به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری، نام «سید مظاهر سیدی» برای کارشناسان و خبرگان صنعت زنبورداری آشنا و ماندگار است. ایشان با تألیف و ترجمه نزدیک به 15 کتاب تخصصی و مرجع زنبورداری، از سالهای دور تاکنون و در زمانهای که هنوز منابع آنچنانی در اینترنت و منابع داخلی در خصوص مفاهیم و محصولات تخصصی زنبورعسل وجود نداشت، نقش بزرگی در دانشافزایی و آموزش نوین زنبورداری ایران ایفا کرده است.
این محقق برجسته و پژوهشگر تلاشگر، عاشقانه در راستای انتقال دانش زنبورداری نیز به میهنمان خدمت کرده و با ترجمه مقالات و بازکردن پای فعالان صنعت به همایشها و کنگرههای جهانی و کمک به تحقیقات و ساخت بسیاری از ادوات و تولید محصولات جانبی جدید، نام خود را در تاریخ صنعت زنبورداری ماندگار و جاویدان ساخته است.
سیدی، پای زنبورداران ایرانی را به کنگره ها و محافل و نمایشگاه های خارج از کشور باز کرد، او روایت می کند: «اولین سفر را با اقایان مهندس احمد قربانی و حاج مرتضی لسانی به ترکیه رفتیم که کنگره فرآورده های زنبور عسل و زنبوردرمانی در شهر «کایسری» و یا به قول ترکهای آنجا «قیصریه» بود. بعد از آن کلیه کنگره ها را سعی می کردیم شرکت کنیم و دوستان و زنبورداران ایرانی و کارشناسان را هم همراه کنیم. به خصوص کنگره جهانی زنبور عسل یاآپیموندیا . در بیشتر این کنگره ها مقاله هم داشتیم.»
به گزارش عسلنا، در بخش اول این مصاحبه (اینجا بخوانید) با مهندس سید مظاهر سیدی، مؤلف و محقق برجسته صنعت زنبورداری، ایشان به تشریح دوران تحصیلات و کسب فیض نزد اساتیدی همچون دکتر رحیم عبادی و زندهیاد دکتر نعمتالله شهرستانی پرداخت.
او از چگونگی شروع عشق و دلدادگیاش به زنبورعسل گفت و 28 سال خدمت صادقانه به زنبورداران در وزارت جهاد کشاورزی. اینکه چگونه به تحقیق و تألیف در زمینه زنبورعسل و محصولات آن روی آورد. از ترجمه کتاب ارزشمند «فرهنگ لغات و اصطلاحات زنبورداری» با همکاری دکتر عبادی و ورود به عرصه تألیف کتابهای زنبور درمانی و تأثیر بسزایی که در آشناسازی دنیای پزشکان، دیگر رشتهها و مشاغل و عموم مردم با محصولات سلامتمحور زنبورعسل داشته است.
در بخش اول این گفتگو، مهندس سیدی، تشریح کرد که چگونه برای ترجمه کتاب زنبوردرمانی، هر بخش را به یک بیماری اختصاص داده و در ترجمه هر بخش از همکاری پزشکان متخصص همان رشته بهره گرفته است تا کتاب جالب و بینقص باشد.
اینک قسمت دوم و ادامه گفتگو با مهندس «سید مظاهر سیدی» که در عرصه توسعه نیز از پیشگامان ایجاد صنایع تبدیلی و ترکیبی محصولات زنبورعسل در کشور است، را مرور میکنیم:
مهندس سیدی: در سال ۱۳۸۵ جرقه فعالیت مفید و بزرگی برای صنعت زنبورداری در شهر اصفهان زده شد و همایش «فرآوردههای زنبورعسل و نقش آنها در سلامتی جامعه» برگزار شد. بنده از بانیان و ایدهپردازان اصلی این همایش بودم و پس از تصویب برگزاری آن، نقش بنده بهعنوان رابط با دانشگاه و جلب مشارکت اساتید دانشگاه علوم پزشکی ازاینحیث که این فرصتی برای آشنایی و توسعه سلامت محوری محصولات زنبورعسل در جامعه پزشکی به شمار میرفت، بسیار بااهمیت بود.
در آن همایش محور اصلی برگزاری، سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان بود و مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه علوم پزشکی استان اصفهان، دانشگاه اصفهان، اتحادیه زنبورداران وقت کشور و بخش تحقیقات زنبورعسل مؤسسه تحقیقات علوم دامی و دیگر نهادها بهعنوان همکار فعالیت میکردند. چه خوب است که بر مبنای مستندات گزارش این همایش و دستاوردهای آن را در یک فرصت مناسب بهعنوان کاری بزرگ و ملی در صنعت زنبورداری بازشناسی کنیم.
این همایش مهم به کمک آقای مهندس مجید نیلفروشان عملی شد. کاری بسیار جالب و اتفاق بسیار بزرگی در صنعت زنبورعسل کشور بود.
