و گردهافشانی از این زنبورداران استفاده و آنها را تقسیم و توزیع کنیم./