دبیر این همایش دکتر محمدرضا عبادی بود و این همایش در زمان خودش کار بسیار بزرگی بود. مثل این بود که شما کنگره جهانی زنبورعسل را در ایران برگزار کرده بودید. جرقه تولید و مصرف فرآوردههای جانبی زنبورعسل در آنجا خورده و فرهنگسازی شد.
کتاب «انقلاب عسل» را دو محقق آمریکایی بنام های «مک اینس» و «رون فسندن» نوشتند و به بازار جهانی کتاب عرضه شده است. این کتاب ارزشمند مرجع را با کمک آقای دکتر غلامرضا کفیلی (متخصص داخلی و گوارش) ترجمه کردیم. به نظر خودم و البته بیان بسیاری از کارشناسان و محققین، این کتاب بهترین کتاب در زمینه عسل است. البته خلاصه این کتاب هم در بازار جهانی موجود است که برای ترجمه آن هم اقدام کردهام. لازم به ذکر است بگویم که تابهحال این کتاب بیش از ۱۲ بار تجدید چاپ شده است و توسط تعاونیهای زنبورداری چندین شهرستان کشور (نجفآباد، گرگان، خوانسار و...) خریداری و توزیع شد و بین پزشکان نیز مخاطب، بازتاب و استقبال خوبی داشت که این کاری بسیار زیبا و ستودنی جهت نشر و ترویج فرهنگ مصرف عسل طبیعی است.
من فقط توانستم بخشی از دنیای بزرگ داشتههای زنبورعسل را ترجمه یا تألیف کنم و دعاگوی همه اساتید هستم و شاگردی در مسیر علمی که هر روز نو و تازه میشود و معلومات قبلی ما را ناچیز میکند. تابهحال ۱۴ کتاب در خصوص فرآوردههای زنبورعسل ترجمه و تألیف کردم که تنها موفق به چاپ ۸ کتاب شدهام و بقیه متأسفانه در گیرودار هزینههای چاپ و کاغذ مانده و در دست اقدام است، البته اگر عمری باشد، دوست دارم همه منتشر شود.
در خصوص عسل، علاوه بر کتاب «انقلاب عسل» که هنوز هم جامعترین و کاملترین و به عبارتی بهروزترین کتاب در زمینه عسل است، کتاب «کاهش وزن در خواب با مصرف عسل» نیز با همکاری «خانم دکتر نسرین روزبهانی» متخصص طب سنتی نیز ترجمه شد و اثری بسیار کاربردی و قابلتأمل است. عنوان اول این کتاب «رژیم زمستانخوابی» بود که با اضافهکردن چند فصل، با نام «کاهش وزن در خواب با مصرف عسل» به بازار عرضه شد. مکانیزم این کاهش وزن، دقیقاً شبیه خرسها در خواب زمستانه است. این کتاب بر پایه تغذیه سالم و دوری از مصرف تنقلات امروزی، فستفودها و نوشابهها نگارش شده و به عسل بهعنوان ماده سالم انرژیزا در بدن نگریسته است.
این کتاب در زمینه کتاب زنبورداری، یکی از پرفروشترین کتابهای دنیاست که توسط دو متخصص حشرهشناسی معروف آمریکایی، نوشته شده بود و به ترجمه درآورد. تصاویر شماتیک کتاب، آموزش زنبورداری را بسیار آسان کرده و نحوی بیان نویسندگان، بسیار سلیس و روان است طوری که خواننده تصور میکند، کتاب توسط دو زنبوردار باتجربه نگارش شده است. جا دارد که از همکاری مرحوم «دکتر محمد باقر فرشینه عدل» در ترجمه این کتاب تشکر و قدردانی کنم. لازم به ذکر است، این کتاب بیش از ۱۵ بار تجدید چاپ شده است.
دیگر کتابم کتاب «برهموم» تنها کتاب علمی موجود در جهان است که توسط محقق انگلیسی شاغل در مؤسسه تحقیقات جهانی زنبورعسل (IBRA) نوشته شده و توسط بنده و زندهیاد دکتر فرشینه عدل ترجمه و منتشر شده است.
بله، عنوان کتاب «برهموم، دارویی طبیعی از کندوی زنبورعسل» است. در آن سالها به جز جامعه زنبورداری، کسی با «برهموم» این ماده باارزش آشنا نبود و حتی قیمتی هم این محصول نداشت، ولی چاپ این کتاب باعث آشنایی پزشکان طب سنتی و عطارها با این ماده گرانبها و افزایش مصرف آن شد. بهطوریکه این ماده بسیار کمیاب و قیمتی شد و کتاب ما هم نایاب شد! در حال حاضر خوشحالم که با چاپ این کتاب، چقدر دامنه پژوهشها در این باب گسترده شد و طرحهای تحقیقاتی فراوانی در خصوص خواص تغذیهای و دارویی این ماده شگفتانگیز صورت گرفت.
داروسازان و شرکتها نیز آن را به اشکال مختلف نظیر قرص، کپسول و اسپری به بازار عرضه کردند. کاری که ما در آن زمان به علت عدم آشنایی سازمان غذا و داروی کشور نتوانستیم انجام دهیم.
در خصوص برهموم باید اضافه کنم که درگذشته زنبورداران آن را بهعنوان مادهای مزاحم دور میریختند و امروزه تلاش میکنند تا با روشهای مختلف تولید آن را افزایش دهند! شاید بتوان گفت چاپ کتاب «برهموم، دارویی طبیعی از کندوی زنبورعسل» سبب رونق صنعت زنبورداری بهواسطه خریدوفروش یکی از محصولات جانبی زنبورعسل یعنی «برهموم» شد. پس از کتاب «راهنمای عملی زنبورداری» و کتاب «انقلاب عسل» این کتاب نیز از پرفروشترین کتابهای بنده بود.
به ضم کارشناسانی که البته به نوشتههای من لطف دارند، این کتابها نقطه عطفی در تألیفات فارسی در بخش زنبورداری بوده و ترجمهها سبب آشنایی فعالان و کارشناسان این رشته با دنیای جدید یافتههای جهان در زنبورداری شده و الهامبخش مقالات و دیگر کتابهایی که متخصصین جوانتر، تألیف و ترجمه کردند. احساس میکنم، چاپ این کتابها باعث افزایش آشنایی پزشکان، داروسازان، محققین رشتههای زیستشناسی، بیولوژی، حشرهشناسی و دیگر رشتهها با این فرآوردهها شده و در نهایت باعث رونق صنعت زنبورداری کشور شده است. همچنین از اینکه شاید بنده سبب خیر شدم خداوند بزرگ را شاکرم.
از کتابهایی که سعادت داشتم و در تیراژ انبوه چاپ شد میتوان از کتابهای زیر یاد کرد:
۱- راهنمای عملی زنبورداری- سال انتشار 1389-442 صفحه
۲- فرهنگ لغات و اصطلاحات زنبورعسل- 216 صفحه- انتشار 1386
۳- برهموم دارویی طبیعی از کندوی زنبورعسل- تجدید چاپ 1395- 264 صفحه
۴- اعجاز زهر زنبورعسل در درمان بیماریها-112 صفحه- سال انتشار 1385
۵- خواص درمانی گرده گل- 240 صفحه- تجدید چاپ 1392
۶- زنبوردرمانی- سال انتشار 1390(چاپ چهارم)-303 صفحه
۷- کاهش وزن در خواب با مصرف عسل- سال انتشار 1394- 256 صفحه
۸- انقلاب عسل- بارها تجدید چاپ-300 صفحه
و کتابهای ترجمه و تألیف شدهای که آماده چاپ هستند ولی عدم انگیزه معنوی و مشکلات دستوپاگیر زندگی مانع چاپ آنها شده است نیز عبارتاند از:
۱- تولید ژله رویال
۲- ژله رویال اکسیر جوانی
۳- موم زنبورعسل
۴- دنیای بدون زنبور
۵- زنبورعسل و گردهافشانی گیاهان
۶- دو کیلو عسل و چهار میلیون گل
۷- طب سوزنی با استفاده از نیش زنبورعسل
۸- خواب راحت با مصرف عسل
توضیحی در خصوص کتابهای ترجمه و تألیف شده ولی چاپ نشده اینکه؛ تنها کتاب در خصوص تولید ژله رویال همین کتاب است که توسط محقق و تولیدکننده نیوزلندی نوشته و چاپ شده است و ۲ سال پیش، ترجمه آن تمام شد، ولی ویراستاری آن هنوز مانده است.
کتاب «دنیای بدون زنبور» کتابی منحصربهفرد و بازگوکننده اهمیت زنبورعسل برای باروری محصولات و میوهها و همچنین اهمیت این حشره برای حفظ محیطزیست و منابع طبیعی است.
کتاب «موم زنبورعسل» در خصوص فواید و کاربردهای موم زنبورعسل نگاشته شده و چون کتابی در بازار ایران در این زمینه نبود، تهیه و ترجمه گردید ولی هنوز چاپ نشده است.
کتاب گردهافشانی گیاهان توسط زنبورعسل نیز کتاب قطور و سنگینی بود که با کمک دکتر عباس میراب زاده ترجمه شد ولی به چاپ نرسیده است.
- جناب مهندس سیدی، از همکاری شما سپاسگزاریم
سیدی: من هم از شما و مجموعه پایگاه خبری، تحلیلی صنعت زنبورداری تشکر میکنم که خدمات اطلاعرسانی و مفیدی به صنعت زنبورداری دارید و امیدوارم بازخوانی و توضیحات این آثار و کتابها برای مخاطبین و فعالان صنعت زنبورداری مفید باشد./
پایان مصاحبه و قسمت دوم
